سلام
با توجه به توضیحات شما، به نظر میرسد موضع شما صحیح است و اجرای احکام نباید کل پرونده را مختومه کند. توافق و مصالحهای که انجام داده اید، با توجه به زمان و بستر شکل گیری آن، صرفا به بخش اول بدهی (۲ میلیارد تومان انحصاری) مربوط می‌شود.
در ادامه، تحلیل حقوقی وضعیت و اقدامات پیشنهادی ارائه می‌شود:
تحلیل حقوقی وضعیت
تفکیک محکومیت‌ها و اجراییه‌ها
حکم دادگاه به درستی دو بخش مجزا داشته است:
محکومیت انحصاری: ۲ میلیارد تومان که تنها بر عهده "الف" بوده است.
محکومیت تضامنی: ۱ میلیارد تومان که "الف" و "ب" مشترکا مسئول پرداخت آن هستند و شما می‌توانید تمام آن را از هر یک از آنها مطالبه کنید.
شما نیز به درستی برای هر بخش از این حکم که در زمان خود قطعی شده بود، اجراییه جداگانه ای درخواست کرده اید. این تفکیک کاملا قانونی و صحیح است، زیرا منشا و مسئولیت هر بدهی متفاوت است.
دامنه شمول اعسار و مصالحه
نکته کلیدی در پرونده شما این است که دامنه شمول هر اقدام حقوقی باید با توجه به شرایط زمان وقوع آن سنجیده شود:
اعسار اول: زمانی که "الف" برای اولین بار دادخواست اعسار داد، بخش تضامنی حکم (۱ میلیارد تومان) به دلیل تجدیدنظرخواهی "ب" هنوز قطعی نبود. بنابراین، دعوای اعسار "الف" و حکم تقسیط صادر شده توسط قاضی، قانونا تنها می‌توانست ناظر بر بدهی قطعی و لازم الاجرای آن زمان، یعنی همان ۲ میلیارد تومان انحصاری باشد. شما نیز به درستی در جلسه دادگاه به این موضوع اشاره کرده اید.
مصالحه بر مبنای تعدیل: درخواست "تعدیل" از سوی "الف" که منجر به مصالحه شد، بر روی پرونده اعسار اولیه ثبت شده است. از نظر حقوقی، "تعدیل" فرع بر اصل است؛ یعنی اصلاح و تغییر در همان رای اعسار اولیه. وقتی اعسار اولیه فقط مربوط به بخش ۲ میلیاردی بوده، مصالحه حاصل از تعدیل آن نیز صرفا همان بخش را در بر می‌گیرد و نمیتواند به بخش تضامنی که اجراییه آن بعدا صادر شده، تسری پیدا کند.
مسئولیت تضامنی "ب"
نکته بسیار مهم دیگر این است که حتی اگر مصالحهای با "الف" صورت گرفته باشد، این توافق هیچ تاثیری بر مسئولیت "ب" در قبال بدهی تضامنی ندارد. در مسئولیت تضامنی، اعسار، تقسیط یا مصالحه با یکی از بدهکاران، سایر مسئولین را از پرداخت دین مبری نمی‌کند. بنابراین، شما همچنان حق دارید کل مبلغ ۱ میلیارد تومان را از "ب" مطالبه کنید.
اقدامات پیشنهادی
با توجه به اینکه اجرای احکام در تشخیص موضوع دچار اشتباه شده است، شما باید برای روشن شدن موضوع و جلوگیری از مختومه شدن کل پرونده اقدامات زیر را انجام دهید:
ارائه لایحه کتبی به اجرای احکام: فورا یک لایحه دقیق و مستدل به قاضی اجرای احکام ارائه دهید. در این لایحه موارد زیر را به ترتیب و با ذکر تاریخ توضیح دهید:
شرح کامل حکم اولیه و تفکیک دو بخش انحصاری و تضامنی.
تاریخ صدور اجراییه اول (برای ۲ میلیارد) و اقدام "الف" برای اعسار نسبت به آن.
اشاره به اینکه در زمان اعسار اول، بخش تضامنی به دلیل تجدیدنظرخواهی، قطعی نبوده است.
تاریخ قطعیت بخش تضامنی و صدور اجراییه دوم (برای ۱ میلیارد) .
توضیح اینکه مصالحه اخیر در قالب "تعدیل" رای اعسار اول بوده و منطقا فقط دیون همان پرونده را پوشش میدهد.
در نهایت به صراحت درخواست کنید که پرونده اجرایی مربوط به ۱ میلیارد تومان بدهی تضامنی به جریان خود ادامه یابد و از مختومه شدن آن خودداری شود.
درخواست ارجاع امر به قاضی صادرکننده حکم: اگر واحد اجرای احکام همچنان در مورد دامنه مصالحه ابهام داشت، می‌توانید بر اساس ماده ۲۶ قانون اجرای احکام مدنی، درخواست کنید که موضوع جهت رفع ابهام و تفسیر محدوده توافق، به دادگاه صادرکننده حکم ارجاع داده شود. قاضی دادگاه میتواند تایید کند که مصالحه شما صرفا ناظر بر کدام بخش از محکومیت بوده است.
پیگیری همزمان از محکوم علیه "ب": به موازات پیگیری پرونده "الف"، اقدامات اجرایی علیه "ب" را برای وصول مبلغ ۱ میلیارد تومان تضامنی آغاز کنید. این شامل توقیف اموال یا سایر اقدامات قانونی می‌شود. این کار نه تنها حق قانونی شماست، بلکه به اجرای احکام نیز نشان میدهد که بخش تضامنی بدهی همچنان به قوت خود باقی است.
نتیجه گیری: استدلال "الف" صحیح نیست و اجرای احکام نباید پرونده را به طور کامل مختومه کند. توافق شما با "الف" محدود به همان پرونده اجرایی و اعساری است که در آن مقطع زمانی در جریان بوده است. با ارائه لایحه و پیگیری حقوقی، می‌توانید از تضییع حق خود جلوگیری کنید. توصیه می‌شود برای تنظیم لایحه و پیگیری دقیق تر موضوع از مشاوره یک وکیل دادگستری بهره مند شوید.
