در خصوص سؤال شما درباره حق کمیسیون دفتر املاک، با توجه به توضیحات ارائه‌شده، موارد زیر قابل توجه است:
۱. مبنای حقوقی دریافت کمیسیون
بر اساس ماده ۱۰ قانون مدنی، قراردادها برای طرفین لازمالاجرا هستند، مگر اینکه به دلایل قانونی فسخ یا باطل شوند.
در معاملات ملکی، کمیسیون املاک معمولا بر اساس توافق طرفین در مبایعه‌نامه یا قرارداد جداگانه تعیین می‌شود.
اگر در مبایعه‌نامه یا هر توافق دیگری شرطی مبنی بر پرداخت کمیسیون در صورت انصراف از معامله ذکر شده باشد، شما ملزم به پرداخت هستید. اما اگر چنین شرطی وجود ندارد، ادعای املاک ممکن است وجهه قانونی نداشته باشد.
۲. وضعیت قرارداد اصلی
شما اشاره کردید که قرارداد اصلی با کد رهگیری امضا نشده است. این موضوع می‌تواند به نفع شما باشد، زیرا معمولا تعهدات مالی (مانند کمیسیون) پس از امضای قرارداد نهایی ایجاد می‌شود.
اگر مبایعه‌نامه اولیه به عنوان قرارداد پیش‌فروش یا توافق مقدماتی تلقی شود و شرطی درباره کمیسیون در آن نباشد، املاک نمی‌تواند ادعای موجهی داشته باشد.
۳. نقش دفتر املاک و تعهدات شما
دفاتر املاک معمولا بر اساس مصوبات اتحادیه املاک یا توافق با مشتری حق کمیسیون دریافت می‌کنند.
اگر خدمات مشخصی (مانند معرفی ملک، مذاکره یا تنظیم مبایعه‌نامه) ارائه کرده‌اند، ممکن است به استناد قانون خدمات مسکن (ماده ۱۹) یا عرف رایج، حق الزحمه مطالبه کنند، اما این موضوع نیاز به اثبات انجام کار دارد.
در صورت عدم توافق، میزان کمیسیون معمولا بر اساس نرخ مصوب اتحادیه املاک (معمولا درصدی از معامله) تعیین می‌شود، اما چون معامله انجام نشده، این مورد قابل استناد نیست.
۴. راهکارهای پیشنهادی
مذاکره با دفتر املاک: در صورت عدم ذکر شرط در مبایعه‌نامه، میتوانید با استناد به فقدان توافق، از پرداخت خودداری کنید.
درخواست فاکتور یا سند رسمی: اگر املاک اصرار بر دریافت هزینه دارد، از آنها بخواهید مبنا و میزان دقیق حق کمیسیون را به صورت مکتوب ارائه دهند.
مراجعه به اتحادیه املاک کرج: در صورت اختلاف، میتوانید موضوع را به اتحادیه صنفی مشاوران املاک استان البرز ارجاع دهید تا بر اساس آیین‌نامه‌های داخلی بررسی شود.
مشورت با وکیل: اگر املاک فشار غیرقانونی وارد کند، با یک وکیل پایه یک دادگستری مشورت کنید تا از اقدامات احتمالی مانند طرح دعوی در شورای حل اختلاف جلوگیری شود.
۵. جمع‌بندی نهایی
اگر در مبایعه‌نامه شرطی درباره کمیسیون وجود ندارد و قرارداد اصلی امضا نشده، املاک ادعای حقوقی محکمی ندارد.
با این حال، اگر خدمات قابل‌اثباتی ارائه شده، ممکن است حق الزحمه متناسبی مطالبه شود که بهتر است به صورت توافقی حل شود.
در صورت نیاز به پیگیری قانونی، توصیه می‌کنیم مدارک (مبایعه‌نامه، رسید پرداخت و مکاتبات) را جمع‌آوری و با یک مشاور حقوقی بررسی کنید.
