سلام و وقت بخیر. در نظام حقوقی و رویه قضایی ایران، تکلیف زوج به تامین مایحتاج زوجه در قالب نفقه تعریف میشود که شامل مسکن، پوشاک، غذا، اثاثیه منزل و هزینههای درمانی و تحصیلی متعارف است.
درباره سؤال شما در مورد خرید گوشی همراه برای زوجه (همسر)، باید گفت که اگر همسر شما دانشآموز است و ابزاری مانند گوشی برای انجام تکالیف مدرسه و تحصیل ضروری باشد، هزینه آن به عنوان بخشی از «نفقه» محسوب میشود. در صورت استنکاف زوج از تامین این نیاز ضروری، زوجه میتواند از طریق دادگاه خانواده برای «مطالبه نفقه» اقدام کند. دادگاه در صورت احراز تمکن مالی زوج و ضرورت داشتن گوشی برای تحصیل، زوج را به پرداخت هزینه آن (به عنوان بخشی از نفقه) ملزم میکند.
اما در خصوص طرح دعوی «نفقه اقارب» علیه پدر همسر، باید توجه داشته باشید که با وقوع عقد نکاح، «نفقه» زوجه منحصرا بر عهده زوج (شوهر) است و رابطه مالی بین زوجه و پدرش در خصوص نفقه قطع میشود. بنابراین، طرح دعوای نفقه اقارب علیه پدر همسر به دلیل وجود شوهر، از نظر حقوقی در دادگاه رد خواهد شد. تکلیف پدر به پرداخت نفقه اقارب، تنها زمانی دوباره فعال میشود که زوج توانایی مالی نداشته باشد و زوجه پس از طلاق یا فوت همسر، مجددا تحت تکفل پدر قرار گیرد.
نکته مهم این است که «ممانعت از تحصیل» یک عنوان کیفری مجزا دارد که قانونگذار برای حمایت از حق آموزش کودکان پیشبینی کرده است. اگر عدم خرید گوشی توسط زوج یا ممانعت او منجر به ترک تحصیل کامل زوجه شده باشد، میتوان از طریق دادسرا به عنوان «ممانعت از تحصیل» نیز شکایت کرد، هرچند مسیر حقوقی مطالبه نفقه برای تامین هزینه گوشی سریعتر و مستقیمتر است.
در نهایت پیشنهاد میشود پیش از اقدام قضایی، با استفاده از مشاورههای خانوادگی یا میانجیگری بزرگترها، ضرورت تحصیل زوجه و نیاز به این ابزار را به همسرتان گوشزد کنید تا از طریق گفتگو، نیازهای آموزشی همسرتان تامین شود و از تشنج بیشتر در روابط جلوگیری گردد. آرزوی موفقیت برای شما دارم.