آیا اولیای دم حق قصاص را دارند یا خیر؟

پرسیده شده ۵ سال پیش۱۹ پاسخ ثبت شده

با عرض ادب و احترام
اگر مجنی علیه پس از جنایت جانی را عفو کند و پس از مدتی بر اثر سرایت همان جنایت بمیرد آیا اولیای دم حق قصاص را دارند یا خیر؟اگر حق قصاص دارند بر اساس کدام دیدگاه فقهی یا کادم ماده قانونی حق قصاص دارند؟با تشکر

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

اگر گذشتِ مجنی‌علیه صرفاً بابتِ جراحت باشد، با فوت بر اثر سرایت جنایت، حق قصاص نفس یا دیه برای اولیای دم باقی است؛ اما اگر عفو شامل قصاص و نفس هم شده باشد، حق قصاص ساقط می‌شود و تنها دیه به وراث می‌رسد.

این وضعیت به متن و نوع دقیق رضایت‌نامه‌ای که مقتول پیش از فوت داده است بستگی دارد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

حق قصاص اولیای دم پس از عفو مجنی‌علیه

طبق نظر وکلا، حق قصاص در اصل متعلق به خودِ مجنی‌علیه است و در صورت فوت، به اولیای دم به ارث می‌رسد. اگر رضایت و عفوِ متوفی صرفاً نسبت به جراحت اولیه بوده باشد و مرگ بر اثر سرایت همان جنایت رخ دهد، حق قصاص نفس برای اولیای دم پابرجا خواهد بود. در مقابل، اگر گذشت به صورت مطلق و شامل جراحت و قصاص نفس داده شده باشد، امکان رجوع از آن وجود ندارد و قصاص منتفی است، هرچند در برخی موارد دیه به وراث تعلق می‌گیرد.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۱۹ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
عبدالمجید عبدی دزفولی

عبدالمجید عبدی دزفولی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۵۸ نظر)

اگر گذشت از صرف جراحت باشد و گذشت از قصاص نباشد بله میشود ولیکن در صورت گذشت از جراحت و قصاص امکان رجوع از گذشت ممکن نیست.

علیرضا زرینه پور

علیرضا زرینه پور

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۱ نظر)

باسلام
مجنی علیه فقط به جراحت رضایت داده بله حق قصاص درصورت که فوت مستند به ان باشد

مجتبی عاشوری

مجتبی عاشوری

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸(۹۸۰ نظر)

ارتباط با مسئلۀ عفو جانی توسط مجنی­علیه، رویکرد قانون‌گذار ایران با استناد به نظریۀ تقدم مسبب بر سبب بر پایۀ مالکیت مقتول بر حق قصاص خویش، باقابلیت توارث استوار است. بر اساس مادۀ ۳۶۵ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ حق قصاص نفس اولا و بالذات ملک مجنی­علیه (مقتول) است؛ زیرا همان‌گونه که در جنایات مادون نفس اعم از عمدی و غیرعمدی، حق قصاص و دیۀ (عضو) در ازای عضو مجنی علیه وضع‌شده و از ابتدا به قربانی تعلق دارند و همان‌طور که دیۀ بدلی اجباری در مواردی که قصاص نفس شرعا امکان‌پذیر ناست، بدل از جان مقتول و ابتدائا در ترکۀ متوفی داخل می‏شود و همان­طور که در تعلق دیۀ قتل‌های غیرعمدی به ترکه مقتول هیچ اختلاف و شبهه‌ای نیست؛ حق قصاص نفس نیز به شخص مجنی علیه تعلق دارد و وی بالاصاله مالک آن است؛ نه اولیای دم. ضمن این‌که تقویم دیۀ بدلی اجباری و بالاخص دیۀ اختیاری بر اساس جنسیت مجنی علیه و نه جنسیت جانی مؤید دیگری است بر این‌که حق قصاص، ملک مجنی علیه است؛ چون بدل از جان اوست؛ نه بدل از جان قاتل یاحقی ابتدائی برای اولیای دم. به‌علاوه اوست که می‏تواند در این مورد به هر نحو که بخواهد تصمیم‌گیری نماید. به‌بیان‌دیگر اختیار مجنی علیه نسبت به‌حق قصاص خود مطلق و بی‌قیدوشرط است. فلذا اگر جنایت با مشارکت دو یا چند نفر واقع‌شده باشد، می‏تواند با تبعیض میان شرکا، برخی از آنان را عفو کرده و تصمیم‌گیری در مورد بقیه را به بعد از مرگ خود به ورثه واگذار نماید. علی‌هذا مالکیت اولیای دم (ورثه) به نحو ترتیبی است و آنان در صورتی صاحب حق قصاص نفس می‏گردند که مقتول راسا تعیین تکلیف نکرده یا فرصت تصمیم‌گیری آن را نداشته باشد.

فریدالدین اسماعیلی ایوانکی

فریدالدین اسماعیلی ایوانکی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۳۱۹ نظر)

از آنجا که عفو ظهور در جراحت است و نه قتل، اصل بر توارث دیه است.

نمایش ۱۵ پاسخ دیگر وکلا
اکبر ایمانی اصل

اکبر ایمانی اصل

کارشناس حقوقی

پس ازگذشت جانی اولیای دم حق قصاص خودرا ساقط کردند در صورتی که جانی را قصاص کنند مستحق قصاص است

عنایت احمدی نورالدین وند

عنایت احمدی نورالدین وند

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۱۰ نظر)

باسلام اگر مجنی علیه ازقصاص ضارب را بخشیده باشد اما براثر همان ضربه فوت شود به نظر میرسد قصاص منتفی است اما دیه به وراث خواهد رسید.

مرصاد پوراعتضاد

مرصاد پوراعتضاد

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۶(۲۳۸ نظر)

اصل بر توارث دیه است.

احسان عبدالهی

احسان عبدالهیهویت این وکیل به‌صورت دستی توسط کارشناسان بنیاد وکلا احراز شده است.

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۶۰۲ نظر)

در فرض سئوال به نظر میرسد که رضایت بابت جراحت بوده و ارتباطی با قصاص ندارد . در هر صورت بستگی به متن و نوع رضایت مجنی علیه دارد .

مهدی شری زاده

مهدی شری زاده

کارشناس حقوقی

۵٫۰(۵ نظر)

در خصوص سرایت جنایت دیدگاه ها و نظرات متفاوتی مطرح است اما بررسی دقیق جزئیات ارتکاب و روند پرونده در این خصوص موثر در تصمیم خواهد بود فردا در باب تداخل در جنایت و هم چنین ماده ۳۰۰ و ۳۶۵ قانون مجازات اسلامی بایستی تطبیق موضوع داد

مجتبی ایروانی

مجتبی ایروانی

کارشناس حقوقی

۴٫۷(۱۳ نظر)

سلام عفو ورصایت از جراحات و حق قصاص باشد دیگر نمی تواند قصاص نمایید موفق باشید

حسین حاجی زاده

حسین حاجی زاده

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۵۸۵ نظر)

سلام
خیر رضایتی که داده اند بایت جراحت بوده نه فوت پس تمام حقوق برای وراث متصور است

زینب زینلی

زینب زینلی

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۳۴ نظر)

با سلام، بله وجود دارد فکر کنم نسبت به قصاص عضو عفو کرده ولی قصاص نفس به قوت خودش باقیه و این مشروط به اینکه مرگ بر اثر صدمات ضربات وارده باشه، یعنی علت اصلی فوت سرایت آثار ضرب باشه

حسین امامی

حسین امامی

کارشناس حقوقی

۴٫۸(۷۱۴ نظر)

باتوجه ب اینکه مجنی علیه خود راسا برای جراحت رضایت داده و گذشت نموده و جراحتی ک گذشت بر آن واقع شده در نهایت سبب مرگ وی شده،بنظر میرسد قصاص در این مورد منتفی باشد هرچند در این موضوع اختلاف نظر وجود دارد

امین احمدی

امین احمدی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۷(۹۳ نظر)

چنانچه ثابت شود فوت به علت جراحات عمدی بوده وراث حق قصاص یا اخذ دیه ذارند.

سید رسول قاضی

سید رسول قاضی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۷(۱۰۲ نظر)

با احترام به نظر رضایت برای جراحت بوده و وراث حق قصاص یا اخذ دیه دارند.

باقر رحیمی

باقر رحیمی

کارشناس حقوقی

۴٫۹(۳۲ نظر)

درود . به نظر میرسد بخشش نسبت به قصاص عضو بوده ولی قصاص نفس به قوت خودش باشد به شرط این که فوت بر اثر جراحات وارده باشد

سید حجت فرجی

سید حجت فرجی

کارشناس حقوقی

۵٫۰(۲۴ نظر)

با سلام

نسبت به جراحت عفو می شود نه نسبت به قتل

ابوالفضل جهان بخش

ابوالفضل جهان بخش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸(۱٬۲۴۸ نظر)

بادرودوسلام اصل برتوارث دیه می باشد.

محمد محمدی

محمد محمدیهویت این وکیل به‌صورت دستی توسط کارشناسان بنیاد وکلا احراز شده است.

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱٬۱۸۸ نظر)

وقت بخیر
اصل برتوارث دیه می باشد

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید