سلام و وقت بخیر 🌷
خلاصه پاسخ
۱) بله، از نظر قانونی ممکن است اجرای احکام پس از صدور حکم قطعی به سراغ کفیل (ضامنی که معرفی شده) بیاید و بخواهد یا متهم را حاضر کند یا مبلغ محکومیت را بپردازد.
۲) اما این تکلیف فقط با «اخطار و ابلاغ رسمی» از طرف اجرای احکام به شما محقق می‌شود؛ تلفن یا پیامک شاکی هیچ اثر حقوقی ندارد.
۳) تا وقتی اخطار کتبی شعبه اجرای احکام کیفری به دستتان نرسیده، از نظر قانون الزام عملی ندارید؛ با این حال بهتر است خودتان به دادگاه مراجعه و وضعیت را روشن کنید تا ناگهان «ضبط کفالت» و توقیف حقوق اتفاق نیفتد.
──────────────────────────────
۱) مبنای قانونی مسئولیت شما (کفیل/ضامن)
──────────────────────────────
• ماده ۲۱۹ تا ۲۳۵ «قانون آئین دادرسی کیفری» (۱۳۹۲) می‌گوید اگر قرار «کفالت» صادر و پذیرفته شود، کفیل متعهد است هر زمان مرجع قضایی خواست، متهم را حاضر کند.
• چنانچه متهم در اولین احضار بعد از قرار قطعی حاضر نشود، قاضی ابتدا «اخطار» برای کفیل می‌فرستد تا ظرف ۲۰ روز متهم را معرفی کند (ماده ۲۳۴).
• اگر در مهلت مقرر، متهم معرفی نشود یا خود را معرفی نکند، «حکم ضبط وجه‌الکفاله» صادر می‌شود (ماده ۲۳۵).
• وجه‌الکفاله هر عددی باشد (گاهی چک، فیش حقوقی، سفته یا معرفی مال)، از اموال کفیل وصول می‌شود؛ بعدا کفیل می‌تواند علیه متهم دعوای مطالبه وجه طرح کند.
بنابراین از نظر قانون، شاکی راست می‌گوید که بعد از صدور حکم قطعی و صادر شدن نیابت جلب، نوبت کفیل است؛ ولی این کار فقط از مسیر رسمی دادگاه می‌تواند انجام شود، نه با تلفن خصوصی شاکی.
──────────────────────────────
۲) روال اجرایی مرحله‌به‌مرحله
──────────────────────────────
۱) حکم قطعی صادر و به شعبه اجرای احکام کیفری ارسال می‌شود.
۲) شعبه، «برگه اخطار به محکوم‌علیه» (پسرعموی شما) می‌فرستد: ظرف ۱۰ روز برای پرداخت جزای نقدی یا تقاضای تقسیط مراجعه کند.
۳) اگر او مراجعه نکند و حکم جلب هم بی‌نتیجه بماند، اجرای احکام «اخطار به کفیل» صادر می‌کند (ابلاغ رسمی).
۴) کفیل باید در مهلت تعیین‌شده (معمولا ۲۰ روز) یا متهم را معرفی کند یا وجه‌الکفاله/وجه محکومیت را بپردازد.
۵) در صورت عدم اقدام، قاضی دستور «ضبط» را می‌دهد؛ اگر وثیقه پول نقد یا حساب بانکی نبوده، ممکن است با نامه به کارگزینی محل خدمت حقوق شما را توقیف یا از مزایای شما برداشت کنند.
──────────────────────────────
۳) اگر اخطار رسمی دریافت کردید چه گزینه‌هایی دارید؟
──────────────────────────────
الف) معرفی متهم
• به پسرعمویتان بگویید فورا به اجرای احکام برود و دو کار انجام دهد:
۱) پرداخت یا تقسیط جزای نقدی (ماده ۵۲۹ آئین دادرسی کیفری)
۲) اخذ «حسن اجرای حکم» تا کفالت آزاد شود.
• اگر او بیاید، مسئولیت شما منتفی است.
ب) پرداخت جزای نقدی به‌جای متهم
• می‌توانید کل مبلغ یا تقسیط آن را بپردازید تا پرونده بسته شود.
• سپس علیه پسرعمویتان دادخواست «مطالبه وجه» یا «مراجعه به مسبب» در دادگاه حقوقی بدهید و پولتان را با بهره قانونی پس بگیرید.
ج) اعتراض به ضبط کفالت
• ماده ۲۳۵ ق.آ.د.ک امکان «اعتراض ظرف ۲۰ روز» نسبت به دستور ضبط را می‌دهد (مثلا اگر متهم بیمار یا زندانی جای دیگر باشد یا شما اصولا کفالت را امضا نکرده باشید).
• لازم است لایحه یا درخواست تجدیدنظر به همان شعبه بدهید؛ در عمل وقتی ابلاغ رسمی نشده، مهلت اعتراض هنوز شروع نشده است.
──────────────────────────────
۴) فیش حقوقی به‌عنوان «وجه‌الکفاله» چیست؟
• بعضی قضات برای کارکنان نیروهای نظامی/اداری، فیش حقوقی را می‌پذیرند و سپس «تعهد برداشت از حقوق» می‌گیرند.
• برداشت از حقوق معمولا تا سقف مبلغ تعیینی در قرار کفالت است؛ اگر جزای نقدی مثلا ۲۰ میلیون بوده و حقوق شما اجازه می‌دهد، طی چند قسط از منبع حقوق برداشته می‌شود.
──────────────────────────────
۵) توصیه عملی فوری
۱) پیش از هر چیز، با در دست داشتن کارت ملی به «شعبه اجرای احکام کیفری» (که شماره و آدرس روی رای کیفری ثبت است) بروید و استعلام کتبی بگیرید: «آیا برای اینجانب به عنوان کفیل اخطار یا دستور ضبط صادر شده؟».
۲) اگر هنوز اخطاریه ثبت نشده بود، درخواست کنید هرگونه ابلاغ صرفا از مسیر ثنا / ابلاغ الکترونیکی ارسال شود تا تلفنی غافلگیر نشوید.
۳) به پسرعمویتان اطلاع دهید که در صورت عدم حضور، شما ناچارید مبلغ را بپردازید و بعدا از او شکایت می‌کنید؛ شاید همین هشدار باعث شود حاضر شود.
۴) اگر توان مالی پرداخت یک‌جای جزای نقدی را ندارید، در صورت صدور اخطار، بلافاصله لایحه بدهید و بخواهید از حقوقتان تقسیط شود؛ معمولا موافقت می‌شود و از ضبط یک‌جای مبلغ جلوگیری می‌کند.
──────────────────────────────
جمع‌بندی ✅
• «بله»، اگر کفیل رسمی پرونده باشید و متهم حاضر نشود، اجرای احکام می‌تواند پس از اخطار کتبی شما را مکلف به تسلیم متهم یا پرداخت جزای نقدی کند.
• تلفن یا پیام شاکی جنبه قانونی ندارد؛ تا وقتی اخطار شعبه اجرای احکام به شما ابلاغ نشده، تعهد مالی شما بالفعل نشده است.
• بهتر است شخصا به شعبه مربوطه مراجعه و وضعیت را روشن کنید تا در صورت صدور اخطار، مهلت ۲۰ روزه را از دست ندهید.
• دو راه دارید: یا متهم را معرفی کنید، یا مبلغ را بپردازید و سپس از متهم بازگرفتن پول را مطالبه کنید.
اگر متن لایحه اعتراض یا تقاضای تقسیط خواستید، اطلاع دهید تا نمونه آماده برایتان بنویسم. موفق باشید 🌺
