آیا تخریب مکان ثبت نشده شامل آثار ملی می‌شود؟

پرسیده شده ۱۰ ماه پیش۱۵ پاسخ ثبت شده

اگر مکانی در زمان تخریب جز اماکن ثبت‌شده ملی نباشد و چند ماه بعد از تخریب در فهرست آثار ملی ثبت شود، مشمول آثار ملی هست یا نه؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

اگر مکانی در زمان تخریب هنوز در فهرست آثار ملی ثبت نشده باشد، تخریب آن مشمول مجازات‌های کیفری آثار ملی نمی‌شود و این قوانین عطف به ماسبق نمی‌گردند.

این قاعده کلی است اما وجود ملاحظات قانونی خاص یا وضعیت ملک در پرونده شما می‌تواند شرایط را تغییر دهد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

تخریب بنا قبل از ثبت ملی جرم آثار ملی نیست

تخریب مکانی که در زمان وقوع عمل ثبت ملی نبوده، مشمول مجازات‌های کیفری تخریب آثار ملی نمی‌شود، زیرا قوانین کیفری عطف به ماسبق نمی‌شوند. شرط اصلی برای تحقق این جرم، ثبت رسمی اثر در فهرست آثار ملی در زمان تخریب است. با این حال، اگر ملکی پس از تخریب به ثبت برسد، از زمان ثبت باید تمام ملاحظات قانونی نسبت به آن رعایت شود. همچنین اگر پیش از ثبت رسمی تذکر یا ملاحظات قانونی خاصی متوجه ملک بوده باشد، احتمال پیگرد وجود دارد.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۱۵ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
محمدمهدی قنبری

محمدمهدی قنبری

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۳۲ نظر)

سلام وقتت بخیر
در پاسخ به سوال شما باید گفت که خیر، آن تخریب مشمول مجازات‌های کیفری مخصوص آثار ثبت‌شده ملی نمی‌شود. بر اساس قوانین جاری ایران، شرط اصلی برای اعمال مجازات‌های سنگین تخریب آثار ملی، «ثبت‌شدن» اثر در زمان وقوع جرم است.

در ادامه جزئیات حقوقی این مسئله را بخوانید:

۱. اصل قانونی بودن جرم و مجازات (عدم عطف‌به‌ماسبق)
مطابق اصول حقوقی (اصل ۱۶۹ قانون اساسی و ماده ۱۰ قانون مجازات اسلامی)، قوانین کیفری «عطف به ماسبق» نمی‌شوند. یعنی اگر عملی در زمانی که انجام شده جرم نبوده یا شرایط جرم را نداشته است، نمی‌توان با قانونی که بعدا تصویب می‌شود (یا وضعیتی که بعدا ایجاد می‌شود مثل ثبت اثر)، آن عمل گذشته را مجازات کرد.​
چون در لحظه تخریب، آن ملک در «فهرست آثار ملی» نبوده، شخص تخریب‌کننده مشمول مواد قانونی خاصی که می‌گوید «هرکس به اماکن ثبت‌شده در فهرست آثار ملی خرابی وارد آورد...» نمی‌شود.

۲. صراحت قانون مجازات اسلامی
مواد ۵۵۸ تا ۵۶۹ قانون مجازات اسلامی (کتاب تعزیرات) که مجازات‌های حبس (۱ تا ۱۰ سال) و جریمه برای تخریب‌گران تعیین کرده است، صراحتا از قید «که در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است» استفاده می‌کنند.​
بنابراین، اگر ملکی حتی واجد ارزش تاریخی باشد اما هنوز شماره ثبت دریافت نکرده باشد، تخریب آن مشمول این مواد خاص نمی‌شود و بسیاری از پرونده‌های قضایی در این مرحله منجر به حکم برائت مالک یا تخریب‌کننده شده‌اند، چرا که قاضی ملزم به اجرای متن صریح قانون است.​

۳. وضعیت اثر پس از ثبت
اگرچه تخریب گذشته قابل مجازات به عنوان «تخریب اثر ملی» نیست، اما چون آن ملک اکنون ثبت شده است:

حمایت از باقیمانده اثر: از لحظه ثبت به بعد، هرگونه مداخله، تخریب بیشتر یا تغییر در آنچه باقی مانده است، جرم محسوب می‌شود.

