آیا سلب حیات می تواند مصداق قاعده ی لاضرر قرار گیرد؟

پرسیده شده ۴ سال پیش۱۹ پاسخ ثبت شده
ادامهٔ متن پرسش

به نام خدا
در جای جای قانون ساز و کار بازنگری در احکام پیش بینی شده است, به عنوان مثال یکی از موارد ایجاد امکان درخواست اعاده ی دادرسی طبق ماده ی ۴۷۴ آدک این مورد می باشد.
"ج- پس از صدور حکم قطعی، واقعه جدیدی حادث و یا ظاهر یا ادله جدیدی ارائه شود که موجب اثبات بی‌گناهی محکوم‌ علیه یا عدم تقصیر وی باشد."
این ماده و ماده ی ۴۷۷ آدک و قواعد تجدیدنظر, قبول امکان پیدا شدن دلایل بی گناهی پس از حکم قطعی را به وضوح بیان می کند و از طرفی اهمیت و جایگاه جلوگیری از تضرر متهم توسط سیستم قضائی انسانی که ممکن است به حکم واقعی نرسیده و بعدا به واقع امر مشرف شده باشد را اثبات می کند.
در زمان پیامبر اسلام ص و ائمه ع قبول داریم که آنها معصوم از خطا بوده اند و در مجازات ها و سلب حیات محکوم خطا در کار ایشان نبوده.
زمانی که فردی در زندان باشد یا جریمه شده باشد. در هنگام پیدا شدن دلایل جدید بی گناهی امکان آزادی وی یا عودت جریمه به وی وجود دارد. اما اینجا یک سوال پیش می آید. اگر شخصی سلب حیات شود. در هنگام پیدا شدن دلایل عدم تقصیر وی, چگونه باید حیات سلب شده به وی بازگردانده شود؟ آیا اینجا بر خلاف قاعده «لایبطل دم امرء مسلم» به معنای «هدرنرفتن خون مسلمان» خون فرد بیگناهی به هدر نرفته؟ یا بر خلاف قاعده ی «لا ضرر و لا ضرار فی الاسلام» ضرری به تمامیت جسمانی فرد بی گناهی وارد نیامده ؟ قصاص هم مثل روزه واجب است اما روزه ی شک دار را نباید گرفت. آیا نمی توان قصاص شک دار را انجام نداد و مثل دیگر کشور های پیشرفته به حبس ابد بدل کرد؟ تا راه بازگشتی باقی بماند؟
ان اردت قطیعه اخیک فاستبق له من نفسک بقیه یرجع الیها ان بدا له ذلک یوما ما
خلاصه ی متن: هرگاه خواستی از برادرت ببری همه پلها را پشت سر او خراب نکن بلکه جایی برای بازگشت او و پیوند مجدد دوستی باقی گذار. نهج البلاغه : الکتاب ۳۱ منتخب میزان الحکمه : ۱۲
با تشکر لطفا پاسخ داده شود.

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

حکم قصاص با شک و گمان صادر نمی‌شود و پس از تأیید در دادگاه تجدیدنظر و دیوان عالی کشور قطعیت می‌یابد. در صورت کشف بی‌گناهی پس از اجرای حکم، خسارت از طریق پرداخت دیه از بیت‌المال یا مجازات قاضیِ مقصر جبران می‌شود.

این چارچوب کلی رسیدگی قضایی است، اما وضعیت هر پرونده به مدارک جدیدِ ارائه‌شده و اثبات تقصیر یا اشتباه بستگی دارد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

جبران خسارت اشتباه قضایی در سلب حیات

احکام سلب حیات و قصاص هرگز با شک و تردید صادر نمی‌شوند و پیش از اجرا باید در مراحلی چون تجدیدنظر و دیوان عالی کشور ابرام و قطعی شوند. در نظام قضایی عنوان قصاصِ شک‌دار وجود ندارد زیرا رسیدگی‌ها بر پایه ادله قطعی صورت می‌گیرد. با این حال، اگر بعداً با اعاده دادرسی بی‌گناهی فرد روشن شود، جبران خسارت با پرداخت دیه از بیت‌المال انجام می‌پذیرد. همچنین در صورتی که قاضی در صدور رأی مقصر باشد، با خودِ او نیز برخورد قانونی خواهد شد.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۱۹ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
محمد عطاریان

محمد عطاریان

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۹۸ نظر)

با سلام
چیزی به عنوان قصاص شک دار نداریم. وقتی یک حکم قصاص صادر می شود حتما ادله و مستندات کافی برای محکومیت آن فرد وجود داشته و حکم قصاص با قطعیت صادر می شود نه شک و گمان!
مضاف بر این احکام مربوط به قصاص با حکم دادگاه بدوی قابلیت اجرا ندارد و باید در مرحله تجدیدنظرخواهی مجددا بررسی و تایید گردد. بعد از تجدیدنظر نیز باید در مرحله فرجام در دیوان عالی کشور مورد رسیدگی قرار گرفته و به مرحله ابرام و قطعیت نهایی برسد. بنابراین هیچ حکم قصاصی با شک و تردید صادر و اجرا نمی شود.
صرف نظر از موارد فوق، چنانچه شرایط اعاده دادرسی فراهم شود و دلایل بی گناهی فرد بعدا معلوم شود، دیه از بیت المال پرداخت میشود. زیرا قاضی بر اساس دلایل و شواهد و قرائن موجود در پرونده رسیدگی کرده. همان دلایل و شواهدی که در دو مرحله بعد در دادگاه تجدیدنظر و دیوان عالی کشور هم منجر به قطعیت حکم گردیده است. با تمام اینها چنانچه قاضی مقصر باشد او هم به مجازات مربوطه محکوم می شود.
در آخر هم توجه داشته باشید در هیچ جای دنیا یک سیستم حقوقی کامل و بی نقص پیدا نمی کنید. قانون هر چه باشد توسط انسان اجرا می شود و انسان مصون از خطا و اشتباه نیست.

علیرضا زرینه پور

علیرضا زرینه پور

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۱ نظر)

باسلام
اینجا محل مشاوره است

مجتبی عاشوری

مجتبی عاشوری

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸(۹۸۰ نظر)

با درود موضوع نیازمند بررسی بیشتر است

ثارالله قادرنیا

ثارالله قادرنیا

کارشناس حقوقی

۴٫۸(۲۱ نظر)

باسلام.دوست عزیز اگرمشکل یا سئوال حقوقی داریدبپرسید.متن رو از اینترنت گرفتیدوقت اساتیدرو نگیریدلطفا.موفق باشید

نمایش ۱۵ پاسخ دیگر وکلا
فاطمه امیری

فاطمه امیری

وکیل پایه دو مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۴۴۷ نظر)

با سلام تفسیر مواد قانونی در این مجال نمی گنجد

اکرم فرخ

اکرم فرخ

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸(۷۸۲ نظر)

با سلام
اینجا وقت مشاوره حقوقی انجام می شود دوست عزیز

میثم احمدی

میثم احمدیهویت این وکیل به‌صورت دستی توسط کارشناسان بنیاد وکلا احراز شده است.

۵٫۰(۶٬۲۳۵ نظر)

درود بر شما ،دوست گرامی مستحضر باشید تفسیر متون و مواد قانونی در کتب مرجع است نه در بنیاد

سید رسول قاضی

سید رسول قاضی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۷(۱۰۲ نظر)

وقت بخیر به کتا حقوقی مراجعه کنید

نسترن حسنی زاده

نسترن حسنی زاده

کارشناس حقوقی

۴٫۶(۱۲ نظر)

در بنیاد مباحثه نداریم و صرفا به جهت رفع نیاز حقوقی و مشاوره در خدمت مردم هستیم

فرهاد عموزاده

فرهاد عموزاده

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱ نظر)

باسلام
لطفا به کتب حقوقی فلسفه قصاص مراجعه کنید درضمن یکی از همکاران بخوبی ومفصل پاسخ شمارا داده اند

حسین حاجی زاده

حسین حاجی زاده

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۵۸۵ نظر)

سلام و درود سوال حقوقی مطرح نمایید

مریم مرادی

مریم مرادیهویت این وکیل به‌صورت دستی توسط کارشناسان بنیاد وکلا احراز شده است.

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۹۳۸ نظر)

سلام وضع قانون براساس منابع فقهی صورت گرفته است تفسیر متفاوت است اما موجب نقض قانون نخواهد بود

فائزه احمدی

فائزه احمدیهویت این وکیل به‌صورت دستی توسط کارشناسان بنیاد وکلا احراز شده است.

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۵۶۴ نظر)

باسلام واحترام هیچ مجازاتی با شک وگمان تعیین واجرا نمیشود وبراساس ادله ومدارک موجود رای صادر میشود ...

رضا گلریز

رضا گلریز

کارشناس حقوقی

۴٫۹(۸۲۲ نظر)

سلام
در رویه های قضایی پرونده های سلب حیات مدت زمان طولانی تر را نسبت به پرونده های دیگر را به این جهت سپری می‌کنند و گاها سالها به طول می انجامند فلذا بازهم شاهد اشتباهات در این زمینه هستیم و منطقا موارد نقض نیز وجود دارد در هر سیستم قضایی در هر نقطه از جهان و خاصه هر منطقه در ایران اشتباهات و کاستی های بسیاری وجود دارد لکن به جهت بهبود باید بدوا قانون گذاری به واسطه عوامل دارای پیشینه اجرایی و قضایی صورت گیرد نه صرفا... همچنین آموزش در روند اجرای قانون و به طور اخص عدالت صورت پذیرد

احمدرضا یعقوبی

احمدرضا یعقوبی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸(۲۲۵ نظر)

سلام
مشکل یا سوال حقوقی مطرح نمایید و جهت افزایش اطلاعات تکمیل خود از کتب حقوقی استفاده نمایید

محمدرضا پیرمحمدی

محمدرضا پیرمحمدی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۵ نظر)

با سلام تفسیر متفاوت است اما موجب نقض قانون نخواهد بود

گل نوش ملکی

گل نوش ملکی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۴۶۵ نظر)

از طریق کتب حقوقی می توانید به سؤال خود دست یابید

محمد محمدی

محمد محمدیهویت این وکیل به‌صورت دستی توسط کارشناسان بنیاد وکلا احراز شده است.

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱٬۱۹۰ نظر)

سلام بر شما
از طریق کتب حقوقی می توانید به سؤال خود دست یابید

مریم عابدی

مریم عابدی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۶(۱۷ نظر)

بله، از منظر بسیاری از فقهای اصولی و حقوق‌دانان معاصر، اجرای حکم سلب حیات در فرض «احتمال خطای قضایی» می‌تواند مصداق بارز ضرر غیرقابل جبران و در نتیجه مشمول قاعده «لا ضرر» باشد.

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید