آیا شهادت بر امر وجودی در دیه و ضرب و جرح معتبر است؟

پرسیده شده ۱ سال پیش۳۲ پاسخ ثبت شده
ادامهٔ متن پرسش

مطابق با قانون قضایی و کیفری، شهادت بر امر عدمی (یعنی نبودن یک چیز یا عدم وقوع یک اتفاق) به‌طور کلی در دادسرا و در دادگاه کیفری ۲ دادگستری قابل استماع نیست و از نظر قانونی معتبر شناخته نمی‌شود و شهادت باید بر امر وجودی باشد تا بتواند در مراجع قضایی مورد استناد قرار بگیرد. شاکی دو شهود دارد که به ضرب و جرح عمدی توسط مشتکی‌عنه شهادت می‌دهند. در این صورت، دادسرا و دادگاه کیفری ۲ نبایستی از مشتکی‌عنه دو شهود را قبول کنند که به عدم ضرب و جرح عمدی شاکی شهادت می‌دهند چون شهادت بر امر عدمی است. برای اینکه تعارض ادله صورت نگیرد.

اگر بابت ضرب و جرح عمدی شاکی شکایت کند و اگر فیلم تصویری مربوط به روز درگیری وجود نداشته باشد و گزارش تحقیقات محلی نیز راه به جایی نبرد و گزارش ضابط قضایی پلیس ۱۱۰ به عنوان مدرک نیز قابل استناد نباشد و مشتکی‌عنه به درگیری و ضرب و جرح عمدی اقرار نکند و قرائن و اماراتی که موجب ظن قوی قاضی و منجر به وجود لوث هم نباشد، اگر شاکی گواهی پزشکی قانونی داشته باشد و دو نفر شهود به دادسرا ببرد و شهادت بدهند که مشتکی‌عنه ایشان را مورد ضرب و جرح عمدی قرار داده است و شاکی نیز درخواست اتیان سوگند کند، اما اگر مشتکی‌عنه نیز دو نفر شهود به دادسرا ببرد و شهادت بدهند که شاکی را مورد ضرب و جرح عمدی قرار نداده است، با عنایت به مادتین ۱۹۹ و ۲۰۹ قانون مجازات اسلامی که در مقابل ماده ۳۱۷ قانون مجازات اسلامی قرار دارند، ابتدا دادسرا قرار جلب به دادرسی صادر می‌کند یا قرار منع تعقیب؟ و آیا دادگاه کیفری ۲ مشتکی‌عنه را محکوم می‌کند و رای به نفع شاکی (دیه) صادر می‌کند یا خیر؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

شهادت شاکی بر وقوع ضرب و جرح همراه با گواهی پزشکی قانونی دلیلی بر امر وجودی است، اما درباره شهادت شهود متهم میان وکلا اختلاف نظر وجود دارد؛ برخی آن را شهادت بر نفی دانسته و بی‌اعتبار می‌شمارند و برخی دیگر آن را دفاع و سبب تعارض و تساقط شهادت‌ها تلقی می‌کنند.

این قاعده کلی ادله است و نتیجه پرونده به نحوه ادای شهادت در دادسرا و ارزیابی قاضی از تعارض یا عدمی بودن آن بستگی دارد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

اعتبار شهادت بر نفی ضرب و جرح

شهادت شهود شاکی مبنی بر وقوع درگیری امری وجودی و معتبر است که با تایید پزشکی قانونی تقویت می‌شود. درباره شهود متهم، گروهی از وکلا معتقدند شهادت بر نزدن جنبه عدمی دارد و در برابر ادله مثبت شاکی فاقد اعتبار است، بنابراین قرار جلب به دادرسی و محکومیت متهم صادر می‌شود. در مقابل، برخی وکلا معتقدند این اظهارات در مقام دفاع شنیده می‌شود و موجب تعارض شهادتین و تساقط ادله طرفین خواهد شد. تشخیص نهایی عدمی بودن یا تعارض شهود بر عهده مقام قضایی رسیدگی‌کننده است.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۳۲ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
محمدمهدی قنبری

محمدمهدی قنبری

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۳۲ نظر)

سلام
با توجه به سناریوی پیچیده‌ای که مطرح کردید، تحلیل حقوقی موضوع در دو مرحله‌ی دادسرا و دادگاه کیفری ۲ به شرح زیر است:

تحلیل وضعیت پرونده در دادسرا
در این مرحله، وظیفه بازپرس یا دادیار، بررسی ادله و تشخیص این موضوع است که آیا دلایل کافی برای انتساب اتهام به متهم (مشتکی‌عنه) و ارسال پرونده به دادگاه وجود دارد یا خیر.

