سلام
خلاصه‑ی ساده
۱. اپراتورهای ایران (همراه اول، ایرانسل، رایتل) «اصل متن» پیامکها را فقط ۳ تا ۶ ماه نگه می‌دارند؛ بعد از آن طبق مصوبه ۱۶۱ کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات به‌صورت خودکار پاک می‌شود.
۲. پس از گذشت ۸ ماه، حتی با دستور قضایی یا نامه حفاظت‌اطلاعات نیروهای مسلح، معمولا چیزی جز «ریز مکالمات و ریز پیامک» (شماره مبدا، مقصد، تاریخ، ساعت) قابل بازیابی نیست؛ محتوا صفر و یکی در دیتابیس اپراتور وجود ندارد.
۳. تنها استثنا: اگر در همان بازه‌ی زمانی (۱۴۰۳/۰۱/۰۱ تا ۱۴۰۳/۰۶/۳۱) دستور شنود یا کنترل ارتباطات صادر و به اپراتور ابلاغ شده باشد (موضوع مواد ق.آ.د.ک یا قانون جرایم سازمان‌یافته)، آن پیامکها در «سامانه شنود قانونی» ذخیره شده‌اند و قابل چاپ هستند. بدون چنان دستوری، متن‌ها برنمی‌گردد.
مبانی فنی و حقوقی
─────────────────
• مصوبه ۱۶۱ کمیسیون تنظیم مقررات (۱۳۹۱):
– بند ۸‑۲: «داده محتوایی پیام کوتاه حداکثر به مدت ۶ ماه نگهداری می‌شود؛ پس از آن اپراتور مکلف به حذف یا بازنویسی فایل است.»
• دستورالعمل «شنود قانونی» (نامه ۱۰۰/۲۸۶۷۲ قوه قضائیه):
– ثبت محتوا فقط پس از دریافت مجوز کتبی مقام قضایی با عنوان «شنود یا مراقبت مخفیانه» انجام و در سرور جداگانه نگهداری می‌شود.
• ق.آ.د.ک: برای جرایم حداقل ۵ سال حبس یا امنیتی؛ رابطه نامشروع مشمول شنود اجباری نیست.
چرا قاضی نامه داد؟
۱. بعضی قضات «احتیاطا» مکاتبه می‌کنند تا اگر به‌فرض محال متن‌ها ذخیره مانده باشد یا شنودی قبلا صورت گرفته، پرونده ناقص نماند.
۲. در عمل بیش از ۹۹ ٪ جواب اپراتور چنین است: «داده محتوایی خارج از دوره نگهداری است؛ صرفا اطلاعات تراکنش پیوست می‌شود.»
سناریوهای ممکن
| سناریو | نتیجه محتمل | اثر روی پرونده |
|---------|--------------|---------------|
| الف) هیچ شنودی نبوده (احتمال ۹۹٪) | فقط ریز پیامک (تعداد، ساعت) می‌آید؛ متن خالی | استحکام ادعای رابطه نامشروع پایین می‌ماند؛ پرونده بر مبنای قرائن و شهادت پیش می‌رود |
| ب) قبلا دستور شنود بوده (احتمال بسیار کم) | متن کامل در بازه ۶ ماهه چاپ می‌شود | اگر مضمون عاطفی/جنسی باشد، برای محکومیت کفایت می‌کند |
توصیه دفاعی
──────────
۱. ظرف مهلت تعیین‌شده لایحه بدهید و به قاضی توضیح دهید که:
– طبق مصوبه ۱۶۱، متن پیامک بعد از ۶ ماه در دسترس نیست.
– اتهام باید با ادله‌ی دیگر ثابت شود، نه امید به داده‌ای که وجود خارجی ندارد.
۲. اگر در پاسخ اپراتور قید شد «محتوا قابل ارائه نیست»، روی این نکته تاکید کنید که عدم ارائه متن، اصل ادعای رابطه‌ی نامشروع را مخدوش می‌کند و صرف تعداد پیامک حجت شرعی و قانونی برای حد یا تعزیر نیست.
۳. در جلسه بعدی، با استناد به فقدان دلیل الکترونیکی و شهادت شهود مبنی بر ارتباط شغلی، درخواست صدور حکم برائت کنید.
جمع‌بندی
بعد از گذشت ۸ ماه ــ مگر اینکه «شنود قانونی» از همان ابتدا وجود داشته باشد ــ متن پیامکها قابل بازیابی نیست. بنابراین احتمال دریافت پرینت محتوا نزدیک به صفر است و پرونده براساس همان شواهد فعلی قضاوت خواهد شد، نه پیامک‌های از بین رفته.
