سلام
با توجه به اطلاعات ارائه شده، در ادامه به پرسش‌های شما پاسخ داده می‌شود:
وضعیت زمین و تعلق آن به ماترک
بر اساس توضیحات شما، کارشناس رسمی دادگستری زمین مورد اختلاف را موروثی اعلام کرده است. نظر کارشناس رسمی دادگستری به عنوان یک دلیل فنی و تخصصی در دادگاه از اهمیت بالایی برخوردار است. ادعاهای بعدی خوانده مبنی بر احیای اراضی موات (که ابتدا با استشهادیه محلی و سپس با معرفی چهار شاهد جدید مطرح شده) و همچنین ادعای خرید زمین با قولنامه صوری، باید در برابر نظر کارشناسی و سایر ادله مورد بررسی قرار گیرد.
نکات قابل توجه:
نظر کارشناس: اعلام موروثی بودن زمین توسط کارشناس، اصل را بر تعلق زمین به ماترک قرار می‌دهد.
احیای اراضی موات: برای اثبات احیای اراضی موات، شرایط قانونی خاصی باید وجود داشته باشد، از جمله انجام عملیات عرفی آبادسازی با قصد تملک و رعایت مقررات. صرف استشهادیه یا معرفی شاهد، به تنهایی ممکن است کافی نباشد، خصوصا اگر با دلایل قوی‌تر مانند نظر کارشناسی در تعارض باشد.
قولنامه صوری: اگر بتوانید صوری بودن قولنامه را اثبات کنید (مثلا با توجه به تاریخ تنظیم آن پس از فوت متوفی و پس از ادعای اولیه احیاء، یا عدم وجود سابقه پرداخت وجه و غیره)، این قولنامه اعتباری نخواهد داشت.
ماترک: ماترک شامل تمامی اموال و دارایی‌های به جا مانده از متوفی است. تا زمانی که خروج قطعی و قانونی یک مال از ماترک (مثلا از طریق فروش صحیح، هبه، یا احیای موات اثبات شده قبل از فوت) به اثبات نرسد، آن مال جزء ماترک محسوب می‌شود.
نتیجه‌گیری اولیه: با توجه به نظر کارشناس رسمی، زمین مذکور همچنان جزء ماترک محسوب می‌شود، مگر اینکه خوانده بتواند با دلایل قطعی و قانونی، ادعاهای خود را (احیاء یا خرید) به نحوی اثبات کند که نظر کارشناسی را بی‌اعتبار سازد. تناقض در اظهارات خوانده می‌تواند به نفع شما تمام شود.
بی‌اساس بودن ادعای خوانده و وکیلش
تغییر مکرر اظهارات و تناقض‌های آشکار در ادعاهای خوانده (ابتدا ادعای احیای موات با استشهادیه، سپس ادعای خرید با قولنامه صوری، و مجددا بازگشت به ادعای احیاء با شهادت شهود جدید) می‌تواند نشانه‌ای از عدم صداقت و ضعف در دلایل ایشان باشد. این تناقضات اعتبار ادعاهای آن‌ها را به شدت زیر سؤال می‌برد.
دادگاه در بررسی دلایل، به این تناقضات توجه خواهد کرد. اگر ادعاها با یکدیگر همخوانی نداشته باشند و هر بار مبنای متفاوتی برای مالکیت ارائه شود، قاضی می‌تواند این موارد را به عنوان قرینه‌ای بر بی‌اساس بودن ادعاها در نظر بگیرد.
تاثیر تغییر ادعا و اقرار به ضرر خوانده
بله، تغییر مکرر ادعا و تناقض در گفتار می‌تواند به ضرر خوانده و به نفع شما در دادگاه مورد استناد قرار گیرد.
اقرار: هرگونه اظهار نظری که به نوعی حقانیت طرف مقابل یا بخشی از ادعای او را تایید کند، می‌تواند به عنوان اقرار تلقی شود. اگر خوانده در مراحل مختلف اظهاراتی داشته که به طور ضمنی مالکیت مورث بر زمین یا عدم صحت ادعاهای قبلی خود را نشان دهد، این موارد قابل استناد است. اقرار یکی از قوی‌ترین دلایل اثبات دعواست.
اعتبار ادله: تناقض‌گویی باعث کاهش اعتبار سایر دلایل ارائه شده توسط خوانده می‌شود،. به عنوان مثال، اگر خوانده ابتدا مدعی احیای زمین بوده و سپس قولنامه‌ای ارائه دهد، این سؤال پیش می‌آید که اگر زمین را احیا کرده، چرا نیاز به خرید آن داشته است.
این تغییرات و تناقضات می‌تواند توسط شما به عنوان دلیلی بر عدم صحت ادعاهای خوانده و تلاش وی برای خارج کردن غیرقانونی ملک از ماترک به دادگاه ارائه شود.
امکان جرح شهادت شهود فامیل
بله، شما می‌توانید شهادت شهود معرفی شده توسط خوانده را جرح کنید.
شرایط شاهد: شاهد باید دارای شرایطی مانند بلوغ، عقل، عدالت، ایمان، طهارت مولد، ذینفع نبودن در موضوع دعوا و نداشتن خصومت با طرفین باشد.
نحوه جرح: اگر معتقدید شهود معرفی شده (که از بستگان و همسایگان صمیمی خوانده هستند) فاقد شرایط شهادت هستند، مثلا به دلیل رابطه خویشاوندی و احتمال نفع شخصی یا جانبداری، می‌توانید این موضوع را با ارائه دلایل به دادگاه اعلام کنید،. دادگاه پس از بررسی، در مورد پذیرش یا رد شهادت آن‌ها تصمیم خواهد گرفت.
زمان جرح: اعلام جرح شاهد اصولا باید قبل از ادای شهادت صورت گیرد، مگر اینکه موجبات جرح پس از شهادت معلوم شود که در این صورت نیز باید فورا به اطلاع دادگاه برسد.
صرف رابطه خویشاوندی به طور خودکار باعث رد شهادت نمی‌شود، اما می‌تواند یکی از مواردی باشد که در کنار سایر قرائن، عدالت و بی‌طرفی شاهد را مورد تردید قرار دهد.
تغییر مکرر اظهارات خوانده در سیستم قضایی
در نظام حقوقی و قضایی، هرچند طرفین دعوا حق دفاع از خود و ارائه دلایل را دارند، اما این به معنای آن نیست که بتوانند در هر جلسه دادرسی، اظهارات کاملا متناقض و متفاوتی بیان کنند بدون اینکه این امر تاثیری در روند رسیدگی و اعتبار ادعاهایشان داشته باشد.
تغییر خواسته یا دفاع: خواهان می‌تواند تحت شرایطی خواسته خود را تغییر دهد یا افزایش دهد (معمولا تا پایان جلسه اول دادرسی و به شرط ارتباط با دعوای اصلی)،،. خوانده نیز در مقام دفاع، دلایل خود را ارائه می‌کند. اما تغییرات اساسی و متناقض در ماهیت دفاع و دلایل ارائه شده، از اعتبار ادعاهای وی می‌کاهد.
اصل ثبات دعوا: هرچند تغییراتی در چارچوب قانون آیین دادرسی مدنی مجاز است، اما تغییرات مکرر و بنیادین که نشان‌دهنده سردرگمی یا تلاش برای گمراه کردن دادگاه باشد، قطعا مورد توجه قاضی قرار خواهد گرفت. رای دادگاهی نیز وجود دارد که بیان می‌دارد تغییر اسباب دعوا موجبی برای رسیدگی مجدد در فرض وجود اعتبار امر مختومه ایجاد نخواهد کرد.
تضییع حق: اگر این تغییرات مکرر با هدف اطاله دادرسی یا تضییع حقوق شما صورت گیرد، می‌توانید این موضوع را به دادگاه متذکر شوید. دادگاه موظف است بر اساس دلایل و مدارک ارائه شده و با در نظر گرفتن تمامی جوانب، از جمله رفتار طرفین در طول دادرسی، تصمیم‌گیری کند.
حق شما با ارائه دلایل مستند (مانند نظریه کارشناسی)، برجسته کردن تناقضات در اظهارات خوانده، و جرح شهود وی در صورت لزوم، قابل پیگیری و دفاع است. اینکه خوانده در هر جلسه مطلب جدیدی بگوید، بیشتر به ضرر خود او تمام خواهد شد، زیرا اعتبار و صداقت او را نزد دادگاه مخدوش می‌کند.
