سلام
پاسخ در یک نگاه
۱) از نظر پلیس و دادسرا، شما “صاحب حسابی هستید که وجه مسروق یا کلاهبرداری‌شده به آن واریز شده است”؛ بنابراین در مظان اتهام «مشارکت یا معاونت در کلاهبرداری رایانه‌ای» و «استفاده از حساب اجاره‌ای / پولشویی» قرار می‑گیرید.
۲) اگر نتوانید ثابت کنید هنگام دریافت و انتقال پول بی‌اطلاع از منشا نامشروع آن بوده‌اید و فقط یک «خدمت مشروع» انجام می‌داده‌اید، احتمال تعقیب و محکومیت وجود دارد.
۳) دفاع شما زمانی مؤثر است که:
• گفت‌وگوهای تلگرامی/واتس‌اپی، پیامک واریز پورسانت، و فیش‌های انتقال را ارائه دهید؛
• وجه اصلی + پورسانت را سریع به شاکی برگردانید؛
• علیه شخصی که از شما خواسته پول جابه‌جا کنید اعلام شکایت کنید.
۴) حتی در صورت نبود سوءنیت، طبق ماده ۲ «قانون مبارزه با پولشویی» در حکم «تقصیر» محسوب می‌شود و ممکن است به جزای نقدی (تا دو برابر سود تحصیل‌شده) محکوم شوید.
جزئیات قانونی
۱) عنوان‌های اتهامی محتمل
الف) قانون جرایم رایانه‌ای (برداشت غیرمجاز از حساب دیگری)
ب) ماده ۷۴۱ همین قانون (تحصیل مال از طریق نامشروع به‌وسیله سیستم‌های رایانه‌ای)
ج) ماده ۲ قانون پولشویی (به‌کارگیری عواید حاصل از جرم)
د) در صورت سوءنیت اثباتشده: ماده ۱ قانون تشدید (کلاهبرداری).
۲) ارکان مسؤولیت کیفری
الف) عنصر مادی: ورود وجه مسروق به حساب شما و انتقال به صرافی (محرز است).
ب) عنصر معنوی (علم و عمد): روی دو قرینه قاضی تحقیق می‌کند:
• دریافت «پورسانت ۱۰٪» که غیرمتعارف است.
• نداشتن قرارداد یا فاکتور رسمی برای خرید ارز به نیابت.
اگر نتوانید دلیل قانع‌کننده‌ای برای این دو بدهید، فرض سوءنیت تقویت می‌شود.
۳) دفاع عملی
• تمام اسکرین‌شات‌های چت با فرد اول، رسیدهای دیجیتال صرافی و پیامک بانک را یکجا روی CD بریزید و به پلیس فتا تحویل دهید.
• ابلاغیه که آمد، بلافاصله وجه شاکی را از حساب شخصی یا فروش ارز دیجیتال به او برگردانید؛ ماده ۷۲ قانون مجازات اسلامی «رد مال» را سبب تخفیف می‌داند.
• در بازجویی بگویید «هیچ ارتباطی با شاکی نداشتم، طبق سفارش X با حساب شخصی‌ام ارز خریدم، پورسانت ۱۰٪ گرفتم و تصورم مشروع بودن معامله بوده؛ حاضر به عودت کامل وجه هستم.»
• هم‌زمان، شکواییه‌ای علیه همان شخص (واسطه) به اتهام انتقال مال غیر و فریب شما تنظیم کنید؛ این موضوع مسیر بازپرس را برای تعقیب واسطه باز می‌کند و سنگینی اتهام از شما برداشته می‌شود.
۴) سناریوهای محتمل تصمیم بازپرس
۱. سوءنیت شما احراز نشود + وجه مسترد گردد ⇒ قرار منع تعقیب یا تعلیق تعقیب با اخذ تامین.
۲. سوءنیت مشکوک ولی اثبات کامل نشود ⇒ قرار مجرمیت به عنوان «تقصیر در پولشویی» (جزای نقدی) یا «معاونت در کلاهبرداری» با حبس تعزیری درجه ۶ (۶ ماه تا ۲ سال) و جزای نقدی.
۳. سوءنیت و تبانی احراز شود ⇒ مشارکت در کلاهبرداری؛ حبس ۱ تا ۷ سال + رد مال + جزای نقدی معادل مال اخذشده.
۵) توصیه فوری
✓ به محض دریافت احضاریه، وکیل متخصص جرایم رایانه‌ای بگیرید.
✓ تا قبل از اولین تحقیق، وجه را نقدا یا با حوالۀ ثنا به شاکی برگردانید و رسید ضمیمه کنید.
✓ حساب بانکی‌ای که در اختیار دیگران گذاشته‌اید را ببندید یا مسدود کنید تا تکرار نشود.
جمع‌بندی
بله، امکان تعقیب کیفری برای شما وجود دارد؛ اما با بازپرداخت سریع وجه، ارائه مدارک چت و طرح شکایت علیه واسطه، میتوانید سوءنیت را رد کرده و پرونده را به قرار منع تعقیب یا حداقل مجازات نقدی تقلیل دهید.
