با سلام و احترام.
در پاسخ به پرسش حقوقی شما در خصوص اعتبار صورتجلسه تحریر ماترک که توسط امانتدار باطل شده است، نکات زیر از منظر قوانین موضوعه ایران (به ویژه قانون مدنی و قانون امور حسبی) ارائه می‌گردد:
اعتبار صورتجلسه و امضای وراث
صورتجلسه‌ای که به امضای تمامی وراث رسیده است، در حکم یک سند عادی است که طبق ماده ۱۲۹۱ قانون مدنی، در صورت اقرار طرفین به صدور آن یا اثبات اصالت آن در دادگاه، اعتبار سند رسمی را در مقابل امضاکنندگان دارد.
اقرار به مالکیت: درج لیست اموال در صورتجلسه و امضای آن توسط وراث، به معنای "اقرار" آن‌ها به تعلق این اموال به ماترک است. طبق ماده ۱۲۷۵ قانون مدنی، هر کس اقرار به حقی برای غیر کند، ملزم به اقرار خود خواهد بود و انکار بعدی مسموع نیست.
ابطال یک‌جانبه: امانتدار سند یا هر یک از وراث حق ندارند به صورت یک‌جانبه و بدون رضایت سایر امضاکنندگان، سندی را که واجد آثار حقوقی است ابطال کنند. اقدام به خط زدن و نوشتن عبارت "باطل شد" روی سندی که متعلق حق دیگران است، فاقد اثر قانونی در سلب اعتبار مفاد آن است و حتی می‌تواند تحت عناوین کیفری مانند "خیانت در امانت" یا "تخریب سند" (در صورت اثبات سوءنیت) قابل پیگیری باشد.
ادله اثباتی و استناد قضایی
با توجه به اینکه شما کپی سند و فیلم جلسه را در اختیار دارید، از نظر دادرسی وضعیت مطلوبی دارید:
فیلم جلسه: طبق ماده ۱۲۸۵ قانون مدنی و مواد مرتبط در قانون تجارت الکترونیک، فیلم و صوت به عنوان "اماره" و در مواردی به عنوان "دلیل الکترونیکی" جهت کشف واقع و اثبات توافقات در دادگاه قابل استناد هستند، به ویژه زمانی که با سایر قراین (مانند کپی سند) همراه باشند.
کپی صورتجلسه: اگرچه کپی به تنهایی اعتبار اصل را ندارد، اما در کنار فیلم جلسه و شهادت شهود احتمالی، "تامین دلیل" بسیار قوی محسوب می‌شود. شما میتوانید با ارائه این مستندات به دادگاه، "اثبات اصالت و مفاد سند مخدوش" را درخواست نمایید.
اقدامات پیشنهادی برای ماترک روستایی
در مورد اموال روستایی که فاقد سابقه ثبتی رسمی هستند، صورتجلسه عادی و اقرار وراث حیاتی‌ترین دلیل مالکیت محسوب می‌شود. برای جلوگیری از تضییع حقوق، اقدامات زیر توصیه می‌گردد:
تامین دلیل: فورا از طریق شورای حل اختلاف محل، درخواست "تامین دلیل" نمایید تا وضعیت موجود، وجود فیلم و کپی صورتجلسه و مخدوش شدن اصل آن توسط مقام قضایی صورتبرداری و گواهی شود.
دادخواست تحریر و تقسیم ترکه: با استناد به همان کپی و فیلم، دادخواست "تحریر ترکه" و "تقسیم ماترک" را به دادگاه تقدیم کنید. در متن لایحه قید کنید که وراث در تاریخ مشخص بر این لیست توافق کرده‌اند و ابطال بعدی آن فاقد وجاهت قانونی است.
در مجموع، مخدوش کردن سند توسط امانتدار، اعتبار حقوقی توافقات قبلی را که به امضا رسیده است از بین نمی‌برد و شما میتوانید با تکیه بر "اقرار کتبی" مندرج در آن (حتی در نسخه کپی مخدوش) در دادگاه احقاق حق نمایید.
