سلام
در ادامه، به سؤال شما به‌صورت دقیق و مختصر پاسخ می‌دهم:
۱. آیا خوانده با وجود قبول اعسار همچنان ملزم به پرداخت تاخیر تادیه است؟
بله، قبول اعسار خوانده به‌معنای معافیت او از پرداخت تاخیر تادیه نیست. اعسار به معنای ناتوانی مالی در پرداخت یکجا یا دفعی بدهی است و معمولا منجر به تقسیط بدهی یا مهلت دادن به بدهکار میشود. اما تاخیر تادیه (خسارت ناشی از تاخیر در پرداخت دین) که بر اساس ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی محاسبه میشود، همچنان به‌عنوان بخشی از بدهی اصلی باقی می‌ماند، مگر اینکه شرایط خاصی برای معافیت وجود داشته باشد (در ادامه توضیح داده شده است).
با این حال، در صورت قبول اعسار، دادگاه ممکن است:
پرداخت تاخیر تادیه را نیز در اقساط تعیین‌شده لحاظ کند.
یا در موارد خاص، با توجه به اوضاع و احوال پرونده، در مورد نحوه اجرای آن تصمیم‌گیری کند.
۲. در چه شرایطی پرداخت تاخیر تادیه به خوانده تعلق نمی‌گیرد؟
بر اساس ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی، برای مطالبه تاخیر تادیه، سه شرط باید وجود داشته باشد:
مطالبه طلب توسط طلبکار: طلبکار باید رسما طلب خود را مطالبه کرده باشد (مثلا از طریق اظهارنامه یا دادخواست).
تمکن مالی خوانده: خوانده در زمان مطالبه باید توانایی پرداخت بدهی را داشته باشد.
تغییر فاحش شاخص قیمت‌ها: ارزش پول در فاصله زمانی مطالبه تا پرداخت به‌طور قابل‌توجهی تغییر کرده باشد.
بنابراین، تاخیر تادیه در موارد زیر به خوانده تعلق نمی‌گیرد:
عدم مطالبه رسمی: اگر طلبکار بدهی را به‌صورت رسمی مطالبه نکرده باشد.
عدم تمکن مالی خوانده در زمان مطالبه: اگر ثابت شود که خوانده در زمان مطالبه طلب، معسر بوده و توانایی پرداخت نداشته است.
عدم تغییر فاحش شاخص قیمت‌ها: اگر ارزش پول به‌طور قابل‌توجهی تغییر نکرده باشد.
توافق طرفین بر معافیت: اگر در قرارداد یا توافق بین طرفین، صراحتا تاخیر تادیه منتفی شده باشد.
رای دادگاه مبنی بر معافیت: در موارد خاص، اگر دادگاه با توجه به اوضاع و احوال پرونده (مثلا حسن نیت خوانده یا شرایط خاص) تشخیص دهد که تاخیر تادیه نباید اعمال شود.
نکات تکمیلی:
در صورتی که اعسار خوانده پذیرفته شده باشد، ممکن است دادگاه در رای خود، با توجه به وضعیت مالی خوانده، پرداخت تاخیر تادیه را تعدیل یا به‌صورت اقساطی تعیین کند.
اگر خوانده در زمان مطالبه طلب معسر بوده، اما بعدا تمکن مالی پیدا کند، تاخیر تادیه از زمان تمکن محاسبه میشود.
برای اطلاعات دقیق‌تر، بررسی مفاد رای دادگاه و جزئیات پرونده شما ضروری است.
