با سلام. با توجه به شرایطی که توضیح دادید، وضعیت شما از نظر حقوقی پیچیده است اما جای دفاع وجود دارد. در ادامه به تفکیک به سوالات شما پاسخ داده می‌شود.
وضعیت حقوقی سفته سفید امضا
وقتی شما سفته‌ای را به صورت سفید امضا به شخصی می‌دهید، قانون اینطور فرض می‌کند که شما به دارنده سفته وکالت و اختیار داده‌اید تا اطلاعات آن مانند مبلغ و تاریخ سررسید را به نیابت از شما تکمیل کند. به همین دلیل، سفته سفید امضا یک سند تجاری معتبر محسوب می‌شود و دارنده آن می‌تواند برای مطالبه وجه آن اقدام قانونی کند.
آیا مبلغ چاپی سفته محدودیت ایجاد می‌کند؟
خیر. مبلغی که روی سفته چاپ شده است (در مورد شما ۱۰ میلیون تومان) سقف تعهد شما را مشخص نمی‌کند. ملاک اصلی، مبلغی است که به صورت دستی در سفته نوشته می‌شود. بنابراین، اگر دارنده سفته مبلغ ۱ میلیارد تومان را در آن قید کند، از نظر قانونی می‌تواند همان مبلغ را مطالبه کند و سقف چاپی ۱۰ میلیون تومانی مانعی برای این کار نخواهد بود.
آیا قاضی بدون تحقیق حکم به پرداخت می‌دهد؟
خیر. قاضی بدون رسیدگی و تحقیق حکم صادر نمی‌کند، اما باید توجه داشته باشید که رویه قضایی چگونه است.
اصل بر بدهکار بودن صادرکننده است: از آنجایی که سفته یک سند تجاری است، خود سند دلیل اصلی بر وجود بدهی است. دارنده سفته با ارائه آن به دادگاه، نیازی به اثبات منشا و دلیل بدهی شما ندارد.
بار اثبات بر دوش شماست: این شما هستید که باید در دادگاه ثابت کنید که بدهی وجود نداشته و سفته بابت امانت، ضمانت یا موضوع دیگری صادر شده است. اگر نتوانید این موضوع را اثبات کنید، دادگاه با فرض صحت سفته، شما را به پرداخت مبلغ مندرج در آن محکوم خواهد کرد.
بنابراین، قاضی صرفا بر اساس ادعای دارنده سفته و بدون پرس‌وجو حکم نمی‌دهد، اما اصل را بر صحت سفته می‌گذارد، مگر اینکه شما بتوانید با ارائه دلایل و مدارک محکم، خلاف آن را ثابت کنید.
چگونه میتوانید از خود دفاع کنید؟
با وجود اینکه وضعیت به نفع دارنده سفته به نظر می‌رسد، شما میتوانید اقدامات زیر را برای دفاع از خود انجام دهید:
۱. طرح دعوای خیانت در امانت:
از آنجایی که شما ادعا دارید سفته به صورت امانی در اختیار طرف مقابل بوده، میتوانید علیه او شکایت کیفری با عنوان خیانت در امانت مطرح کنید. بر اساس ماده ۶۷۳ قانون تعزیرات، اگر کسی از سند یا نوشته‌ای که به عنوان امانت به او سپرده شده سوءاستفاده کند، به مجازات حبس محکوم می‌شود. اثبات این جرم می‌تواند به شما در دعوای حقوقی مطالبه وجه سفته نیز کمک شایانی کند.
۲. اثبات امانی بودن یا عدم وجود بدهی:
شما باید تمام تلاش خود را برای جمع‌آوری مدارک و شواهد جهت اثبات موارد زیر به کار بگیرید:
ارائه قرارداد اصلی: اگر سفته بابت ضمانت قرارداد خاصی (مانند قرارداد کاری، اجاره و...) صادر شده، آن قرارداد را به دادگاه ارائه دهید.
شهادت شهود: اگر افرادی از امانی بودن سفته یا عدم وجود بدهی بین شما مطلع هستند، شهادت آن‌ها در دادگاه بسیار مؤثر خواهد بود.
مدارک مکاتبات: هرگونه پیامک، ایمیل یا پیام در شبکه‌های اجتماعی که در آن به امانی بودن سفته یا دلیل صدور آن اشاره شده باشد، می‌تواند به عنوان مدرک استفاده شود.
اثبات عدم توانایی مالی: شما میتوانید با ارائه مدارک مالی نشان دهید که هیچ‌گاه مراوده مالی ۱ میلیارد تومانی با شخص مذکور نداشته‌اید و توانایی پرداخت چنین مبلغی را نیز ندارید.
توصیه نهایی:
وضعیت شما جدی است. توصیه اکید می‌شود که در اسرع وقت با یک وکیل متخصص در امور اسناد تجاری مشورت کنید. یک وکیل می‌تواند شما را در تنظیم شکواییه خیانت در امانت و جمع‌آوری ادله برای دفاع در دادگاه حقوقی یاری دهد و از حقوق شما به بهترین شکل دفاع نماید.