۱. مسئله "شهادت بر امر عدمی": ابتدا باید به این تصور رایج اما نه کاملا دقیق پرداخت. اگرچه شهادت اصولا باید بر امری وجودی (اثباتی) باشد، اما در مقام دفاع، شهادت بر نفی اتهام شنیده می‌شود. به عبارت دیگر، وقتی شهود شاکی شهادت می‌دهند که "فرد الف، فرد ب را زد"، شهود مشتکی‌عنه که شهادت می‌دهند "ما همراه فرد الف بودیم و او فرد ب را نزد"، در حال بیان یک واقعیت مثبت (همراهی با متهم و عدم وقوع درگیری از سوی او) هستند که نتیجه‌ی آن، نفی اتهام است. بنابراین، دادسرا شهادت شهود مشتکی‌عنه را استماع می‌کند و مسئله اصلی، "تعارض ادله" (در اینجا تعارض شهادت‌ها) خواهد بود، نه عدم اعتبار شهادت بر نفی.

۲. تصمیم دادسرا (قرار جلب به دادرسی یا منع تعقیب):
* ادله شاکی: شاکی دو شاهد دارد که به وقوع ضرب و جرح شهادت می‌دهند. این ادله با گواهی پزشکی قانونی که وجود جراحت را تایید می‌کند، کاملا همخوانی و تقویت می‌شود.
* ادله مشتکی‌عنه: مشتکی‌عنه نیز دو شاهد برای نفی اتهام معرفی کرده است.

در این مرحله، دادسرا وظیفه صدور رای قطعی و حل اختلاف ۱۰۰ درصدی را ندارد. با توجه به اینکه شاکی دلایل محکمی شامل شهادت دو شاهد (که نصاب قانونی طبق قانون مجازات اسلامی است) و گواهی پزشکی قانونی (به عنوان قرینه و اماره‌ای قوی) ارائه کرده است، کفه ترازو به نفع شاکی سنگینی می‌کند. وجود شهود معارض، موضوعی است که نیاز به بررسی دقیق‌تر و احراز شرایط شهود و قضاوت نهایی در دادگاه دارد.

نتیجه در دادسرا: به احتمال بسیار زیاد، دادسرا با توجه به وجود دلایل کافی برای انتساب اتهام (شهادت شهود شاکی و تاییدیه پزشکی قانونی)، قرار جلب به دادرسی صادر خواهد کرد و پرونده را برای رسیدگی و صدور رای به دادگاه کیفری ۲ ارجاع می‌دهد. صدور قرار منع تعقیب در چنین شرایطی بعید است، زیرا دلایل شاکی برای شروع یک محاکمه کافی به نظر می‌رسد.

تحلیل وضعیت پرونده در دادگاه کیفری ۲
در دادگاه، قاضی باید به طور قطعی به موضوع رسیدگی و تعارض ادله را حل کند.

۱. بررسی و حل تعارض شهادت‌ها: قاضی دادگاه شهادت هر چهار شاهد را استماع کرده و شرایط قانونی شهادت (بلوغ، عقل، ایمان، عدالت و...) را در مورد همگی بررسی می‌کند. قاضی تلاش می‌کند با استفاده از روش‌هایی مانند تحقیق مجدد، مواجهه حضوری شهود با یکدیگر و با طرفین دعوا، صحت و سقم اظهارات آن‌ها را بسنجد.

۲. نقش علم قاضی و سایر ادله:
* گواهی پزشکی قانونی: این گواهی یک مدرک بسیار مهم است. اگرچه به تنهایی ثابت نمی‌کند که ضربه توسط چه کسی وارد شده، اما وجود آسیب فیزیکی را اثبات می‌کند و ادعای شاکی را از یک ادعای صرف، به ادعایی همراه با مدرک عینی تبدیل می‌کند. این مدرک، شهادت شهود شاکی را به شدت تقویت می‌کند.
* علم قاضی: در نهایت، قاضی بر اساس مجموعه شواهد و قرائن و اوضاع و احوال موجود در پرونده و با تکیه بر علم خود تصمیم می‌گیرد. در این سناریو، وجود گواهی پزشکی قانونی به عنوان یک قرینه قطعی، به احتمال زیاد علم قاضی را به سمت مجرمیت متهم سوق می‌دهد

نتیجه نهایی در دادگاه:
با در نظر گرفتن تمام جوانب، احتمال محکومیت مشتکی‌عنه و صدور رای به نفع شاکی (پرداخت دیه) بسیار بالا است. دلیل اصلی این است که ادله شاکی (دو شاهد + گواهی پزشکی قانونی) در مجموع از ادله مشتکی‌عنه (دو شاهد نافی) قوی‌تر است. شهادت شهود شاکی با یک مدرک عینی (جراحت ثبت‌شده) پشتیبانی می‌شود، در حالی که شهادت شهود مشتکی‌عنه صرفا یک ادعای مخالف بدون پشتوانه عینی است. قاضی به احتمال زیاد شهادت شهود شاکی را که با واقعیت فیزیکی (جراحت) همخوانی دارد، بر شهادت شهود نافی ترجیح خواهد داد.

احسان عبدالهیهویت این وکیل به‌صورت دستی توسط کارشناسان بنیاد وکلا احراز شده است.

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۶۰۲ نظر)

موضوع مورد اشاره در سئوال مبنی بر شهادت متقابل شهود مشتکی عنه نمیتواند به مفهوم شهادت عدمی تلقی شود . در زمانی که احراز جرم منوط به شهادت شهود شده و شاکی اقدام به معرفی شهود نماید ، این حق برای مشتکی عنه نیز وجود دارد که با معرفی شهود متقابل نسبت به جرح شهادت شهود اقدام کرده و در این صورت بنا بر قاعده اذا تعارضا تساقطا اتخاذ تصمیم خواهد شد .

شیما ذکائی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۶ نظر)

سلام و عرض ادب
شهادت بر عدم وقوع جرم (امر عدمی) از نظر قانون اعتبار مستقلی ندارد
شهادت شهود مشتکی‌عنه که می‌گویند ضرب و جرح نبوده، عملا امر عدمی محسوب می‌شود
شهادت شاکی و دو شاهد بر ضرب و جرح عمدی و گواهی پزشکی قانونی ادله مثبت و معتبر است
قاضی باید بر اساس سایر مدارک مثبت و شواهد معتبر تصمیم‌گیری کند
با وجود گواهی پزشکی و شاهد بر امر وجودی، دادسرا معمولا قرار جلب به دادرسی صادر می‌کند
دادگاه کیفری ۲ می‌تواند بر اساس ادله مثبت، مشتکی‌عنه را محکوم و دیه به نفع شاکی صادر کند

فرشاد رزاقی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۳ نظر)

شهادت عدمی قابل پذیرش نیست اما تشخیص اینکه شهادتی عدمی است یا خیر نیازمند تخصص است و البته بستگی به نظر مقام قضایی دارد. علی الاصول با وجود دو شاهد متهم محکوم می‌شود مگر اینکه در پرونده موضوعاتی مطرح باشد که ما نمی‌دانیم

نمایش ۲۸ پاسخ دیگر وکلا

سارا تک روستا

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۱۸ نظر)

سلام و عرض ادب خدمت شما کاربر محترم وقت بخیر
۱. شهادت بر امر عدمی از سوی شهود مشتکی‌عنه، طبق اصول فقهی و رویه قضایی، فاقد اعتبار اثباتی است مگر اینکه همراه با قرائن قوی باشد. بنابراین، شهادت شهود شاکی بر امر وجودی (وقوع ضرب و جرح) مقدم است.

۲. گواهی پزشکی قانونی به عنوان اماره‌ای قوی در اثبات وقوع ضرب و جرح عمدی تلقی می‌شود، به‌ویژه اگر با شهادت شهود همراه باشد.

۳. در صورت فقدان لوث (یعنی نبود قرائن متعارض یا شک قوی)، دادسرا با استناد به شهادت شهود شاکی و گواهی پزشکی قانونی، قرار جلب به دادرسی صادر خواهد کرد.

نسرین عصیانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۷۶ نظر)

این توضیحات بسیار کلی است باید از روند پرونده مطلع شویم ولی بعید است رای به ضرر شما صادر شود

مرتضی حاتمی فر

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۶۰ نظر)

درود نیازمند بررسی دقیق تر جهت اظهار نظر می باشد

امیر محمد کریمی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۲۸ نظر)

در این مورد قاعده تعارض اجرا می شود.

سلمان غفرانی کجانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱ نظر)

۱.جرح شهادت طرف مقابل ممکن است
۲. تعارض شهادات باعث اسقاط دو شهادت است

حسین مظاهری تهرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۴۸۴ نظر)

با سلام
پرسش چندین مرتبه تکرار شده است.

فرشته نوری

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸(۱۴۱ نظر)

با سلام،نیاز به بررسی دقیق پرونده است.

ایوب رشیدی

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۴٫۸(۴ نظر)

سلام نیاز به بررسی پرونده دارد

مینا امیری ثانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۵۴ نظر)

با درود
پرونده نیازمند بررسی است

آج

آمنه جیده

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۹ نظر)

با سلام نیاز به بررسی مدارک است

احمد جوکاری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۳۷ نظر)

با سلام
با توجه به وجود گواهی پزشکی قانونی، شهادت دو شاهد بر وقوع ضرب و جرح، و درخواست سوگند از سوی شاکی، دادسرا معمولا قرار جلب به دادرسی صادر می‌کند. در دادگاه کیفری ۲، اگر شهود شاکی معتبر شناخته شوند و مشتکی‌عنه نتواند لوث را رفع کند، احتمال صدور حکم به نفع شاکی و محکومیت به پرداخت دیه وجود دارد.

الهام دامغانی ثانیهویت این وکیل به‌صورت دستی توسط کارشناسان بنیاد وکلا احراز شده است.

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۶۷۵ نظر)

با سلام
اظهارنظر مستلزم بررسی اوراق، محتویات و مستندات پروده است

حسن آرین پور

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۳۹ نظر)

با سلام و عرض ادب ،نیاز به بررسی دارد

محمد محمدیهویت این وکیل به‌صورت دستی توسط کارشناسان بنیاد وکلا احراز شده است.

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱٬۱۹۰ نظر)

وقت بخیر نیازمند به بررسی می باشد

بهنام رفیعی سارانهویت این وکیل به‌صورت دستی توسط کارشناسان بنیاد وکلا احراز شده است.

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۷(۴۸۰ نظر)

سلام

اظهارنظر در این خصوص نیازمند بررسی مدارک است

محمدرضا توکلی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۷۸ نظر)

با سلام موضوع شما نیازمند بررسی است

ویدا سماوات

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۷۵ نظر)

سلام موضوع شما نیازمند بررسی است

معصومه حیدری

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۸ نظر)

درود
نیاز به بررسی دارد

ندا السادات روناسی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸(۵۴ نظر)

با سلام
پاسخ به پرسش شما مستلزم بررسی مدارک و مستندات می باشد.

سعید قیطانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۴۲ نظر)

سلام
نیاز به بررسی جزئیات بیشتری می باشد

سهیلا دارم

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸(۱۱ نظر)

درود بر شما
اظهارنظر در این خصوص مستلزم بررسی مدارک و مستندات است.

مریم حاج منوچهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۴۰ نظر)

باسلام
با توجه به وجود گواهی پزشکی قانونی، شهادت دو شاهد بر وقوع ضرب و جرح، و درخواست سوگند از سوی شاکی، دادسرا معمولا قرار جلب به دادرسی صادر می‌کند.

فاطمه محمدنژاد

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۱۸ نظر)

سلام
باتوجه به وجود
گواهی پزشکی قانونی
شهادت دو شاهد بر وقوع ضرب و جرح
و درخواست سوگند از سوی شاکی
دادسرا معمولا قرار جلب به دادرسی صادر می‌کند.

عباس باغبان زاده

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۴۷ نظر)

سلام ~
موضوع شما نیازمند بررسی است.

مرصاد پوراعتضاد

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۶(۲۳۸ نظر)

اظهارنظر نیاز به بررسی مدارک و مستندات دارد.

لیلا تاجیک

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۴۷ نظر)

پاسخگویی مستلزم بررسی دقیق اسناد و مدارک میباشد..

زهرا فرج

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۶۹ نظر)

سلام و احترام
از مشاوره تخصصی بهره بگیرید.

محمدباقر سلیمانگلی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۴۹ نظر)

با سلام با وجود دو شاهد و گواهی پزشکی قانونی و تقاضای سوگند تکمیلی قرار جلب و دادرسی متصور میباشد.

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید