آیا دولت از پرداخت خسارت تاخیر معاف است؟
ادامهٔ متن پرسشبستن
با سلام و عرض ادب
اینجانب کارمند دولتی با الگوی کاری ۲۴×۲۴ (۲۴ ساعت کار و ۲۴ ساعت استراحت) بوده‌ام که طی ۱۰ سال مستمر، هیچ‌گونه اضافه‌کاری از اداره متبوع دریافت ننموده‌ام؛ به‌نحوی که در طول این مدت، مجموع مبالغ دریافتی به‌عنوان اضافه‌کاری حدود سه میلیون تومان بوده است. این در حالی است که با وجود درخواست‌های مکرر، دستگاه اجرایی عمدا از پرداخت اضافه‌کاری استنکاف نموده و تقاضای من را مخالف با قانون دانسته و غیرقابل‌اجرا.
نهایتا پس از طرح دعوی در دیوان عدالت اداری، رای قطعی به محکومیت اداره متبوع به پرداخت اضافه‌کاری به میزان ۸ ساعت اضافه‌کاری به ازای هر ۲۴ ساعت کار در بازه مورد ادعا (از سال ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۲) صادر شد.
با توجه به رای وحدت رویه شماره ۱۵۶ مورخ ۲۰/۱/۱۳۴۸ دیوان عالی کشور در خصوص معافیت دولت از پرداخت خسارت تاخیر تادیه در امور استخدامی، سؤالات حقوقی ذیل مطرح است:
۱. آیا الگوی کاری ۲۴×۲۴ جزء نوبت‌کاری محسوب می‌شود و فوق‌العاده نوبت‌کاری به آن تعلق می‌گیرد یا خیر؟ به آن شب‌کاری تعلق می‌گیرد؟
۲. آیا عدم پرداخت عمدی اضافه‌کاری هم مشمول رای وحدت ۱۵۶ که در آن به اشتباهات دولت اشاره شده، می‌شود؟ مبنای محاسبه مبلغ محکوم‌به آیا بر اساس نرخ و ضوابط قانونی زمان انجام کار در هر سال می‌باشد یا بر مبنای نرخ و ارزش پول در زمان اجرای حکم (مثلا سال ۱۴۰۴)؟
۳. آیا با وجود رای وحدت رویه مذکور، امکان مطالبه مابه‌التفاوت ناشی از کاهش ارزش پول تحت عنوان خسارت تاخیر تادیه یا محاسبه آن با نرخ شاخص سالانه بانک مرکزی وجود دارد یا خیر؟
۴. با عنایت به تورم شدید و کاهش فاحش ارزش پول به‌نحوی که اضافه‌کاری کل سال ۱۳۹۳ معادل حتی یک ماه اضافه‌کاری در سال ۱۴۰۴ نیز نمی‌باشد، آیا اجرای احکام مکلف به تبعیت از رای وحدت رویه‌ای است که بیش از نیم‌قرن از صدور آن گذشته است؟
تقاضا می‌شود مبانی حقوقی، مواد قانونی مرتبط و رویه قضایی حاکم بر موضوع تبیین گردد.
جمع‌بندی پاسخ وکلا
بیشتر وکلا معتقدند بر اساس رأی وحدت رویه سال ۱۳۴۸ امکان مطالبه خسارت تأخیر تأدیه از دولت در این موارد وجود ندارد، با این حال یکی از وکلا اشاره کرده که این خسارت می‌تواند از تاریخ ثبت دادخواست تعلق بگیرد. همچنین تأکید شده که ملاک، پیگیری همان مواردی است که صراحتاً در دادنامه دیوان آمده است.
این رویه کلی نسبت به رأی وحدت رویه مطرح شده است، اما متن دقیق و مندرجات دادنامه قطعی شما مسیر اجرای حکم را مشخص می‌کند.
