سلام و وقت بخیر،
با توجه به توضیحات شما و با در نظر گرفتن اصول حقوقی حاکم بر تعهدات تضامنی در ایران، وضعیت به شرح زیر تحلیل می‌شود:
مسئولیت تضامنی : حکم دادگاه که الف و ب را به پرداخت تضامنی ۲.۵ میلیارد (اصل سفته‌ها) به علاوه تاخیر تادیه محکوم کرده، کلیدی‌ترین بخش ماجراست. مسئولیت تضامنی یعنی شما به عنوان طلبکار میتوانید تمام مبلغ بدهی (که با احتساب تاخیر تادیه به ۷ میلیارد رسیده) را از هر کدام از متعهدین (الف یا ب) به تنهایی یا از هر دو با هم مطالبه کنید. تفکیک اینکه چه کسی متعهد اصلی و چه کسی ضامن کدام سفته بوده، در مقابل شما به عنوان طلبکار (پس از صدور حکم تضامنی) اهمیت کمتری دارد و بیشتر در روابط داخلی بین خود الف و ب ممکن است مطرح شود.
اثر توافق با یکی از متعهدین تضامنی (ب): شما با شخص ب توافق کرده‌اید که ۳ میلیارد از کل بدهی ۷ میلیاردی را به او ببخشید (ابراء) و مابقی (۴ میلیارد) را طبق توافق قسطی از او دریافت کنید.
وضعیت شخص الف:
ادعای الف مبنی بر اینکه چون بخشی از دین به ب بخشیده شده، او دیگر هیچ تعهدی ندارد، صحیح نیست.
وقتی شما بخشی از دین را به یکی از متعهدین تضامنی (ب) می‌بخشید، این بخشش باعث کاهش کل مبلغ بدهی قابل مطالبه می‌شود. یعنی کل دینی که الف و ب به صورت تضامنی مسئول پرداخت آن بودند، از ۷ میلیارد به ۴ میلیارد کاهش یافته است.
الف همچنان به صورت تضامنی برای پرداخت مابقی دین (یعنی ۴ میلیارد تومان) مسئول است. شما میتوانید این ۴ میلیارد باقیمانده را کلا از الف مطالبه کنید.
توافق شما با ب برای پرداخت قسطی ۴ میلیارد، مانع از این نمی‌شود که شما کل ۴ میلیارد باقیمانده را فورا از الف مطالبه کنید (مگر اینکه در توافق با ب صراحتا ذکر شده باشد که این توافق شامل حال الف هم می‌شود یا اینکه شما الف را نیز از پرداخت فوری بری کرده باشید که بعید به نظر می‌رسد).
به عبارت دیگر، بخشش ۳ میلیارد به ب، به همان میزان کل دین را کاهش داده و الف و ب هر دو از این کاهش منتفع شده‌اند، اما مسئولیت تضامنی آنها برای مابقی دین (۴ میلیارد) همچنان پابرجاست.
نتیجه‌گیری:
شخص الف قانونا به همراه شخص ب به صورت تضامنی مسئول پرداخت ۴ میلیارد تومان باقیمانده از کل بدهی است. شما میتوانید کل این مبلغ ۴ میلیارد تومان را از شخص الف مطالبه و از طریق اجرای احکام نسبت به وصول آن اقدام نمایید. توافق شما با ب برای دریافت اقساطی ۴ میلیارد، حق شما برای مطالبه کل ۴ میلیارد از الف را ساقط نمی‌کند.
توصیه:
بهتر است این موضوع را از طریق اجرای احکام پیگیری کنید و لایحه‌ای مبنی بر تحلیل فوق و درخواست وصول ۴ میلیارد تومان باقیمانده از شخص الف ارائه دهید. همچنین در صورت نیاز به راهنمایی دقیق‌تر و پیگیری‌های حقوقی، مشورت با یک وکیل متخصص در امور اسناد تجاری و اجرای احکام توصیه می‌شود.
