سلام
──────────────────────────
۱. چه قانونی بر «بازی‌های اندروید» حاکم است؟
──────────────────────────
الف) قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم‌افزارهای رایانه‌ای (مصوب ۱۳۷۹)
ب) قانون جرایم رایانه‌ای (مصوب ۱۳۸۸)
ج) مقررات عام حق مؤلف (قانون ترجمه و تکثیر، قانون حمایت حقوق مؤلفان ۱۳۴۸)
د) تعهدات بین‌المللی (ایران عضو برن نیست، اما معاهدات دو‌جانبه معدودی با کشورها دارد؛ درباره اغلب شرکت‌های بازی‌ساز خارجی توافقی وجود ندارد.)
نتیجه: عمده نرم‌افزارهای خارجی، در قلمرو قوانین داخلی فقط «در حد حفظ نظم عمومی و منع تقلب رایانه‌ای» حمایت می‌شوند؛ حق انحصاری توزیع برای صاحب اثر خارجی عملا قابل پیگیری قضایی نیست مگر قرارداد یا نماینده رسمی در ایران داشته باشد.
──────────────────────────
۲. تفاوت «استفاده شخصی» با «تکثیر یا توزیع»
──────────────────────────
• ماده ۱ قانون نرم‌افزار تصریح می‌کند: «کپی و استفاده از نرم‌افزار ... بدون مجوز دارنده حق، ممنوع و در حکم سرقت ادبی است.»
• این حکم ناظر بر «نرم‌افزارهای ایرانی یا نرم‌افزارهایی است که پدیدآورنده‌شان در ایران ثبت کرده یا نماینده رسمی دارند.»
• در عمل، دادگاه‌ها زمانی وارد می‌شوند که شاکی خصوصی (صاحب لایسنس یا نماینده) وجود داشته باشد و بتواند حق ثبت یا قرارداد خود را نشان دهد.
بنابراین:
۱) اگر بازی خارجی است و صاحب امتیاز در ایران نماینده یا ثبت رسمی ندارد، «شاکی خصوصی» پیدا نمی‌شود → دعوای حقوقی عملا منتفی است.
۲) استفاده شخصی (دانلود، نصب، بازی) جرم کیفری مستقلی در قانون جرایم رایانه‌ای ندارد، مگر این‌که همراه با شقوق دیگری (فروش، توزیع تجاری، دستکاری سرورهای ناشر اصلی) باشد.
──────────────────────────
۳. آیا «قفل‌شکنی / Mod کردن» خودش جرم است؟
──────────────────────────
قانون جرایم رایانه‌ای دو ماده کاملا نزدیک به موضوع دارد:
ماده ۱: «دسترسی غیرمجاز به سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی»
ماده ۲: «شنود غیرمجاز»
ماده ۴: «تغییر، تخریب، اخفا یا متوقف کردن داده‌های دیگری بدون مجوز.»
در حالت Mod آفلاین:
• شما فقط کد موجود روی دستگاه خودتان را دستکاری می‌کنید؛ نه «سامانه دیگری» و نه «داده متعلق به غیر» در معنای قانونی.
→ غالبا مشمول مواد ۱ و ۴ نمی‌شود.
در حالت Mod آنلاین (دستکاری کلاینت برای اتصال به سرور شرکت)، اگر باعث اختلال یا دسترسی غیرمجاز به داده‌های سرور شود، می‌تواند زیر ماده ۱ و ۴ قرار گیرد؛ ولی شاکی باید همان شرکت خارجی یا نماینده‌اش باشد.
──────────────────────────
۴. ریسک‌های عملی برای کاربر ایرانی
──────────────────────────
۱) ریسک قضایی: بسیار پایین؛ چون
• شاکی خصوصی خارجی نیست،
• جرم عمومی مستقلی هم تعریف نشده است (برخلاف بحث فیلم‌های غیراخلاقی، فیلترشکن، یا قمار آنلاین).
۲) ریسک مدنی: در صورت حضور نماینده رسمی بازی در ایران (مثلا برخی بازی‌های آسیای شرقی که مجوز فارسی دارند)، ممکن است دعوای خسارت یا توقیف اکانت مطرح شود؛ اما تا کنون سابقه مهمی در مراجع قضایی دیده نشده است.
۳) ریسک فناورانه / امنیتی:
• تزریق بدافزار، سرقت اطلاعات بانکی، استخراج کریپتو و … بسیار شایع است.
• نقض شرایط سرویس (Terms of Service) = مسدود شدن حساب گوگل‌پلی یا Ban در بازی‌های اصلی.
──────────────────────────
۵. جمع‌بندی کوتاه
──────────────────────────
• از منظر قوانین ایران، «دانلود و استفاده شخصی از نسخه‌های Mod بازی خارجی» جرم کیفری فعالی ایجاد نمی‌کند، مادامی که:
۱) دسترسی غیرمجاز به سرور ناشر رخ نداده باشد،
۲) بازی یا نماینده رسمی ثبت شده در ایران نداشته باشد.
• تکثیر گسترده، فروش CD یا انتشار در سایت ایرانی = قابل تعقیب (به‌ویژه اگر ذی‌نفع ایرانی باشد یا شکایت سازمان‌های ناظر مانند ساترا یا شامد مطرح شود).
• بزرگ‌ترین ریسک برای کاربر: آسیب امنیتی و از دست دادن حساب یا اطلاعات شخصی.
پس اگر فقط برای «مصرف شخصی» از سایت خارجی (غیر فیلتر) دانلود می‌کنید، در شرایط فعلی ایران احتمال درگیری قضایی نزدیک به صفر است، اما ریسک فنی و اخلاقی (نقض حق تولیدکننده) باقی می‌ماند.
موفق باشید و ایمن بازی کنید! 🎮
