سلام وقتت بخیر
در پاسخ به سوالات شما در خصوص پرونده کیفریتان، موارد زیر قابل ذکر است:
نظر قاضی هنگام احضار برای آخرین دفاع
زمانی که قاضی پس از جلسه رسیدگی، متهم را برای اخذ آخرین دفاع احضار میکند، این اقدام معمولا نشاندهنده آن است که با توجه به دلایل و شواهد موجود در پرونده، نظر قاضی به سمت مجرمیت متهم متمایل شده است . اخذ آخرین دفاع یک تکلیف قانونی برای قاضی و یک حق برای متهم است و این فرصت به متهم داده میشود تا پیش از صدور رای، هرگونه دفاع یا مدرکی که در برائت خود یا کشف حقیقت مؤثر میداند، ارائه نماید . بنابراین، دعوت برای آخرین دفاع به طور ضمنی بیانگر این است که ادله موجود، برای مجرم دانستن فرد کافی تشخیص داده شده، مگر اینکه دفاعیات نهایی متهم بتواند این نظر را تغییر دهد .
حضوری یا غیابی بودن حکم
در مورد حضوری یا غیابی بودن حکم، اگر متهم در جلسه رسیدگی اولیه (که شما و شهودتان حضور داشتید ولی متهم نیامد) حاضر نشده باشد، اما برای جلسه اخذ آخرین دفاع حضور پیدا کند و دفاعیات خود را مطرح نماید، حکم صادره حضوری خواهد بود.
دلایل این امر عبارتند از:
آخرین دفاع بخشی از دادرسی است: اخذ آخرین دفاع یکی از مراحل دادرسی در دادگاه محسوب میشود و حضور متهم در این مرحله به معنای حضور وی در فرآیند دادرسی است .
ملاک قانون: طبق ماده ۴۰۶ قانون آیین دادرسی کیفری، رای دادگاه حضوری است مگر اینکه متهم یا وکیل او در هیچیک از جلسات دادگاه حاضر نشده و بهطور کتبی نیز دفاع نکرده باشد (و شرایط خاص ابلاغ واقعی هم محقق نشده باشد). حال اگر متهم در جلسه اخذ آخرین دفاع حاضر شود، دیگر نمیتوان گفت که او "در هیچ یک از جلسات دادگاه حاضر نشده است" .
رویه قضایی: برخی نظرات حقوقی و رویههای قضایی نیز بر این مبنا استوارند که اگر متهم حتی در یکی از مراحل دادرسی حضور یابد و از خود دفاع کند، حکم صادره حضوری تلقی میشود .
بنابراین، حتی اگر متهم در جلسه رسیدگی اول غایب بوده، حضور او در جلسه اخذ آخرین دفاع باعث میشود رایی که دادگاه صادر میکند، حضوری محسوب گردد . لازم به ذکر است که آخرین دفاع، حق متهم است و عدم حضور وی با وجود ابلاغ قانونی، به منزله اسقاط این حق تلقی شده و دادگاه میتواند بدون اخذ آخرین دفاع نیز رای صادر کند که در این صورت، با توجه به غیبت در جلسه رسیدگی اولیه و عدم حضور برای آخرین دفاع، حکم میتوانست غیابی باشد (مگر اینکه ابلاغ به متهم برای جلسه اولیه، ابلاغ واقعی بوده باشد) . اما با فرض حضور وی در جلسه آخرین دفاع، حکم حضوری خواهد بود.