در رویه معمول، دادخواست الزام به تمکین برای ثبت، اصولا نیازمند گواهی مشاوره خانواده قبل از ثبت نیست. الزام به مشاوره پیش از طرح دعوا بیشتر در فرآیندهای مربوط به طلاق، بهویژه طلاق توافقی، مطرح است. حتی در خصوص طلاق نیز هیات عمومی دیوان عدالت اداری الزام کلی محاکم به عدم پذیرش دادخواستهای طلاق بدون مراجعه قبلی به مشاوره را خارج از حدود قانون دانسته است.
در مورد الزام به تمکین، رویه موجود این است که زوج یا وکیل او دادخواست را ثبت میکند و پرونده به دادگاه خانواده ارجاع میشود؛ دادگاه در جریان رسیدگی درباره شرایط تمکین، منزل مناسب، عذر زوجه و سایر مسائل تحقیق میکند. نمونههای آرای منتشرشده از محاکم خانواده نیز همین مسیر را نشان میدهند.
بنابراین اگر دفتر خدمات به شما گفته «طبق قانون جدید، بدون گواهی مشاوره اصلا دادخواست الزام به تمکین ثبت نمیشود»، از نظر رویه عمومی، این ادعا قابل ایراد است؛ از دفتر بخواهید دقیقا شماره بخشنامه یا دستورالعملی را که بر اساس آن از ثبت دادخواست خودداری میکند اعلام کند.
اما درباره وکیل: وکیل نمیتواند صرفا به دلیل اینکه از دفتر خودش اقدام میکند، تشریفات الزامی سامانه یا مقررات حوزه قضایی را نادیده بگیرد. اگر سامانه ثبت وکلا امکان ثبت مستقیم دادخواست را برای آن دعوا فراهم کند، وکیل میتواند از مسیر سامانه مربوط اقدام کند؛ ولی این موضوع با «معافیت قانونی از مشاوره» متفاوت است.
خلاصه: برای الزام به تمکین، گواهی مشاوره را بهعنوان یک شرط عمومی و قانونی مقدم بر ثبت دادخواست نمیتوان همردیف مشاوره اجباری طلاق توافقی دانست. اگر دفتر خدمات از ثبت امتناع میکند، مطالبه مستند قانونی یا بخشنامهای که به آن استناد میکند، مهمترین اقدام است.