آیا داور می‌تواند ذینفع محسوب شود؟

پرسیده شده ۵ ماه پیش۲۴ پاسخ ثبت شده

با سلام و عرض ادب. در قرارداد مشارکت در ساخت من به‌عنوان داور مرضی‌الطرفین تعیین شدم و پسر یکی از مالکین هستم. اگر سازنده تخلفی کند و من حکم علیه او بدهم، آیا سازنده می‌تواند با ادعای ذینفع بودن من، از دادگاه تقاضای ابطال رای داوری را بکند؟ با تشکر.

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

میان وکلا اختلاف نظر وجود دارد؛ گروهی معتقدند اصل بر بی‌طرفی داور است و ذینفع بودن یا خویشاوندی می‌تواند موجب تقاضای ابطال رای شود، اما گروهی دیگر تاکید دارند اگر سازنده با علم به این رابطه با داوری شما تراضی کرده باشد، صرف این موضوع مانع اعتبار رای نخواهد بود.

این وضعیت کلی است و سرنوشت رای به آگاهی قبلی سازنده و نحوه درج این توافق در قرارداد بستگی دارد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

امکان ابطال رای داور به دلیل ذینفع بودن

اصل اساسی در داوری لزوم بی‌طرفی داور و نبود تعارض منافع است. به همین دلیل برخی وکلا معتقدند سازنده می‌تواند با ادعای ذینفع بودن شما و خویشاوندی با مالک، تقاضای ابطال رای را مطرح کند. در مقابل، بخش دیگری از وکلا بر این باورند که چون انتخاب به صورت مرضی‌الطرفین بوده، اگر سازنده از ابتدا با علم به این رابطه بر داوری شما تراضی کرده باشد، نمی‌تواند صرفا به این دلیل رای را باطل کند. در نهایت مستدل بودن رای و رعایت حدود اختیارات نیز در حفظ اعتبار آن اثر مستقیم دارد.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۲۴ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
احمد جوکاری

احمد جوکاری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۳۷ نظر)

باسلام
اگر سازنده در زمان امضای قرارداد و تعیین شما به عنوان داور، از رابطه خویشاوندی شما با مالک مطلع بوده و با این حال رضایت خود را ثبت کرده باشد، دیگر نمی‌تواند پس از صدور حکم علیه خود، به دلیل قرابت یا ذینفع بودن شما، تقاضای ابطال رای داوری را از دادگاه بخواهد.
اگر رای شما مستدل، مستند به قوانین و مفاد قرارداد باشد و خارج از حدود اختیارات داوری صادر نشده باشد، صرف خویشاوندی با یکی از طرفین که قبلا مورد تراضی قرار گرفته است، موجب ابطال رای داوری در دادگاه نخواهد شد.

سعید قیطانی

سعید قیطانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۴۱ نظر)

سلام
داور باید بی طرف باشد

سودابه ابراهیمی

سودابه ابراهیمی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۴ نظر)

باسلام. مطابق مقررات داور باید بی طرف باشد.

تهمینه جعفری زرمهری

تهمینه جعفری زرمهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۱۸ نظر)

سلام، در صورت تعیین داور مرضی‌الطرفین، رای داوری در صورت رعایت قوانین معتبر است و سازنده نمی‌تواند به‌طور خودسرانه آن را ابطال کند، مگر اینکه در فرآیند داوری تخلف یا ایراد قانونی وجود داشته باشد. بهتر است با وکیل حقوقی مشورت کنید.

نمایش ۲۰ پاسخ دیگر وکلا
فرشته نوری

فرشته نوری

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸(۱۴۱ نظر)

با سلام،داور نباید ذینفع باشد.

فاطمه همایون

فاطمه همایون

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱ نظر)

درود
داور باید بی طرف باشد

اشکان عسگری

اشکان عسگری

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

با درود
در مقررات داوری منع قانونی چه به صورت مطلق و چه نسبی در این خصوص وجود ندارد و در صورت طرح دادخواست ابطال رای داوری، با توجه به اینکه توافق بر تعیین شما به عنوان داور مرضی الطرفین وجود دارد، رای صرفا با این استدلال که شما ذی نفع محسوب می شوید ابطال نخواهد شد.

سید علیرضا راستاد

سید علیرضا راستاد

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

بله، سازنده می‌تواند به استناد بند ۴ ماده ۴۸۹ قانون آیین دادرسی مدنی، به‌جهت فقدان بی‌طرفی داور، از دادگاه ابطال رای داوری را درخواست کند.

مینا هاشمی

مینا هاشمی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۷ نظر)

درود بر شما،
داور باید بی طرف بوده و ذینفع نباشد در غیر این صورت امکان ابطال رای وجود دارد.

احسان عبدالهی

احسان عبدالهیهویت این وکیل به‌صورت دستی توسط کارشناسان بنیاد وکلا احراز شده است.

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۶۰۲ نظر)

به دلیل تعارض منافع امکان ابطال رای ( در صورت صدور ) وجود دارد .

حسین مظاهری تهرانی

حسین مظاهری تهرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۴۸۳ نظر)

با سلام
بله امکان ابطال رای وجود خواهد داشت.

حسین حاجی زاده

حسین حاجی زاده

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۵۸۵ نظر)

سلام و عرض ادب

در قراردادهای مشارکت در ساخت، تعیین داور مرضی‌الطرفین به منظور حل و فصل اختلافات معمول است. در خصوص سوال شما که به‌عنوان داور تعیین شده‌اید و علاوه بر داوری، پسر یکی از مالکین هستید، نکات حقوقی مهمی وجود دارد:

۱. **خطر تعارض منافع و ذی‌نفع بودن داور**
از نظر حقوقی، داور باید بی‌طرف باشد و تعارض منافع نداشته باشد. اگر داور به‌گونه‌ای باشد که منافع مستقیم یا غیرمستقیم در موضوع اختلاف داشته باشد، این امر ممکن است موجب خدشه‌دار شدن رای داوری شود.

۲. **تعریف «ذی‌نفع بودن» در داوری**
اگر شما به عنوان پسر مالک یکی از طرفین، منافع غیرمستقیم و مرتبط به آن طرف را داشته باشید، سازنده می‌تواند ادعا کند که داور ذی‌نفع است و بی‌طرفی داور خدشه‌دار شده. ذی‌نفع بودن در داوری به معنای داشتن منافع اقتصادی یا شخصی مرتبط با نتیجه داوری است.

۳. **امکان درخواست ابطال رای داوری به دلیل ذی‌نفع بودن داور**
مطابق قانون آیین دادرسی داوری ایران (مصوب ۱۳۹۷) و قوانین مرتبط، اگر داور ذی‌نفع باشد و این موضوع باعث تشکیک در بی‌طرفی شود، طرف مقابل می‌تواند درخواست ابطال رای داوری را به دادگاه ارائه کند. دادگاه در این موارد بررسی می‌کند که آیا ذی‌نفع بودن داور مانع از صدور رای عادلانه شده یا خیر.

۴. **اقدامات پیش از داوری**
برای جلوگیری از بروز چنین مشکلاتی معمولا توصیه می‌شود که در قرارداد صراحتا موضوع تعارض منافع و نحوه رسیدگی به آن مشخص شود و در صورتی که داور ذی‌نفع است، این موضوع به اطلاع طرفین رسیده و تایید گردد.

---

### جمع‌بندی:
بله، سازنده می‌تواند با استناد به اینکه شما به دلیل رابطه خانوادگی و ذی‌نفع بودن در منافع طرف مقابل (مالک) هستید، درخواست ابطال رای داوری را به دادگاه تقدیم کند. موفقیت این درخواست بستگی به نظر دادگاه و نحوه اثبات بی‌طرفی یا تعارض منافع دارد.

در صورتی که بخواهید، می‌توانم متن حقوقی متناسب یا نکات بیشتری در مورد نحوه پیشگیری از این مشکلات و مستندات مرتبط برای شما آماده کنم.

محمدرضا توکلی

محمدرضا توکلی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۷۵ نظر)

با سلام با توجه به توافق طرفین و رضایت سازنده به انتخاب شما به عنوان داور، از این نظر رای داوری قابل ابطال نیست و فرض بر بی طرفی و استقلال است.

کرامت سلطانی نژاد

کرامت سلطانی نژاد

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۵(۲ نظر)

با توجه به توافق طر فین اشکالی وجود ندارد

ابراهیم نوری

ابراهیم نوری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۴ نظر)

باسلام.بله، سازنده می‌تواند با استناد به ذینفع بودن شما، از دادگاه تقاضای ابطال رای داوری را کند

فاطمه محمدنژاد

فاطمه محمدنژاد

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۱۸ نظر)

با سلام
بله داور باید بی طرف بوده و ذی نفع نباشد..

صالح نویدی

صالح نویدی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

با سلام
مورد از مواردی ست که به تفسیر شخص رسیدگی کننده وابسته است زیرا هم شرایطی برای ذینفع بودن شما وجود دارد هم با توجه به توافق اولیه در قرارداد شخص مخاطب شما را بعنوان داور مرضی الطرفین پذیرفته است.

محمدمهدی قنبری

محمدمهدی قنبری

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۳۲ نظر)

سلام وقتت بخیر
بله امکان ابطال رای وجود خواهد داشت.

مهدی حیدری

مهدی حیدری

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۸ نظر)

باسلام
بنابه توضیحات و با توجه به ذینفع بودن داور، امکان ابطال رای داور وجود دارد.

مینا مشایخی کرهرودی

مینا مشایخی کرهرودی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۶ نظر)

سلام امکان ابطال رای داور وجود دارد

سیده زهرا موسوی

سیده زهرا موسوی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸(۷۰ نظر)

با سلام
اگر شما از ابتدا با علم و اطلاع طرفین، به عنوان داور مرضی الطرفین انتخاب شده‌اید و طرفین آگاهانه شما را پذیرفته‌اند، بعدا سخت‌تر می‌توانند به همان جهت ایراد بگیرند.

امید یوسفی

امید یوسفی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۷ نظر)

سلام
امکان تشخیص شما بعنوان ذی نفع بسیار محتمل می باشد و رای قابلیت ابطال دارد مگر اینکه قبلا سازنده از این امر آگاه بوده باشد و صراحتا پذیرفته باشد و مستند قابل ارایه بابت این امر داشته باشید.

حسن آرین پور

حسن آرین پور

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۳۹ نظر)

تحت شرایطی ابطال رای داوری امکان دارد

اکبر کولیوند

اکبر کولیوند

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۷ نظر)

باسلام،با توجه به توافق طرفین و رضایت سازنده به انتخاب شما به‌عنوان داور، صرف انتخاب شما به‌عنوان داور موجب بی‌اعتباری یا ابطال رای داوری نمی‌شود و اصل بر بی‌طرفی و استقلال داور است؛ با این حال، رای داوری در صورت وجود جهات قانونی مقرر در ماده ۴۸۹ قانون آیین دادرسی مدنی، از جمله مخالفت با قوانین موجد حق، تجاوز از حدود اختیار یا بی‌اعتباری قرارداد داوری، قابل ابطال خواهد بود.

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید