آیا حکم برائت کیفری از اتهام جعل، دادگاه حقوقی را در رسیدگی به بطلان قرارداد ملزم می‌کند؟

پرسیده شده ۱۶ روز پیش۲۳ پاسخ ثبت شده
ادامهٔ متن پرسش

به موجب قراردادی، «الف» در قبال دریافت مبلغ قرارداد از «ب» و «ج»، متعهد شده مجموعه ورزشی را طراحی و راه‌اندازی کند. الف کل مبلغ را دریافت و رسید صادر کرده، اما مجموعه هرگز راه‌اندازی نشده است. ب و ج دعوای حقوقی بطلان قرارداد را به دلیل صوری‌بودن و مخالفت با قوانین آمره مطرح کرده و همزمان شکایت کیفری جعل و استفاده از سند مجعول نیز تقدیم کرده‌اند. دادگاه حقوقی به استناد ماده ۱۹ قانون آیین دادرسی مدنی قرار اناطه صادر کرده و پس از رسیدگی کیفری، قرار منع تعقیب یا حکم برائت الف قطعی شده است. سوال این است که آیا دادگاه حقوقی طبق ماده ۱۸ قانون آیین دادرسی کیفری مکلف به تبعیت از رأی کیفری است، آیا ب و ج می‌توانند ادعای بطلان را مستقل از جعل پیگیری کنند و در فرض صدور حکم بطلان، آیا الف حق استرداد وجه پرداختی را دارد.

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

حکم برائت از جعل مانع رسیدگی به دعوای بطلان قرارداد در دادگاه حقوقی نیست و این ادعا قابل پیگیری است. در صورت اثبات بطلان، قرارداد اثر حقوقی نداشته و دریافت‌کننده وجه باید تمام مبلغ را برگرداند.

این رویکرد کلی قانون است، اما نتیجه نهایی به این بستگی دارد که دلایل بطلان تا چه اندازه وابسته به جعل سند تعریف شده باشند.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

امکان پیگیری بطلان قرارداد پس از برائت از جعل

رای قطعی کیفری دادگاه حقوقی را صرفا درباره اصالت سند ملزم می‌کند و حکم برائت از جعل به معنی بی‌حقی خواهان در پرونده حقوقی نیست. طرفین می‌توانند دعوای صوری‌بودن یا مخالفت قرارداد با قوانین آمره را مستقل از موضوع جعل دنبال کنند. در صورت صدور حکم بر بطلان قرارداد، توافق کان‌لم‌یکن تلقی شده و شخص طرف قرارداد هیچ حقی بر مبلغ ندارد و باید کل وجه دریافتی را مسترد کند.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۲۳ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
اللهیار نیازی

اللهیار نیازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۶ نظر)

درود دادگاه حقوقی صرفا درباره اصالت سند تابع رای کیفری است و مکلف به رد دعوا نیست؛ لذا «ب» و «ج» می‌توانند ادعای صوری‌بودن و بطلان را مستقل پیگیری کنند. در صورت اثبات بطلان، قرارداد کان‌لم‌یکن بوده و «الف» طبق ماده ۳۰۱ قانون مدنی هیچ حقی بر ثمن نداشته و ملزم به استرداد کل وجه دریافتی است.

جاوید محمدی

جاوید محمدی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۲ نظر)

باسلام کاربر گرامی
به صرف منع تعقیب در محکمه کیفری دال بر بی حقی خواهان دعوی حقوقی نیست مگر اینکه در یک راستا قرار گیرند و کاملا در چهارچوب یکدیگر باشد

کامران تیموری

کامران تیموری

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

با سلام.
مستند به ماده ۱۸ قانون آیین دادرسی کیفری: هرگاه رای قطعی کیفری موثر در ماهیت امر حقوقی باشد، برای دادگاهی که به امر حقوقی یا ضرر و زیان رسیدگی میکند، لازم الاتباع است. اما طبق اظهارات شما حکم برائت صرفا در خصوص اتهام جعل بوده و شما بابت دعوای حقوقی خویش می توانید در دادگاه حقوقی دعوا طرح کنید و تاثیری بر تصمیم دادگاه حقوقی نخواهد داشت. یعنی حکم برائت در کیفری موجب حکم بی حقی در دعوای حقوقی نخواهد شد.

سمیه آرزه

سمیه آرزه

کارشناس حقوقی

۴٫۸(۲۷۶ نظر)

سلام. خیر؛ برائت از اتهام جعل، به‌تنهایی به این معنی نیست که قرارداد از نظر حقوقی صحیح است. رای قطعی کیفری فقط در بخشی که در ماهیت دعوای حقوقی اثر مستقیم داشته باشد، برای دادگاه حقوقی لازم‌الاتباع است.
بنابراین اگر برائت صرفا به دلیل کافی نبودن ادله جعل صادر شده باشد، ب و ج همچنان می‌توانند بطلان قرارداد را به دلایلی مثل صوری بودن یا مخالفت با قوانین آمره مطرح کنند و دادگاه باید این موضوعات را جداگانه بررسی کند. اگر بطلان قرارداد احراز شود، درباره وجوه پرداختی نیز باید بر اساس آثار بطلان و استحقاق طرفین تعیین تکلیف شود.
این است که متن کامل رای کیفری و دلیل دقیق برائت در پرونده حقوقی ارائه شود؛ چون اثر رای کیفری در دعوای بطلان، به همین موضوع بستگی دارد.

نمایش ۱۹ پاسخ دیگر وکلا
حمیدرضا قاسمی

حمیدرضا قاسمی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۳۷ نظر)

دادگاه حقوقی مکلف به تبعیت کامل از رای کیفری نیست و رای برائت فقط عدم وقوع جعل را ثابت می‌کند، نه صحت قرارداد. ب و ج می‌توانند ادعای بطلان را مستقل از جعل پیگیری کنند و در صورت صدور حکم بطلان، الف اصولا حق استرداد وجه را ندارد چون هیچ تعهدی را اجرا نکرده است.

آوا چشمه کبودی

آوا چشمه کبودی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

اگر برائت صرفا به علت اثبات‌نشدن جعل باشد، ب و ج همچنان می‌توانند بطلان قرارداد را به دلایل مستقل مانند صوری بودن یا مخالفت با قانون آمره پیگیری کنند و دادگاه حقوقی مکلف به تبعیت از دادگاه کیفری نیست .
و الف هیچ حقی ندارد

مجتبی نصیری نیا

مجتبی نصیری نیا

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۷ نظر)

چنانچه از موارد بطلان قرارداد غیر از جعل مدارک در اختیار دارید میتوانید پیگیری کنید درصورت بطلان قرارداد مبلغ دریافتی باید مسترد شود لذا چنانچه الف در اینخصوص اقداماتی انجام داده باشد می‌تواند اجرت‌المثل عمل انجام شده را مطالبه نماید.

معصومه حیدری

معصومه حیدری

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۸ نظر)

درود
بطور کلی حکم برائت از جعل مانع رسیدگی به دعوای بطلان قرارداد در دادگاه حقوقی نیست و این ادعا قابل پیگیری است. در صورت اثبات بطلان، قرارداد اثر حقوقی نداشته و دریافت‌کننده وجه باید تمام مبلغ را برگرداند.

حدیث محمودی

حدیث محمودی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۱ نظر)

دادگاه حقوقی درباره اصالت سند تابع رای کیفری است و مکلف به رد دعوا نیست بنابراین ب و ج می‌توانند ادعای صوری بودن و بطلان را مستقل پیگیری کنند
در صورت اثبات بطلان قرارداد کان لمیکن است و الف طبق ماده ۳۰۱ قانون مدنی هیچ حقی بر ثمن ندارد وملزم به استرداد کل وجه دریافتی است

سیما حشمتی

سیما حشمتی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۳ نظر)

با سلام
برائت یا منع تعقیب قطعی الف از اتهام جعل، فقط در حدود موضوعی که در رای کیفری احراز شده برای دادگاه حقوقی لازم‌الاتباع است (ماده ۱۸ ق.آ.د.ک) و به‌خودی‌خود به معنای صحت قرارداد نیست.
بنابراین ب و ج می‌توانند دعوای بطلان را بر مبانی مستقل مانند صوری بودن یا مخالفت با قوانین آمره پیگیری کنند، مگر اینکه این جهات نیز در رای کیفری قطعی تعیین تکلیف شده باشد.
در صورت صدور حکم قطعی بر بطلان قرارداد، اصل بر استرداد عوضین است؛ لذا الف باید وجه دریافتی را مسترد کند (مواد ۳۰۱ و بعد قانون مدنی).

سید محمد صابری

سید محمد صابری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲ نظر)

درود
صوری بودن با جعلیت تفاوت دارد و امکان رسیدگی حقوقی وجود دارد.

علی زنگنه

علی زنگنه

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

به نظر خواسته خواهان دارای مشکلات اساسی است.ادعای صوری بودن با مخالفت قرارداد با قواعد آمره دارای تناقض است.اگر قرارداد صوری است پس از ابتدا باطل است و طرفین قصدی برای انعقاد آن نداشته اند و ادعای خلاف قواعد آمره بودن را در مورد قراردادی می‌توان مطرح کرد واقعا منعقد شده و صوری نباشد. در خصوص حکم برائت جعل نیز این امر مانع رسیدگی نخواهد بود.هر چند اضافه کردن ادعای جعل در کنار دو موضوع قبلی بر میزان تناقض خواسته های خواهان می افزاید .

پریناز رشیدی

پریناز رشیدی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۶ نظر)

با سلام
طبق ماده ۱۸ قانون آیین دادرسی کیفری، دادگاه حقوقی مکلف به تبعیت از رای کیفری است، اما این تبعیت تنها در صورتی است که جعل رکن اصلی و عامل ایجاد رابطه حقوقی بوده باشد؛ یعنی اگر حکم برائت به دلیل عدم وقوع جعل صادر شده باشد، دادگاه حقوقی همچنان می‌تواند درباره صحت قرارداد و بطلان آن تصمیم بگیرد. ب و ج می‌توانند ادعای بطلان قرارداد را به دلایل دیگری مانند عدم مشروعیت موضوع یا صوری بودن مستقل از ادعای جعل پیگیری کنند، زیرا جرم جعل و بطلان قرارداد دو حوزه متفاوت هستند. در فرض صدور حکم بطلان قرارداد، در صورتی که قرارداد از ابتدا باطل باشد هیچ اثر حقوقی ندارد و باید مبلغ پرداختی مسترد شود

سارا تک روستا

سارا تک روستا

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۱۸ نظر)

سلام کاربر گرامی دادگاه حقوقی مکلف به تبعیت از دادگاه کیفری می باشد

ابراهیم باقریان خوزانی

ابراهیم باقریان خوزانی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۵ نظر)

بله؛ با فرضی که گفتید، باید بین اثر رای کیفری نسبت به ادعای جعل و استقلال دعوای بطلان قرارداد تفکیک کرد.
اگر رای کیفری قطعی صرفا دلالت بر این داشته باشد که جعل یا استفاده از سند مجعول از سوی «الف» اثبات نشده، این رای لزوما به معنای تایید صحت قرارداد یا نفی تمام جهات بطلان آن نیست. حتی در نظریه مشورتی اداره حقوقی تصریح شده که اگر رای برائت متضمن احراز اصالت سند نباشد، الزاما در دعوای حقوقی مؤثر نیست

فاطمه شکیبایی

فاطمه شکیبایی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲ نظر)

اگر هدف ب و ج این است که بعد از رای برائت/منع تعقیب، دعوای بطلان را ادامه دهند، باید استدلال را از «جعل سند» جدا کنند و دقیقا نشان دهند که حتی با فرض اصالت سند، قرارداد به دلیل فقدان قصد واقعی، صوری بودن، نامشروع بودن جهت/موضوع یا نقض مقررات آمره، فاقد اثر حقوقی است. در این حالت، رای کیفری ناظر به عدم احراز جعل الزاما پاسخ‌دهنده به این سؤال حقوقی نیست.

مریم حاج منوچهری

مریم حاج منوچهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۳۹ نظر)

باسلام
برائت الف از جعل، خودبه‌خود مانع رسیدگی دادگاه حقوقی به بطلان قرارداد نیست.
ماده ۱۸ زمانی دادگاه حقوقی را ملزم به تبعیت می‌کند که رای قطعی کیفری در ماهیت دعوای حقوقی مؤثر باشد. اگر برائت صرفا به دلیل عدم کفایت دلیل برای اثبات جعل یا عدم احراز انتساب جعل به الف باشد، این امر لزوما اصالت و صحت حقوقی قرارداد را اثبات نمی‌کند.
ب و ج می‌توانند مستقل از عنوان جعل، اسباب بطلان قرارداد مانند صوری بودن، فقدان شرایط اساسی صحت معامله یا مخالفت با قوانین آمره را اثبات کنند.
در صورت احراز بطلان، اصل بر اعاده عوضین است و الف، در صورتی که وجهی را بدون استحقاق دریافت کرده باشد، مکلف به استرداد آن است.

کامران کیانی

کامران کیانی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۲ نظر)

درود بر شما
توجه کنید که صرف صدور منع تعقیب یا برائت در پرونده جعل، لزوما به معنای بی‌حقی ب و ج در دعوای حقوقی بطلان نیست خصوصا اگر رای کیفری صرفا به دلیل فقدان ادله کافی یا عدم احراز انتساب جرم صادر شده باشد و درباره اصالت سند اظهارنظر ماهوی نکرده باشد.به نظریه مشورتی شماره ۷/۹۵/۳۵۷ مورخه ۹۵/۰۲/۱۶ توجه کنید.
در نتیجه ب و ج می‌توانند ادعای بطلان را مستقل از عنوان جعل پیگیری کنند در صورت احراز بطلان قرارداد، اصل بر این است که هر یک از طرفین باید آنچه را دریافت کرده مسترد کند؛ بنابراین «الف» نیز حق دارد مبلغی را که بابت قرارداد دریافت کرده، مسترد کند.
موفق باشید

زهرا فرج

زهرا فرج

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۶۲ نظر)

رای قطعی کیفری، در حدود موضوع مورد رسیدگی، برای دادگاه حقوقی لازم‌الاتباع است؛ لیکن برائت از جعل، مانع رسیدگی مستقل به بطلان قرارداد از حیث صوری بودن یا مخالفت با قوانین آمره نیست.
در صورت احراز و صدور حکم قطعی بر بطلان قرارداد، اصولا هر یک از طرفین مکلف به استرداد عوض دریافتی است؛ بنابراین «الف» نیز حق مطالبه وجه پرداختی را خواهد داشت.

فاطمه زهرا رحیمی

فاطمه زهرا رحیمی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۷ نظر)

برائت از جعل، لزوما مانع رسیدگی مستقل دادگاه حقوقی به بطلان قرارداد به دلیل صوری بودن یا مخالفت با قوانین آمره نیست. دادگاه حقوقی فقط در صورت تاثیر رای کیفری بر ماهیت دعوا، طبق ماده ۱۸ قانون آیین دادرسی کیفری ملزم به تبعیت است. در صورت بطلان قرارداد، استرداد وجه نیز تابع قواعد قانونی مربوط است.

حسین عزمی پور

حسین عزمی پور

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

اولا طبق ماده ۱۸ قانون آیین دادرسی کیفری با شرایطی دادگاه حقوقی باید از رای دادگاه کیفری تبعیت کند که به نظر اون شرایط محقق نشده است بنابراین ادعای بطلان قرارداد مستقل از پرونده جعل قابلیت پی گیری دارد ودر صورت صدور حکم بطلان وجه پرداختی باید مسترد شود

مصطفی فودازی

مصطفی فودازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳ نظر)

با سلام
بله، ب و ج می‌توانند دعوای بطلان را مستقل از عنوان جعل پیگیری کنند؛ چون برائت یا منع تعقیب در پرونده جعل، لزوما به معنای صحت قرارداد یا رد سایر جهات بطلان نیست. ماده ۱۸ فقط در صورتی دادگاه حقوقی را ملزم به تبعیت می‌کند که رای کیفری در ماهیت دعوای حقوقی مؤثر باشد.
بنابراین دادگاه حقوقی باید با توجه به سبب مستقل بطلان، مفاد قرارداد و دلایل طرفین رسیدگی کند و صرف مختومه‌شدن پرونده جعل مانع رسیدگی نیست.
اگر نهایتا قرارداد باطل اعلام شود، اصل بر استرداد وجوه پرداختی است؛ چون با بطلان قرارداد، هر طرف باید آنچه را دریافت کرده مسترد کند.

تهمینه جعفری زرمهری

تهمینه جعفری زرمهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۱۸ نظر)

دادگاه حقوقی مکلف به تبعیت از رای کیفری است، اما ب و ج می‌توانند ادعای بطلان قرارداد را مستقل از جعل پیگیری کنند و در صورت اثبات بطلان، الف باید اصل وجه را به آنها مسترد کند.

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید