آیا شرط وجه التزام روزانه (مانند طلا) در فاکتور فروش نسیه معتبر است؟

پرسیده شده ۱ ماه پیش۲۰ پاسخ ثبت شده

با سلام. اگر کسی لوازم خانگی را به مبلغ دویست و سی میلیون تومان به صورت نسیه بفروشد و در فاکتور قید کند که در صورت عدم پرداخت تا تاریخ مشخص، روزانه معادل یک گرم طلای هجده عیار تا زمان وصول طلب به عنوان خسارت تاخیر باید پرداخت شود، آیا دادگاه به این شرط رای می‌دهد؟ ممنون از پاسخ شما.

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

درج شرط وجه التزام برای تأخیر در پرداخت مجاز و قابل مطالبه است، اما اگر این خسارت نامتعارف و بسیار زیاد باشد، قاضی می‌تواند آن را تعدیل کند.

این قاعده کلی خسارت تأخیر است و پذیرش کامل آن در دادگاه، به ارزیابی قاضی از تناسب قیمت روزانه طلا با اصل بدهی بستگی دارد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

امکان مطالبه وجه التزام و احتمال تعدیل آن

تعیین وجه التزام برای تاخیر در انجام تعهد در قراردادها و فاکتورها در صورتی که نامشروع نباشد امکان‌پذیر است. شما می‌توانید این خسارت را در دادخواست خود مطالبه نمایید. با این حال، چنانچه میزان وجه التزام تعیین‌شده با توجه به اصل مبلغ تعهد نامناسب، عرفاً زیاد و غیرعقلانی به نظر برسد، با تشخیص قاضی امکان تعدیل قضایی آن وجود خواهد داشت.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۲۰ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
محمود رئیسی

محمود رئیسی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۱ نظر)

با سلام
با توجه به توضیحات شما و بر اساس قانون ، اگر در قرارداد با توافق طرفین ، شرط خسارت وجه لتزام تعیین شده باشد در صورت عدم انجام تعهد و یا تاخیر در انجام تعهد قراردادی امکان درخواست مطالبه خسارت وجه التزام توسط متعهد له وجود خواهد داشت حال اگر میزان وجه التزام تعیبن شده در قرارداد ، با توجه به اصل مبلغ تعهد ، نامناسب و عرفا زیاد و غیر عقلانی باشد با تشخیص قاضی امکان تعدیل قضایی توسط قاضی وجود خواهد داشت و

علیرضا زرینه پور

علیرضا زرینه پور

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۱ نظر)

بادرود
هر شرطی که نامشروع نباشد امکان قید است

جاوید محمدی

جاوید محمدی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۱ نظر)

با سلام کاربر گرامی بله به صورت وجه التزام در تاخیر در انجام تعهد می‌توانید در دادخواست مطالبه نمایید

محمدباقر سلیمانگلی

محمدباقر سلیمانگلی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۴۹ نظر)

با سلام بله شرط در۱ورتی قابل پذیرش است که متعارف باشد در غیر اینصورت از مصادیق ربوی محسوب شده ممکن است پذیرفته نشود وشاید وفق ماده ۱۰ قانون مدنی مورد پذیرش واقع شود قابل پیش بینی نیست

نمایش ۱۶ پاسخ دیگر وکلا
مقصود عبادی بشیر

مقصود عبادی بشیر

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۳ نظر)

سلام و احترام
درج وجه التزام در قراردادها مجاز و قانونی می‌باشد. با این حال این شرط نیز مشمول قواعد عمومی صحت شروط قراردادی می‌باشد به این ترتیب که اولا شرط نامشروع نباشد دوما شرط مجهول نباشد و سوم اینکه خلاف مقتضای ذات عقل نباشد. شرطی که به صورت الزام به پرداخت یک و نیم گرم سکه برای هر روز تاخیر نوشته شده در ابتدا با این ایراد مواجه است که این شرط شرطی مجهول است زیرا در زمان انعقاد قیمت روز طلا در زمان آینده معلوم نیست برای مثال اگر موعد پرداخت ثمن ۶ ماه دیگر باشد در آن صورت این ایراد به این وجه التزام وارد است که میزان آن معلوم و مشخص نیست و شرطی که میزان آن معلوم نباشد محکوم به بطلان است. این ایراد قابل رفع است زیرا شرط مجهولی باطل است که به هیچ وجه امکان تعیین آن وجود نداشته باشد عنی نه طرفین آن را معین کرده‌اند و نه اینکه امکان تعیین آن از سوی سایر اشخاص وجود داشته باشد. قیمت طلا در زمان انعقاد عقد برای طرفین مجهول است اما در آینده این نرخ به وسیله عوامل بازار تعیین خواهد شد و لذا این شرط مجهول نخواهد بود. در واقع شرطی به جهت مجهول بودن باطل است که به هیچ وجه امکان تعیین میزان ارزش آن وجود نداشته باشد.
اما ایراد یگری که بر شرط مزبور در فاکتور فروش دیده می‌شود این است که این شرط شرطی به غایت غیرمنصفانه نسبت به اصل مبلغ فروش است به طوری که با توجه به نرخ طلا در این ایام ممکن است تاخیر یک هفته‌ای باعث شود که میزان وجه التزام از اصل مبلغ فاکتور فراتر رود پس به وضوح این شرط ناعادلانه است و غیرمصفانه. گفته شده است که ادگاه می‌تواند چنین شروطی را تعدیل نماید یعنی دادگاه می‌تواند نرخ آن را به جهت غیرعادلانه بودن تغییر دهد. چنین اظهار نظری گرچه به لحاظ موازین عدالت قابل پذیرش است اما مشکلی که وجود دارد آن است که مبنای قانونی و حقوقی محکمی در نظام حقوقی ایران ندارد. لذا ممکن است ایراد به چنین شرطی از سوی دادگاه پذیرفته نشود.

معصومه حیدری

معصومه حیدری

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۸ نظر)

درود
بله، اصولا قابل مطالبه است چون وجه‌التزام قراردادی محسوب می‌شود و رای وحدت‌رویه ۸۰۵ آن را پذیرفته است.
اما باید توافق و امضای خریدار و اعتبار شرط در فاکتور احراز شود. اگر شرط معتبر باشد، دادگاه می‌تواند به پرداخت روزانه معادل یک گرم طلای ۱۸ عیار تا زمان وصول حکم دهد

نسرین عصیانی

نسرین عصیانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۷۶ نظر)

اکر شرط نامتعارف و غیر عقلانی باشد میتواند دادگاه ان را نپذیرد

نسیم روشنفکر

نسیم روشنفکر

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۰ نظر)

شرط نامتعارف است معمولا قضات بع چنین شروطی رای نمی‌دهد مگر مطالبه خسارت بع تورم‌ اعلامی بانک مرکزی

سارا زینل زاده

سارا زینل زاده

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۰ نظر)

سلام و احترام
با توجه به اینکه باید بین خسارت روزانه و اصل طلب تناسب وجود داشته باشد و چنانچه خسارت از اصل طلب بیشتر شود ، عنوان ربا پیدا میکند بعید است دادگاه این میزان خسارت را مورد حکم قرار دهد و احتمالا خسارت طبق نرخ تورم محاسبه خواهد شد

عباس خانی

عباس خانی

کارشناس حقوقی

اگر از لحاظ عرف خسارت تاخیر نامتعارف نباشد الزام به پرداخت تاخیر بلامانع است بازم با نظر قاضی رسیدگی کننده می باشد

مصطفی فودازی

مصطفی فودازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳ نظر)

با سلام
اصل این شرط می‌تواند معتبر باشد و دادگاه لزوما آن را به دلیل اینکه مبنای محاسبه «طلا» است، رد نمی‌کند؛ چون در واقع طرفین یک وجه‌التزام قراردادی برای تاخیر در پرداخت تعیین کرده‌اند. رای وحدت رویه نیز اصل اعتبار وجه‌التزام قراردادی حتی بیش از شاخص تورم را پذیرفته، مشروط بر اینکه با مقررات آمره تعارض نداشته باشد.
بنابراین اگر فاکتور و توافق طرفین معتبر باشد و شرط دقیقا همین باشد، قابل مطالبه است و دادگاه اصولا نمی‌تواند مبلغ توافق‌شده را کم یا زیاد کند.

حدیث محمودی

حدیث محمودی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۱ نظر)

سلام. اگر این شرط در فاکتور مورد توافق و امضای طرفین قرار گرفته باشد، اصل تعیین وجه التزام قراردادی قابل پذیرش است و مطابق ماده ۲۳۰ قانون مدنی، دادگاه در صورت احراز تخلف، اصولا نمی‌تواند مبلغ توافق‌شده را کمتر یا بیشتر کند.

بنابراین شرط «روزانه معادل یک گرم طلای ۱۸ عیار تا زمان پرداخت» لزوما باطل نیست و می‌تواند به عنوان وجه التزام مطالبه شود؛ با این حال، متن دقیق شرط، نحوه تعیین قیمت هر گرم طلا و اینکه شرط دقیقا بابت تاخیر در پرداخت ثمن بوده یا تعهد دیگری، اهمیت زیادی دارد. اگر قصد تنظیم چنین فاکتوری را دارید، بهتر است شرط را کاملا دقیق و بدون ابهام تنظیم کنید تا در زمان مطالبه با ایراد مواجه نشود.

مهران خسروی میرحصاری

مهران خسروی میرحصاری

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۶ نظر)

اصل بر آزادی قراداد ها است و میتوان وجه التزام را دریافت کند حال با توجه به اینکه اگر مبلغ وجه التزام عرفا نسبت به وجه قرارداد غیر عقلانی باشد دادگاه میتواند تعدیل کند

هومن زمانی

هومن زمانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۰ نظر)

بستگی به شعبه ی رسیدگی کننده دارد در حال حاضر هر گرم طلا حدود ۲۴۰۰۰۰۰۰ تومان است ممکن است شعبه بسته به تعداد روزها آنرا گزاف تشخیص و آنرا تعدیل کند.

سمانه پیرانی

سمانه پیرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۱ نظر)

خیر، دادگاه به شرط یک گرم طلای ۱۸ عیار روزانه رای نمی‌دهد؛ زیرا این مبلغ به عنوان خسارت تاخیر تادیه غیرمتعارف و نامتناسب با اصل بدهی است. قاضی معمولا خسارت را بر اساس نرخ رسمی بانک مرکزی یا عرف متداول تعدیل می‌کند و صرف درج چنین شرطی در فاکتور، آن را لازم‌الاجرا نمی‌سازد.

زهرا فرج

زهرا فرج

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۵۹ نظر)

شرط پرداخت روزانه یک گرم طلای ۱۸ عیار به‌عنوان وجه‌التزام تاخیر، اصولا قابل استناد است؛ مشروط بر اینکه مخالف قوانین و مقررات آمره نباشد. بنابراین دادگاه می‌تواند بر مبنای شرط قراردادی حکم صادر کند.

زهرا بانی رشید

زهرا بانی رشید

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۹ نظر)

بااحترام اصل شرط وجه التزام می‌تواند معتبر باشد و دادگاه در صورت احراز قرارداد و تخلف خریدار می‌تواند به پرداخت آن حکم دهد اما شرط روزانه معادل یک گرم طلا باید از نظر اعتبار و نحوه تعیین و مطالبه بررسی شود و نمی‌توان صرف درج آن در فاکتور را تضمین‌کننده پذیرش قطعی دانست

حسین علیمحمدی

حسین علیمحمدی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱ نظر)

سلام وجه التزام باید به گونه ایی باشه که شرط غرری صدق نکنه یعنی موجب کسب درآمد برای صاحب حق وجه التزام نداشته باشه و فقط در حد بازدارندگی داشته باشه لذا اگر قیمت طلا ها بالاتر قیمت لوازم خانگی بشه دادگاه رای نمی‌دهد و قابل مطالبه نیست

طیبه اصغری

طیبه اصغری

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۶ نظر)

حتی اگر قاضی این شرط را به عنوان «وجه التزام» بپذیرد، طبق ماده ۲۳۰ قانون مدنی، اگر مبلغ وجه التزام بیش از میزان خسارت واقعی باشد، دادگاه اختیار دارد آن را تقلیل دهد. قضات در پرونده‌های لوازم خانگی، معمولا مبلغی را که به صورت روزانه و به شکل طلا (که قیمت آن صعودی است) تعیین شده، «نامتعارف» تشخیص داده و آن را به نرخ شاخص بانک مرکزی یا نهایتا یک خسارت مقطوع و معقول کاهش می‌دهند.

شهاب الدین آقاجری

شهاب الدین آقاجری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

با سلام و عرض ادب

بله، اصل چنین شرطی می‌تواند معتبر باشد و اینکه وجه التزام به‌صورت روزانه معادل یک گرم طلای ۱۸ عیار تعیین شده، به‌خودی‌خود باعث بطلان آن نیست. توافق بر وجه التزام حتی اگر از خسارت تاخیر معمول بیشتر باشد، اصولا قابل ترتیب اثر است.

البته بهتر است در فاکتور، تاریخ سررسید، میزان بدهی و شرط وجه التزام کاملا روشن باشد و خریدار هم فاکتور و این شرط را امضا کرده باشد. در نهایت دادگاه با توجه به مفاد قرارداد و شرایط معامله درباره قابلیت مطالبه آن تصمیم می‌گیرد.

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید