آیا اقاله معامله صوری ملک برای فرار از دین قابل ابطال است؟

پرسیده شده ۱ ماه پیش۹ پاسخ ثبت شده
ادامهٔ متن پرسش

با سلام، من مهریه‌ام را به اجرا گذاشته‌ام. همسرم مدتی قبل از این اقدام، ملک خود را به صورت صوری به نام پدرش منتقل کرده بود. من دادخواست ابطال این معامله را به علت صوری بودن مطرح کردم، اما قبل از جلسه رسیدگی، طرفین انتقال را اقاله کردند تا هم از صدور حکم علیه خود جلوگیری کنند و هم بعداً بتوانند در بحث مستثنیات دین به نفع خود اقدام کنند. دادگاه به دلیل اینکه ملک دوباره به نام همسرم شده، دعوای من را به علت انتفای خواسته قرار عدم استماع داد؛ در حالی که خواسته من صرفاً اعلام صوری بودن معامله نیز بوده است. اکنون دو سوال دارم: آیا دادگاه باید وارد ماهیت موضوع می‌شد و با توجه به صوری بودن انتقال اولیه، اقاله را نیز باطل می‌کرد؟ و آیا اکنون می‌توانم دادخواست جدیدی برای ابطال اقاله بدهم تا ملک به دلیل صوری بودن به نام همسرم برگردد، نه صرفاً به واسطه اقاله؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

معامله صوری از ابتدا باطل است و اقاله قرارداد باطل اثر قانونی ندارد، به همین دلیل طرح دادخواست جدید برای اعلام بطلان امکان‌پذیر است؛ اما برخی وکلا معتقدند به دلیل برگشت ملک، تمرکز بر توقیف آن و رد ادعای مستثنیات دین مسیر بهتری است.

این قاعده کلی درباره بطلان معاملات صوری است، اما موفقیت شما به اقداماتی بستگی دارد که همسرتان برای مستثنیات دین انجام می‌دهد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

امکان دادخواست مجدد یا تمرکز بر توقیف ملک

از نظر اصول حقوقی، معامله صوری از اساس باطل است و اقاله کردن عقدی که از ابتدا وجود خارجی نداشته نیز صحیح نیست؛ بنابراین از دیدگاه اکثریت وکلا، امکان طرح دادخواست جدید با خواسته اعلام بطلان معامله اولیه و ابطال اقاله وجود دارد. با این حال، با توجه به بازگشت سند به نام همسرتان، گروهی از وکلا پیشنهاد می‌کنند بدون اتلاف وقت برای دعوای جدید، مستقیما ملک را بابت مهریه توقیف کنید. در این حالت اگر همسرتان ادعای مستثنیات دین کند، همین رفت‌وبرگشت و سابقه صوری بودن معامله می‌تواند بهترین دلیل برای رد ادعای او در دادگاه باشد.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۹ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
شهاب الدین آقاجری

شهاب الدین آقاجری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

با سلام و عرض ادب

اگر انتقال اول واقعا صوری بوده و زن و شوهر از ابتدا قصد واقعی برای انتقال ملک نداشته‌اند، اصولا چنین معامله‌ای از ابتدا باطل است؛ اقاله هم فرع بر وجود یک معامله واقعی و معتبر است.

اما چون با اقاله، ملک دوباره به نام همسرتان برگشته، دادگاه ظاهرا به این نتیجه رسیده که دیگر از جهت برگرداندن ملک، نفع عملی برای رسیدگی باقی نمانده است. به نظرم در این وضعیت، طرح دعوای مستقل ابطال اقاله فایده چندانی ندارد؛ چون نتیجه‌ای که می‌خواهید، یعنی برگشت ملک به نام همسرتان، همین الان اتفاق افتاده است.

بهتر است ملک را بابت مهریه توقیف کنید و اگر همسرتان بعدا ادعای مستثنیات دین کرد، انتقال قبلی به پدر، صوری بودن آن و اقاله‌ای که بعد از طرح دعوای شما انجام شده را به عنوان قرائن و مدارک در همان پرونده مطرح کنید. خود این رفت‌وبرگشت ملک می‌تواند در بررسی ادعاهای بعدی طرف مقابل مؤثر باشد.

تهمینه جعفری زرمهری

تهمینه جعفری زرمهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۱۸ نظر)

بله، می‌توانید دادخواست جدیدی برای ابطال اقاله مطرح کنید و استدلال کنید که اقاله نیز صوری و با هدف فرار از دین انجام شده، تا دادگاه ماهیت صوری بودن کل زنجیره انتقالات را بررسی کند.

علیرضا زرینه پور

علیرضا زرینه پور

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۱ نظر)

بادرود
اقاله خود نوعی ابطال است خیر امکانش است

حمیدرضا قاسمی

حمیدرضا قاسمی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۳۷ نظر)

دادگاه باید وارد ماهیت موضوع می‌شد، چون خواسته شما صرفا اعلام صوری بودن معامله اول بود و اقاله بعدی، آن را منتفی نمی‌کند. اکنون می‌توانید دادخواست جدیدی برای ابطال اقاله و اثبات صوری بودن کل زنجیره معاملات (انتقال اولیه و اقاله) مطرح کنید تا ملک به‌عنوان دارایی همسرتان در مستثنیات دین لحاظ نشود.

نمایش ۵ پاسخ دیگر وکلا
نسیم روشنفکر

نسیم روشنفکر

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۰ نظر)

وقتی جهت دادخواست وجود ندارد وارد ماهیت دعوا شدن اثری نخواهد داشت.شما سعی در توقیف ملک و خروج ان از مستثیات داشته باشید

مصطفی فودازی

مصطفی فودازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳ نظر)

با سلام
اگر اقاله بعد از طرح دعوای شما و با هدف خنثی‌کردن دعوا انجام شده باشد، موضوع قابل بررسی جدی است؛ چون اگر معامله اول صوری و با قصد فرار از دین بوده باشد، طبق ماده ۲۱۸ اساسا باطل است.
اما با برگشت ملک به نام زوج، دادگاه می‌توانسته دعوای ابطال انتقال را به دلیل انتفای وضعیت ثبتی فعلی، غیرقابل استماع بداند؛ برای ابطال اقاله، دعوای جدید قابل طرح است و باید صوری بودن اقاله و هدف آن برای فرار از پرداخت مهریه اثبات شود. در این دعوا بهتر است ابطال اقاله و آثار ثبتی آن را هم صریحا بخواهید.

سمانه پیرانی

سمانه پیرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۱ نظر)

در مورد سوال اول بله، باید می‌شد. از نظر حقوقی، معامله صوری ذاتا باطل است و اقاله عقد باطل نیز محال است. اما در رویه عملی، دادگاه‌ها چون ملک به نام بدهکار برگشته، قرار سقوط دعوی می‌دهند.
در مورد سوال دوم بله، می‌توانید. دادخواست جدید با خواسته اعلام بطلان معامله اول به دلیل صوری بودن و ابطال اقاله ثبت کنید تا تاریخ مالکیت همسرتان حفظ و ملک قابل توقیف بماند.

زهرا فرج

زهرا فرج

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۶۴ نظر)

چنانچه انتقال نخست صوری و فاقد قصد انشای واقعی بوده باشد، معامله باطل است و اقاله بعدی نیز اصولا موجب صحت معامله باطل نمی‌شود.
با توجه به صدور قرار عدم استماع به لحاظ انتفای خواسته، می‌توانید دعوای مستقلی با خواسته «اعلان بطلان معامله نخست به جهت صوری بودن و ابطال آثار ثبتی آن» مطرح نمایید و صوری بودن معامله و سبق دین را اثبات کنید.

ابراهیم باقریان خوزانی

ابراهیم باقریان خوزانی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۵ نظر)

دادگاه در دعوای اول لزوما نمی‌توانست صرفا به علت اقاله، موضوع را تمام‌شده تلقی کند؛ اگر خواسته شما صریحا شامل اعلام بطلان معامله اولیه به جهت صوری بودن بوده، باید دید اقاله چه اثری بر آن دعوا داشته است. معامله صوری از ابتدا به علت فقدان قصد واقعی، باطل است و اقاله یک معامله باطل، اصولا نمی‌تواند به آن معامله اعتبار ببخشد. نظریه مشورتی اداره حقوقی نیز همین تفکیک را تایید می‌کند

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید