با سلام و احترام. با توجه به اطلاعاتی که ارائه دادید، وضعیت پرونده شما ترکیبی از چند موضوع حقوقی (اعسار، سازش و ابطال آن) است. در ادامه، نحوه محاسبه خسارت تاخیر تادیه و تکلیف مبلغ پرداخت شده را به تفکیک توضیح می‌دهم.
نحوه محاسبه خسارت تاخیر تادیه
پاسخ کوتاه به سؤال شما این است که با ابطال دادنامه سازش، شرایط به وضعیت قبل از سازش بازمی‌گردد، یعنی به همان حکم اعسار اول. اما نحوه محاسبه خسارت تاخیر تادیه پیچیده‌تر از حالتی است که صرفا تا امروز محاسبه شود.
مطابق با رای وحدت رویه شماره ۸۲۴ دیوان عالی کشور و نظریات مشورتی اداره حقوقی قوه قضاییه، مبنای محاسبه خسارت تاخیر تادیه، توانایی مالی (تمکن) بدهکار است. صدور حکم اعسار به این معناست که دادگاه عدم توانایی مالی بدهکار را برای پرداخت یکجای بدهی احراز کرده است. بنابراین، از تاریخ صدور حکم اعسار، محاسبه خسارت تاخیر تادیه بر روی اصل بدهی متوقف میشود.
با این حال، این توقف به معنای بخشیده شدن کامل خسارت تاخیر نیست. وضعیت محاسبه در پرونده شما به این صورت خواهد بود:
مرحله اول: تا صدور حکم اعسار
خسارت تاخیر تادیه برای اصل بدهی شما (حدود ۴ میلیون تومان در آن زمان) از تاریخ سررسید دین تا روز صدور حکم اعسار اول (که مقرر شد ۳۰۰ هزار تومان پیش‌پرداخت و ماهی ۱۵ هزار تومان قسط پرداخت شود) محاسبه میگردد.
مرحله دوم: پس از صدور حکم اعسار و عدم پرداخت اقساط
از آنجایی که محکوم‌علیه به تعهدات خود طبق حکم اعسار (پرداخت پیش‌قسط و اقساط) عمل نکرده است، نسبت به هر قسط پرداخت‌نشده، خسارت تاخیر تادیه جداگانه‌ای تعلق میگیرد. به عبارت دیگر:
به مبلغ پیش‌پرداخت (۳۰۰ هزار تومان) از زمانی که باید پرداخت می‌شده تا کنون، خسارت تاخیر تادیه تعلق میگیرد.
به هر قسط ماهانه (۱۵ هزار تومان) نیز از سررسید همان قسط تا کنون، خسارت تاخیر تادیه تعلق میگیرد.
بنابراین، با ابطال توافق سازش، شما به شرایط حکم اعسار اول بازگشته‌اید و می‌توانید خسارت تاخیر تادیه را بر اساس مبالغ پرداخت‌نشده آن حکم مطالبه کنید.
تکلیف مبلغ ۶۰۰ هزار تومان پرداخت شده
مبلغ ۶۰۰ هزار تومانی که محکوم‌علیه بر اساس توافق سازش به شما پرداخت کرده است، از بین نمی‌رود. واحد اجرای احکام موظف است پس از محاسبه کل بدهی (شامل اصل دین، خسارت تاخیر تادیه تا زمان اعسار، و خسارت تاخیر تادیه اقساط معوق)، تمام مبالغی که محکوم‌علیه در هر مرحله‌ای پرداخت کرده (از جمله آن ۶۰۰ هزار تومان و مبالغ ناچیز کسر از حقوق) را از مجموع بدهی نهایی کسر کند.
نتیجه‌گیری و اقدام بعدی
با توجه به ابطال دادنامه سازش به دلیل عدم رعایت مفاد آن، وضعیت حقوقی شما به حکم اعسار اولیه بازگشته است. بر این اساس:
خسارت تاخیر تادیه اصل بدهی تا تاریخ صدور حکم اعسار محاسبه و متوقف میشود.
خسارت تاخیر تادیه جدیدی برای پیش‌پرداخت و هر یک از اقساط معوق از تاریخ سررسید آن‌ها محاسبه خواهد شد.
مبلغ ۶۰۰ هزار تومان پرداختی و سایر وجوه واریزی، در انتها از کل مبلغ بدهی کسر میگردد.
شما باید از طریق واحد اجرای احکام، درخواست محاسبه مجدد بدهی با در نظر گرفتن موارد فوق را ارائه دهید تا میزان دقیق بدهی فعلی محکوم‌علیه مشخص و اقدامات اجرایی بعدی (مانند توقیف اموال یا جلب) بر اساس آن صورت گیرد.