بازسازی: طبق قانون، اگر ملکی ثبت شود، مالک حق ندارد به جای آن ساختمان جدیدی با کاربری متفاوت بسازد و در بسیاری موارد ملزم به بازسازی عین بنای تاریخی می‌شود (اگرچه اجرای این مورد برای بنایی که قبل از ثبت کاملا تخریب شده، پیچیده است).​

استثنای مهم (آثار قبل از زندیه)
یک استثنای قدیمی در «قانون حفظ آثار ملی مصوب ۱۳۰۹» وجود دارد که کلیه آثار تا پایان دوره زندیه را ذاتا ملی می‌داند. با این حال، در رویه قضایی کنونی، دادگاه‌ها معمولا برای اعمال مجازات‌های کیفری تخریب، به همان شرط «ثبت در فهرست» در قانون مجازات اسلامی استناد می‌کنند.​

سعید قیطانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۴۲ نظر)

سلام
به نظر از زمان ثبت مشمول آثار ملی خواهد بود

مجتبی فرزانه

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۱۴ نظر)

با سلام.
در خصوص تخریب شما مسئولیتی ندارید اما اگر بعد از آن مشمول آثار ملی شده است، هم اکنون باید با ملاحظات قانونی نسبت به آن رفتار کنید.

نرگس محمودی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۳ نظر)

سلام
اگر علیزغم ثبت ملی نشدن ملاحضاتی نسبت به آن مکان بوده باشد میتواند مورد پیگرد قرار گرفت

نمایش ۱۱ پاسخ دیگر وکلا

حسین مظاهری تهرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۴۸۴ نظر)

با سلام
عمارت مزبور در زمان تخریب جزو آثار ملی محسوب نمی شده است.

احسان عبدالهیهویت این وکیل به‌صورت دستی توسط کارشناسان بنیاد وکلا احراز شده است.

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۶۰۲ نظر)

اگر در زمان تخریب ثبت نشده باشد مشمول قوانین املا ثبت ملی نمیشود .

سارا تک روستا

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۱۸ نظر)

سلام کاربر گرامی خیر

حسین حاجی زاده

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۵۸۵ نظر)

با سلام و احترام و عرض ادب خیر

حسن آرین پور

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۳۹ نظر)

با سلام و عرض ادب ،خیر

بهنام رفیعی سارانهویت این وکیل به‌صورت دستی توسط کارشناسان بنیاد وکلا احراز شده است.

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۷(۴۸۰ نظر)

سلام

خیر در زمان تخریب جزو آثار حسوب نمی‌شود

مرتضی حاتمی فر

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۶۰ نظر)

درود بر شما خیر محسوب نمی شود

ویدا سماوات

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۷۵ نظر)

خیر در زمان تخریب جزو آثار محسوب نمی‌شود

مهدی حمیدی

مهدی حمیدی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۷ نظر)

خیر، ملاک شمولیت یک بنا در فهرست آثار ملی، وضعیت حقوقی آن در زمان ارتکاب تخریب است.
اگر در زمان تخریب، مکان مورد نظر هنوز در فهرست ملی ثبت نشده بود، عمل شما مشمول قوانین حمایت از آثار ملی نمی‌شود.

محمدرضا توکلی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۷۸ نظر)

باسلام چنانچه توسط وزات و سازمان مربوطه جزو آثار ملی ثبت شده است بنابراین جزو آثار ملی است

تهمینه جعفری زرمهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۱۸ نظر)

خیر، مشمول نمیشود.
ثبت در فهرست آثار ملی از تاریخ ثبت اعتبار دارد و تاثیری بر قبل از ثبت ندارد. تخریب قبل از تاریخ ثبت، جرم تلقی نمیشود، اما اگر پس از ثبت، حتی یک آجر از آن جا به جا شود، مشمول ماده ۵۵۸ قانون مجازات (حبس و جزای نقدی) خواهد بود.

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید