سلام، وقت شما هم بخیر. به سوالات شما به ترتیب پاسخ می‌دهم و راهنمایی‌های لازم را ارائه می‌کنم.
سوال اول: حفظ شهادت شاهد در صورت وخامت حال او
در صورتی که یکی از شهود شما به دلیل بیماری یا شرایط وخیم جسمانی ممکن است تا زمان جلسه دادگاه در دسترس نباشد یا فوت کند، می‌توانید از طریق قانونی اقداماتی انجام دهید تا شهادت او حفظ شود و از بین نرود. بر اساس قوانین آیین دادرسی مدنی ایران، راهکارهای زیر قابل پیگیری است:
استماع شهادت پیش از موعد مقرر: اگر احتمال می‌دهید که شاهد تا زمان جلسه دادگاه در دسترس نباشد، می‌توانید از دادگاه درخواست کنید که شهادت او زودتر استماع شود. این درخواست باید با ذکر دلیل (مثلا بیماری شدید یا احتمال فوت) به دادگاه ارائه شود. دادگاه در صورت موافقت، می‌تواند ترتیب استماع شهادت را در زمانی زودتر از موعد اصلی فراهم کند.
تنظیم استشهادیه یا شهادتنامه مکتوب: در صورتی که امکان حضور شاهد در دادگاه به هیچ عنوان وجود نداشته باشد، می‌توانید شهادت او را به صورت مکتوب و با رعایت تشریفات قانونی (مثلا در حضور دو نفر شاهد دیگر یا با تایید دفتر اسناد رسمی) ثبت کنید. این سند می‌تواند به عنوان مدرکی در دادگاه ارائه شود، هرچند ارزش اثباتی آن ممکن است به اندازه شهادت حضوری نباشد و به نظر قاضی بستگی دارد.
ضبط صوتی یا تصویری شهادت: در برخی موارد، با موافقت دادگاه، می‌توانید شهادت شاهد را به صورت صوتی یا تصویری ضبط کنید تا در صورت عدم حضور او، این مدرک به دادگاه ارائه شود. این روش نیز باید با رعایت شرایط قانونی و تایید دادگاه انجام گیرد.
سوال دوم: ادامه اجراییه پس از ارائه دادخواست اعسار
در مورد مطالبه وجه که خوانده محکوم به پرداخت شده و پس از صدور اجراییه، دادخواست اعسار ارائه داده است، باید به این نکته توجه کنید که ارائه دادخواست اعسار تاثیر مستقیمی بر روند اجرای حکم دارد. بر اساس قوانین موجود، به ویژه قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی، موارد زیر قابل ذکر است:
توقف موقت اجرای حکم تا تعیین تکلیف اعسار: بر اساس ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی، اگر محکوم‌علیه (خوانده) ظرف ۳۰ روز از تاریخ ابلاغ اجراییه، دادخواست اعسار خود را همراه با صورت کلیه اموالش ارائه کند، تا زمانی که حکم قطعی در مورد اعسار صادر نشود، اقدامات اجرایی از جمله جلب او متوقف می‌شود. این بدان معناست که شما نمی‌توانید در این مدت اجراییه را به صورت کامل ادامه دهید تا وضعیت اعسار مشخص شود.
ادامه اجراییه در صورت رد اعسار: اگر دادخواست اعسار خوانده رد شود و حکم قطعی در این خصوص صادر گردد، شما می‌توانید اقدامات اجرایی را از سر بگیرید. در این حالت، اگر مهلت‌های قانونی برای پرداخت بدهی سپری شده باشد، امکان توقیف اموال یا حتی درخواست جلب نیز وجود خواهد داشت.
تاثیر حکم اعسار بر اجراییه: در صورتی که دادگاه اعسار خوانده را تایید کند، معمولا پرداخت بدهی به صورت اقساطی تعیین می‌شود. در این حالت، اجراییه همچنان معتبر است، اما اجرای آن بر اساس شرایط تعیین‌شده توسط دادگاه (مثلا پرداخت اقساط) انجام می‌شود. همچنین، حکم اعسار اصل تعهد یا اجراییه را باطل نمی‌کند.
امکان ادامه برخی اقدامات اجرایی: هرچند جلب محکوم‌علیه تا تعیین تکلیف اعسار متوقف می‌شود، اما برخی اقدامات اجرایی مانند شناسایی و توقیف اموال ممکن است با نظر دادگاه یا اجرای احکام ادامه یابد، مگر اینکه دادگاه دستور توقف کامل اقدامات را صادر کند.
بنابراین، در حال حاضر شما باید منتظر تعیین تکلیف دادخواست اعسار باشید و نمی‌توانید اجراییه را به طور کامل و بدون محدودیت ادامه دهید، به‌ویژه در مورد جلب محکوم‌علیه. با این حال، می‌توانید از طریق اجرای احکام یا با مشورت وکیل، وضعیت اموال خوانده را بررسی کنید تا در صورت رد اعسار، سریعتر به حقوق خود برسید.
