سلام.
در رویه قضایی، حق تنصیف دارایی اصولا ناظر به اموال موجود زوج است، نه ایجاد یک دین یا مبلغ مستقل. بنابراین، دادگاه در حالت عادی مبلغی را صرفا به عنوان «حق تنصیف» تعیین نمیکند اگر مالی برای تنصیف وجود نداشته باشد.
اما اگر اموال مشمول شرط موجود باشند و تقسیم عین آنها ممکن یا مناسب نباشد (مثلا یک واحد مسکونی یا مال غیرقابل افراز)، در عمل ممکن است دادگاه:
* ارزش مال را با جلب نظر کارشناس تعیین کند؛
* و زوج را به پرداخت معادل نقدی سهم زوجه یا انتقال سهم مشاع از مال محکوم کند.
بنابراین، تفاوت مهم این است که:
* اگر مالی وجود نداشته باشد، دادگاه نمیتواند صرفا به جای تنصیف، مبلغی نقدی تعیین کند.
* اگر مال وجود داشته باشد ولی انتقال یا افراز آن ممکن نباشد، ممکن است معادل ارزش سهم زوجه به صورت وجه نقد مورد حکم قرار گیرد.
در نتیجه، وجه نقد در این فرض بدل سهم از مال موجود است، نه اینکه دادگاه بدون وجود مال، حق تنصیف را به یک طلب نقدی تبدیل کند.
اسناد و مدارک، از جمله عقدنامه، شرط تنصیف دارایی، فهرست اموال زوج و مستندات مربوط به زمان تحصیل آنها، بهتر است پیش از هر اقدام توسط وکیل بررسی شود.