با سلام و احترام،
با توجه به اطلاعاتی که ارائه دادید، وضعیت حقوقی آپارتمان شما در قبال مهریه همسرتان به شرح زیر قابل بررسی است. لطفا توجه داشته باشید که این پاسخ جنبه اطلاعاتی دارد و برای اقدامات قانونی حتما باید با یک وکیل متخصص مشورت نمایید.
آیا آپارتمان شما جزو مستثنیات دین محسوب میشود؟
پاسخ به این سوال به تشخیص دادگاه بستگی دارد، اما به طور کلی می‌توان گفت:
بر اساس ماده ۲۴ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی، منزل مسکونی که در شان عرفی محکوم (در اینجا شما) باشد، جزو مستثنیات دین محسوب شده و قابل توقیف برای پرداخت بدهی (از جمله مهریه) نیست. از آنجایی که آپارتمان ۸۰ متری شما تنها دارایی و محل سکونتتان است، احتمال اینکه دادگاه آن را به عنوان مستثنیات دین بپذیرد، بسیار بالا است.
نکات کلیدی در این زمینه:
شرط سکونت: شرط اصلی برای اینکه ملک جزو مستثنیات دین باشد، این است که شما عملا در آن سکونت داشته باشید. اگر آپارتمان خالی باشد، جزو مستثنیات دین محسوب نخواهد شد.
تشخیص "شان عرفی": مرجع تشخیص اینکه آیا ملک "در شان" شماست یا خیر، دادگاه رسیدگی‌کننده به پرونده است. دادگاه با در نظر گرفتن وضعیت شغلی، اجتماعی و خانوادگی شما تصمیم‌گیری می‌کند. یک آپارتمان ۸۰ متری برای یک کارمند ۵۳ ساله معمولا متعارف و در شان محسوب میشود.
یک ملک بودن: اینکه این آپارتمان تنها ملک شماست، یک امتیاز مهم برای شما در دادگاه خواهد بود تا آن را از توقیف مصون بدارید.
اگر دادگاه آپارتمان را جزو مستثنیات دین نداند، چه اتفاقی می‌افتد؟
اگرچه احتمال آن کمتر است، اما در صورتی که دادگاه تشخیص دهد آپارتمان شما فراتر از شان عرفی شماست، دو سناریوی اصلی ممکن است رخ دهد:
فروش ملک و تهیه مسکن مناسب: دادگاه ممکن است دستور دهد آپارتمان شما فروخته شود. از محل فروش آن، ابتدا یک منزل مسکونی مناسب و در شان برای شما خریداری شده و مابقی مبلغ برای پرداخت مهریه به همسرتان اختصاص می‌یابد.
توقیف بخشی از ملک: دادگاه میتواند به جای کل ملک، بخشی از آن را برای پرداخت مهریه توقیف کند. در این حالت، بخشی از مالکیت آپارتمان (مثلا چند دانگ) به نام همسر شما میشود تا بدهی مهریه تسویه گردد. در رویه قضایی، مواردی وجود داشته که برای مثال، سه دانگ از یک آپارتمان ۸۰ متری برای مهریه توقیف شده است.
مهم: هیچ درصد ثابتی در قانون برای این موضوع وجود ندارد و تصمیم‌گیری در مورد میزان و نحوه توقیف کاملا به نظر قاضی، ارزش ملک و میزان مهریه بستگی دارد.
موضوع توقیف اموال در گذشته
اینکه همسر شما ۶ سال پیش اقدام به توقیف اموال کرده و سپس شخصا آن را رفع نموده است، مانع قانونی برای اقدام مجدد ایشان جهت مطالبه مهریه و توقیف اموال شما ایجاد نمی‌کند. حق مطالبه مهریه تا زمان پرداخت کامل آن برای زوجه باقی است.
توصیه نهایی
با توجه به پیچیدگی‌های پرونده‌های مهریه و تفاوت رویه‌ها در شعب مختلف دادگاه‌ها، اکیدا توصیه میشود که برای دفاع از حقوق خود و ارائه مدارک و لوایح مستدل، از مشاوره و خدمات یک وکیل متخصص در امور خانواده و مهریه بهره‌مند شوید. وکیل میتواند به بهترین شکل ممکن از ادعای شما مبنی بر مستثنیات دین بودن آپارتمان در دادگاه دفاع کند.
