حقوق خریدار در خصوص کسر ثمن به دلیل عقب‌نشینی ملک در قرارداد با ثمن کلی

پرسیده شده ۲ روز پیش۷ پاسخ ثبت شده

پس از انعقاد قرارداد بیع یک باب ملک، مشخص شد که ملک دارای طرح عقب‌نشینی شهرداری است؛ البته شهرداری در حال حاضر برنامه‌ای برای اجرای طرح ندارد و اجرای آن منوط به تخریب و نوسازی ملک توسط مالک در آینده است. در مبایعه‌نامه صرفاً متراژ کل طبق سند قید شده و ثمن معامله به صورت کلی تعیین شده و قیمت هر متر مشخص نگردیده است. در این وضعیت، آیا خریدار از نظر قانونی حق مطالبه کاهش مبلغ قرارداد (کسر ثمن) را دارد؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

مطالبه کسر ثمن به دلیل عقب‌نشینی اجرا نشده قطعی و خودکار نیست، اما در صورت اثبات بی‌اطلاعی خریدار و اینکه موضوع عرفاً عیب محسوب شود، احتمال مطالبه ارش یا فسخ وجود دارد.

این یک دیدگاه کلی است و پذیرش آن در دادگاه به متن دقیق مبایعه‌نامه و اطلاع یا بی‌اطلاعی شما در زمان خرید بستگی دارد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

امکان مطالبه ارش به دلیل عقب‌نشینی ملک

صرف وجود طرح عقب‌نشینی در صورتی که هنوز اجرا نشده و متراژ فعلی تغییری نکرده، حق کسر ثمن قطعی ایجاد نمی‌کند. با این حال، کلی بودن مبلغ قرارداد مانع مطالبه ارش نیست و چنانچه خریدار از طرح بی‌اطلاع بوده و این وضعیت عرفاً عیب شناخته شود، می‌توان به استناد خیار عیب تقاضای ارش یا فسخ معامله کرد. همچنین در صورت کتمان عمدی طرح توسط فروشنده، بررسی خسارت یا فسخ بر اساس شروط مبایعه‌نامه امکان‌پذیر است، اما پذیرش آن در نهایت به نظر دادگاه و کارشناسی بستگی دارد.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۷ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر

مهدیه مختاری ناصری

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

بله، خریدار ممکن است حق مطالبه ارش (کاهش متناسب ثمن) را داشته باشد، اما این حق خودکار نیست. طبق نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه به شماره ۷/۱۴۰۰/۱۰۴۴ مورخ ۱۴۰۰/۹/۲۴، اگر خریدار هنگام معامله از طرح عقب‌نشینی بی‌اطلاع بوده و این وضعیت عرفاً عیب ملک محسوب شود، با احراز شرایط قانونی می‌تواند به استناد خیار عیب، فسخ معامله یا مطالبه ارش کند. بااین‌حال، چون شهرداری فعلاً طرح را اجرا نکرده و متراژ مندرج در سند نیز در زمان معامله موجود بوده است، مطالبه کسر ثمن قطعی نیست و ممکن است دادگاه با توجه به مفاد قرارداد و اوضاع معامله آن را نپذیرد. کلی بودن ثمن و تعیین‌نشدن قیمت هر مترمربع، به‌تنهایی مانع مطالبه ارش نیست؛ میزان آن باید بر اساس ضوابط قانونی و نظر کارشناسی تعیین شود. بنابراین، نتیجه نهایی به اثبات بی‌اطلاعی خریدار، عرفاً معیوب بودن ملک و شرایط اعمال خیار عیب بستگی دارد.

سیما حشمتی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۴ نظر)

با سلام واحترام
صرف وجود طرح عقب‌نشینی شهرداری، در حالی که هنوز اجرا نشده و مساحت فعلی ملک تغییر نکرده است، اصولاً حق مطالبه کسر ثمن برای خریدار ایجاد نمی‌کند؛ به‌ویژه آنکه ثمن به‌صورت کلی تعیین شده است. بااین‌حال، اگر فروشنده طرح را عمداً کتمان کرده یا وصف خلاف واقع اعلام کرده باشد، با توجه به مفاد قرارداد، امکان بررسی حق فسخ یا مطالبه خسارت وجود دارد.

سمانه پیرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۱ نظر)

ندارد مگر با تراضی طرفین چون ثمن مقطوع است و قیمت هر متر تعیین نشده و رویه قضایی بر پایه ماده ۳۵۵ قانون مدنی برای ملک واقع در طرح شهرداری حق فسخ یا ارش می‌شناسد نه مطالبه کسری ثمن

تهمینه جعفری زرمهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۱۹ نظر)

خیر، صرف وجود طرح عقب‌نشینی و کلی بودن ثمن بدون تعیین قیمت هر متر، حق مطالبه کسر ثمن ایجاد نمی‌کند، مگر آنکه در مبایعه‌نامه شرط یا تعهدی نسبت به نبود طرح و متراژ قابل استفاده درج شده باشد یا فریب و تدلیس اثبات شود.

نمایش ۳ پاسخ دیگر وکلا

اسماعیل کبیری

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱ نظر)

سلام . به نظر می رسد که صرف وجود طرح شهرداری موجب تعلق خسارت یا حق فسخ برای شما نمی باشد . مگر اینکه به تشخیص قاضی وجود این طرح برای مبیع عیب محسوب شود که در این صورت حسب مورد می توانید قرارداد را فسخ کنید یا ارش مطالبه کنید

فاطمه شکیبایی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲ نظر)

خریدار ملک دارای طرح عقب‌نشینی شهرداری، در صورت بی‌اطلاعی از این وضعیت هنگام معامله، اصولاً می‌تواند با استناد به خیار عیب، حسب شرایط قانونی، مطالبه ارش (کاهش ارزش و دریافت مابه‌التفاوت) کند یا معامله را فسخ نماید؛ اما استحقاق او برای دریافت مبلغی تحت عنوان کسر ثمن، خودکار و قطعی نیست.
باید میان «کسر متراژ فعلی ملک» و «محدودیت ناشی از طرح عقب‌نشینی در زمان تخریب و نوسازی» تفاوت قائل شد.
چون شهرداری فعلاً قصد اجرای طرح را ندارد و عقب‌نشینی به زمان تخریب و نوسازی موکول شده است، دادگاه باید بررسی کند که آیا این محدودیت در زمان معامله واقعاً موجب کاهش ارزش ملک بوده است یا خیر.
اگر کل مساحت مندرج در سند در زمان معامله وجود داشته و همچنان در مالکیت خریدار باشد، نمی‌توان صرفاً به دلیل اینکه در آینده باید عقب‌نشینی صورت گیرد، نتیجه گرفت که بخشی از ملک هم‌اکنون از مالکیت او خارج شده است.

زهرا رفیعی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۳ نظر)

صرف وجود طرح عقب‌نشینی، حق قطعی کسر ثمن ایجاد نمی‌کند؛ اما اگر هنگام خرید از آن بی‌اطلاع بوده‌اید، طبق نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۱۰۴۴، امکان مطالبه ارش یا فسخ با احراز شرایط قانونی وجود دارد.

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید

سمانه پیرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری۵٫۰(۱۱ نظر)