آیا شرط ضمن عقد می‌تواند تعهد مالی الزام‌آور ایجاد کند؟

پرسیده شده ۲ ماه پیش۲۸ پاسخ ثبت شده

آیا می‌توان در شروط ضمن عقد، تعهد مالی برای طرفین تعیین کرد که با تحقق شرط، مبلغ مشخصی به‌عنوان دین قطعی مستحق شود؟ همچنین آیا دادگاه می‌تواند این مبلغ را تعدیل کند؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

تعیین تعهد مالی الزام‌آور ضمن عقد صحیح و ممکن است، مشروط بر اینکه خلاف قانون، نظم عمومی یا مقتضای ذات عقد نباشد. در خصوص امکان تعدیل مبلغ توسط دادگاه، اصل بر عدم تعدیل است مگر اینکه مبلغ نامتعارف و غیرعادلانه باشد یا نفی تعدیل در قرارداد نیامده باشد.

این قاعده کلی توافقات است، اما الزام‌آور بودنِ دقیق و امکان دخالت قاضی به عبارات به کار رفته در متن قرارداد شما بستگی دارد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

امکان تعیین تعهد مالی و تعدیل آن در شروط ضمن عقد

گنجاندن تعهد مالی الزام‌آور در شروط ضمن عقد از نظر قانونی صحیح و معتبر است، به شرط آنکه شرط مورد نظر خلاف قانون، نظم عمومی، اخلاق حسنه یا مقتضای ذات عقد نباشد. با تحقق شرط، مبلغ توافق‌شده به عنوان دین قطعی بر عهده طرف قرار می‌گیرد. درباره تعدیل مبلغ توسط دادگاه اختلاف‌نظر وجود دارد؛ اصل بر عدم امکان تعدیل و احترام به توافق طرفین است، اما در صورت غیرعادلانه یا نامتعارف بودن مبلغ، برخی دادگاه‌ها ممکن است اقدام به تعدیل نمایند، مگر اینکه اسقاط حق تعدیل به صورت صریح شرط شده باشد.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۲۸ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
مینا مشایخی کرهرودی

مینا مشایخی کرهرودی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۶ نظر)

بله، می‌توان در شروط ضمن عقد برای تحقق یک شرط، تعهد مالی یا وجه‌التزام تعیین کرد تا با وقوع آن، دین قطعی ایجاد شود.
اصل بر صحت و لازم‌الاجرا بودن چنین شرطی است، مشروط بر اینکه خلاف قانون یا نظم عمومی نباشد.
دادگاه اصولا حق تعدیل مبلغ وجه‌التزام مورد توافق را ندارد، مگر در موارد استثنایی که قانون به‌طور خاص اجازه داده باشد.

مریم حاج منوچهری

مریم حاج منوچهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۳۹ نظر)

باسلام
بله. اصل بر این است که طرفین می‌توانند ضمن عقد، تعهدات مالی الزام‌آور ایجاد کنند، مشروط بر اینکه شرط مخالف قانون، نظم عمومی یا اخلاق حسنه نباشد و سایر شرایط صحت معاملات نیز رعایت شده باشد. اگر هدف شما این است که با تحقق یک شرط، مبلغ معینی به عنوان دین قطعی و قابل مطالبه ایجاد شود، در اصل چنین توافقی قابل پیش‌بینی است، اما لازم است متن شرط با دقت تنظیم شود.

سینا هنرمند

سینا هنرمند

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

سلام وقتتون بخیر
بله میتوان.
بله دادگاه می‌تواند چنانچه قراداد مالی غیر عادلانه باشد تعدیل کند مگر نفی تعدیل در قراداد شرط شده باشد

ولی رضائی ذاکر

ولی رضائی ذاکر

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

قسمت اول سوال:.بله صحیح است
قسمت دوم: بله اگر روشن و مورد توافق باشد
قسمت سوم :اصل بر عدم تعدیل است مگر در موارد خاص غیر متعارف یا خلاف قانون

نمایش ۲۴ پاسخ دیگر وکلا
جعفر نوروزی

جعفر نوروزی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۸ نظر)

سلام، شرط نبایستی خلاف مقتضای عقد و نظم عمومی باشد.
وجه التزام متناسب با عقد صحیح است.

زهرا فرج

زهرا فرج

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۵۸ نظر)

سلام و احترام؛
اصولا می توان ضمن عقد، تعهدات مالی الزام‌آور ایجاد نمود مشروط بر اینکه شرایط صحت معاملات را داشته و شرط خلاف قانون، نظم عمومی یا اخلاق حسنه نباشد. لذا چنین توافقی اصولا مانعی ندارد.
پیشنهاد می کنم برای تنظیم این مورد از مشاوره تخصصی بهره بگیرید.

امید یوسفی

امید یوسفی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۷ نظر)

سلام
بله امکان تعیین تعهد مالی با تحقق شرط میسر است البته شرط باید خلاف مقتضای ذات عقد نباشد.
در صورتیکه شرط متعارف نباشد امکان تعدیل میسر است

ویدا سماوات

ویدا سماوات

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۷۵ نظر)

سلام عرض ادب بله امکان تعیین تعهد مالی با تحقق شرط میسر است البته شرط باید خلاف مقتضای ذات عقد نباشد.
در صورتیکه شرط متعارف نباشد امکان تعدیل میسر است

هانی ایمانی

هانی ایمانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۳۸ نظر)

درود
بله منع قانونی وجود ندارد. مگر اینکه شرط باطل باشد.

محسن رئیس پور

محسن رئیس پور

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

امکان درج شرط وجود داشته اما قابلیت تعدیل ندارد

شادی علی پور

شادی علی پور

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۳ نظر)

سلام، چنانچه شرط خلاف مقتضای ذات عقد، یا خلاف قانون و یا نامشروع نباشد معتبر است. وجه التزام متعارف قابل دریافت است.

آیلین عظیمی

آیلین عظیمی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۱۹۳ نظر)

بله، تعهد مالی در شروط ضمن عقد معتبر است و دادگاه تنها در صورت غیرمعقول بودن مبلغ، می‌تواند آن را تعدیل کند.

مصطفی فودازی

مصطفی فودازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳ نظر)

با سلام
بله. می‌توان در شروط ضمن عقد، تعهد مالی مشخص و مشروطی ایجاد کرد که با تحقق شرط، مبلغ معینی به‌عنوان دین بر عهده یکی از طرفین قرار گیرد؛ مشروط بر اینکه موضوع و شرط روشن و مشروع باشد.
اصل بر این است که دادگاه نمی‌تواند مبلغ توافق‌شده را صرفا به دلیل افزایش یا کاهش ارزش پول تعدیل کند و باید همان تعهد قراردادی را اجرا کند

حامد صادقیان مهر

حامد صادقیان مهر

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۵۲ نظر)

با سلام

در صورت مشروع بود ، بله میتوان و به عبارتی اصطلاحا (وجه الالتزام) نامیده میشود .

قاعدتا دادگاه باید به همان میزان رای دهد ولی اگر غیر معقول و نامتعارف باشد میتواند تعدیل نماید

لیلا تاجیک

لیلا تاجیک

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۴۷ نظر)

بله، تعیین تعهد مالی امکان پذیر است. ولیکن چنانچه مبلغ بسیار بالا و نامتعارف باشد قاضی. ان را تعدیل مینماید.

نفیسه اصولی صفار

نفیسه اصولی صفار

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۸ نظر)

سلام
بله. مطابق اصل آزادی قراردادها و ماده ۱۰ قانون مدنی طرفین می‌توانند در شروط ضمن عقد تعهد مالی پیش‌بینی کنند که با تحقق شرط، مبلغ معینی به‌صورت دین قطعی بر عهده متعهد قرار گیرد، مشروط بر اینکه شرط خلاف قانون، نظم عمومی یا اخلاق حسنه نباشد.در مورد تعدیل نیز، اگر این مبلغ به‌صورت وجه التزام یا خسارت قراردادی معتبر تعیین شده باشد، ادادگاه حق تغییر، کم یا زیاد کردن آن را ندارد و همان مبلغ قابل مطالبه است. با این حال، نباید شرط از اساس باطل یا غیرقابل اجرا تشخیص داده شود، بنابراین در حالت معمول، دادگاه مبلغ معتبر مورد توافق را تعدیل نمی‌کند.

مهتاب صابری نیا

مهتاب صابری نیا

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۲ نظر)

درود طبق اصل آزادی قراردادها و ماده ۱۰ مدنی میتوان این شرط را در قرارداد ذکر کرد و درصورتیکه مبلغ گزاف باشد دادگاه آن را تعدیل میکنند

امیر فراستی

امیر فراستی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۲ نظر)

بله و اینکه دادگاه می‌تواند تعدیل نماید

محمدمهدی قنبری

محمدمهدی قنبری

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۳۲ نظر)

سلام
مبلغ تعیین‌شده به‌عنوان دین قطعی مستحق می‌شود.
خیر، دادگاه حق تعدیل (کاهش یا افزایش) مبلغی را که طرفین صراحتا به‌عنوان «دین قطعی» در شروط ضمن عقد توافق کرده‌اند، ندارد و باید همان مبلغ را حکم دهد. (البته اگر شرط به‌صورت “وجه التزام” تعیین شده باشد، طبق رویه جدید دیوان عالی کشور نیز حق تعدیل قاضی بسیار محدود است).

وحید عاکفی قاضیانی

وحید عاکفی قاضیانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۳۷ نظر)

بله میتوان درج نمود. لیکن صحت آن منوط به آن است که مطابق با قواعد عمومی قراردادها و مفاد آن به شکل صحیح و قانونی باشد

ندا السادات روناسی

ندا السادات روناسی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸(۵۴ نظر)

با سلام
بله، تعهد مالی ضمن عقد در صورت مشروع و معین بودن، الزام‌آور است؛ دادگاه اصولا حق تعدیل مبلغ مقرر را ندارد مگر مبنای قانونی یا قراردادی برای آن وجود داشته باشد.

فرشته محمودی

فرشته محمودی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

با سلام
ضمن عقد نکاح می توان شرط مالی معینی مشخص کرد. ومبلغ توسط دادگاه قابل تعدیل نیست. مگر اینکه در مرحله اجرا و درخواست اعسار توسط خوانده کار به تقسیط محکوم به برسد.

حسین عزمی پور

حسین عزمی پور

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

بله امکان دارد و دادگاه حق تعدیل آن را ندارد چون اصل حاکمیت اراده حاکم است

مهرداد تقی پور

مهرداد تقی پور

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

بصورت کلی ممکن است مگر وضعیت های خاصی که شرط را باطل میکند

اکبر کولیوند

اکبر کولیوند

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۷ نظر)

باسلام‌بر اساس اصل آزادی قراردادها و ماده ۱۰ قانون مدنی، طرفین می‌توانند در شروط ضمن عقد، تعهد مالی تعیین کنند؛ مشروط بر اینکه شرط مخالف قانون، نظم عمومی یا اخلاق حسنه نباشد. اگر مبلغ به‌عنوان وجه التزام یا خسارت قراردادی معتبر تعیین شده باشد، اصل بر این است که دادگاه همان مبلغ توافق‌شده را ملاک قرار دهد و آن را کاهش یا افزایش ندهد. البته اعتبار و قابلیت اجرای شرط باید احراز شود.

نفیسه اصولی صفار

نفیسه اصولی صفار

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۷۴ نظر)

سلام بله می‌توان در شروط ضمن عقد تعهد مالی مشخصی تعیین کرد که با تحقق شرط مبلغ معین به عنوان دین قابل مطالبه شود اگر مبلغ و شرایط استحقاق دقیق و روشن باشد دادگاه اصل تعهد را تعدیل نمی‌کند مگر قرارداد یا قانون چنین امکانی را پیش‌بینی کرده باشد

حمیدرضا قاسمی

حمیدرضا قاسمی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۳۷ نظر)

شرط ضمن عقد می‌تواند تعهد مالی الزام‌آور ایجاد کند، مشروط بر اینکه مشروع و معین باشد و با نظم عمومی مغایرت نداشته باشد. با تحقق شرط، مبلغ توافق‌شده به عنوان دین قطعی قابل مطالبه است. دادگاه نمی‌تواند مبلغ شرط را تعدیل کند، مگر اینکه شرط نامعین یا غیرمشروع باشد یا طرفین به دادگاه اختیار تعدیل داده باشند. برای مطالبه، باید وقوع شرط را اثبات کنید و از طریق دادگاه حقوقی پیگیری نمایید. تنظیم دقیق شرط در قرارداد، از بروز اختلاف جلوگیری می‌کند.

تهمینه جعفری زرمهری

تهمینه جعفری زرمهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۱۸ نظر)

بله، در شروط ضمن عقد می‌توان تعهد مالی مشخصی را به‌عنوان دین قطعی در صورت تحقق شرط پیش‌بینی کرد و این شرط در صورت اثبات، قابل مطالبه است؛ اما دادگاه معمولا این مبلغ را تعدیل نمی‌کند، مگر اینکه شرط خلاف قانون یا مقتضای عقد باشد یا بر اساس قاعده لاضرر و شرایط اقتصادی، عدم تناسب فاحش آن اثبات شود.

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید