امکان مطالبه وجه حق‌الوکاله توسط شخص حقیقی و واریزکننده ثالث در فرض مغایرت قرارداد با وکالت‌نامه شرکتی

پرسیده شده ۴ روز پیش۸ پاسخ ثبت شده
ادامهٔ متن پرسش

شخص «الف» به عنوان موکل قراردادی خصوصی با یک وکیل دادگستری منعقد می‌کند. در متن قرارداد، هویت موکل منحصراً شخص حقیقی قید شده و صرفاً با عبارت «به عنوان مالک و سهامدار عمده شرکت [نام شرکت]» توصیف گردیده است؛ سند مذکور فاقد مهر شرکت، فاقد ذکر سمت نمایندگی قانونی یا حق امضای مجاز بوده و صرفاً با امضای شخصی آقای «الف» تنظیم شده است. همچنین کل مبلغ حق‌الوکاله به استناد تبصره همین قرارداد، مستقیماً از حساب شخص ثالث («ب») به حساب شخصی وکیل واریز شده است.

دو ماه بعد، قرارداد الکترونیک وکالت در سامانه ثنا با مبلغی ناچیز، اصالتاً به طرفیت شرکت و با امضای مدیرعامل وقت شرکت ثبت می‌شود و وکیل نیز پس از چند ماه پرونده‌ای را صرفاً به نام شخص حقوقی به جریان می‌اندازد. اکنون آقای «الف» و واریزکننده وجه قصد دارند علیه وکیل، دعوای استرداد وجه مطرح کنند. وکیل مدعی است که قصد واقعی طرفین و موضوع اقدامات مربوط به شرکت بوده و پرداخت نیز ذیل همان رابطه توجیه می‌شود. ضمناً در قرارداد خصوصی، شرط داوری به انتخابِ وکیل درج گردیده است.

با توجه به اصل استقلال شخصیت حقوقی و عدم درج سمت نمایندگی در قرارداد اولیه، آیا شخص حقیقی («الف») و شخص ثالث واریزکننده دارای سمت قانونی برای استرداد وجه هستند و اعتبار دفاعیات وکیل چگونه ارزیابی می‌شود؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

آقای الف به عنوان طرف امضاکننده قرارداد خصوصی اصولاً حق مطالبه استرداد وجه را دارد، اما شخص ثالثِ واریزکننده باید منشأ و جهت پرداخت خود را ثابت کند. دفاعیات وکیل در برابر متن قرارداد ضعیف است، با این حال شرط داوری می‌تواند مانع رسیدگی مستقیم دادگاه به دعوای طرف قرارداد شود.

این وضعیت یک قاعده کلی است و پذیرش دعوا در پرونده شما مستقیماً به عبارات دقیق تبصره پرداخت و نحوه نگارش شرط داوری بستگی دارد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

سمت موکل و شخص ثالث در استرداد حق‌الوکاله

با توجه به استقلال شخصیت حقوقی و امضای قرارداد توسط شخص حقیقی، صرف سهامدار بودن آقای الف قرارداد را به شرکت منتسب نمی‌کند و او اصولاً سمت طرح دعوا دارد. در مقابل، صرفِ واریز وجه توسط شخص ثالث حق استرداد ایجاد نمی‌کند و اثبات دلیل پرداخت و توافق میان پرداخت‌کننده و موکل ضروری است. ثبت وکالت‌نامه بعدی در سامانه ثنا به تنهایی ادعای وکیل درباره قصد واقعی را ثابت نمی‌کند و وکیل باید استحقاق خود بر دریافت وجه را نشان دهد. همچنین اگر شرط داوری معتبر باشد، ممکن است مانع رسیدگی دادگاه به دعوای الف شود، هرچند تسری آن به شخص ثالث محل تردید است.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۸ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر

سمیه آرزه

کارشناس حقوقی

۴٫۸(۲۷۸ نظر)

سلام
با توجه به اینکه قرارداد خصوصی به نام آقای «الف» و با امضای شخصی او منعقد شده و سمت نمایندگی از شرکت در آن قید نشده است صرف سهامدار عمده بودن قرارداد را به شرکت منتسب نمی‌کند.
بنابراین، آقای «الف» می‌تواند در صورت نداشتن تعهد معتبر به پرداخت یا احراز استحقاق خود برای دریافت وجه، استرداد آن را مطالبه کند.
در مورد شخص «ب»، صرف واریز وجه به حساب وکیل برای اثبات حق استرداد کافی نیست باید مشخص شود پرداخت به درخواست چه کسی و بابت چه تعهدی انجام شده است.
اگر پرداخت برای تسویه تعهد آقای «الف» صورت گرفته باشد حق مطالبه وجه اصولاً باید با توجه به رابطه مالی میان آن‌ها بررسی شود.

از طرف دیگر ثبت وکالت‌نامه الکترونیک به نام شرکت با مبلغی متفاوت به‌تنهایی اثبات نمی‌کند که وجه قرارداد خصوصی نیز بابت وکالت شرکت پرداخت شده است.
وکیل برای توجیه دریافت مبلغ باید ارتباط آن را با توافق طرفین و خدمات انجام‌شده نشان دهد صرف ادعای قصد مشترک کافی نیست.
شرط داوری نیز در صورت اعتبار و شمول بر اختلاف، می‌تواند مانع رسیدگی مستقیم دادگاه تا تعیین تکلیف موضوع از مسیر داوری شود. بااین‌حال شخص «ب» صرفاً به دلیل پرداخت وجه الزاماً مشمول شرط داوری قراردادی که طرف آن نبوده نیست.
حق استرداد آقای «الف» و شخص «ب» باید جداگانه بررسی شود و تعیین تکلیف آن به متن قرارداد علت پرداخت و مبنای دریافت حق‌الوکاله بستگی دارد.

سمانه پیرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۲ نظر)

بله هر دو سمت دارند
الف بر مبنای قرارداد خصوصی طرف مستقیم وکیل است و می‌تواند استرداد بخواهد
ب به عنوان واریزکننده ثالث ذی‌نفع است و می‌تواند وجه را مسترد کند مگر وکیل استحقاق خود را ثابت کند
دفاع وکیل درباره قصد واقعی طرفین در برابر متن قرارداد و اصل استقلال شخصیت حقوقی شرکت ضعیف است
شرط داوری ممکن است مانع الف شود اما نسبت به ب که طرف قرارداد نبوده قابل استناد نیست و اگر مرجع داوری مبهم باشد مشکل دارد

میلاد مرادی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱ نظر)

در این فرض، صرف سهامدار عمده بودن آقای «الف» موجب انتساب قرارداد به شرکت نمی‌شود؛ به‌ویژه آنکه قرارداد نخست به نام شخص حقیقی و با امضای شخصی او منعقد شده است. بااین‌حال، برای احراز حق استرداد وجه باید منشأ تعهد، علت پرداخت و ارتباط دو قرارداد بررسی شود. شخص «ب» نیز صرفاً به دلیل واریز وجه، الزاماً ذی‌حق در استرداد نیست و باید مبنای پرداخت و رابطه مالی خود با طرفین را اثبات کند. شرط داوری نیز ممکن است در قابلیت استماع دعوا مؤثر باشد؛ دامنه شمول آن نسبت به هر خواهان باید جداگانه ارزیابی شود. نقطه تعیین‌کننده، متن دقیق قرارداد خصوصی و تبصره پرداخت، همراه با قرارداد ثبت‌شده در ثنا و اسناد مالی است؛ بدون بررسی این مدارک نمی‌توان درباره سمت هر یک از خواهان‌ها و نتیجه دعوا نظر قطعی داد

سیما حشمتی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۶ نظر)

با سلام واحترام
آقای الف به‌عنوان طرف قرارداد خصوصی، اصولاً حق طرح دعوای استرداد وجه را دارد
زیرا صرف سهامداری، قرارداد را به شرکت منتسب نمی‌کند. شخص ب نیز صرفاً با اثبات پرداخت از دارایی خود و وجود مبنای قانونی استرداد، می‌تواند مطالبه وجه کند.
قرارداد الکترونیک بعدی به نام شرکت، قرینه‌ای به سود دفاع وکیل است، اما به‌تنهایی انتساب قرارداد قبلی به شرکت را اثبات نمی‌کند.
همچنین پیش از طرح دعوا باید اعتبار و شمول شرط داوری بررسی شود.

نمایش ۴ پاسخ دیگر وکلا

ابراهیم باقریان خوزانی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۶ نظر)

اصولاً با توجه به استقلال شخصیت حقوقی شرکت، قرارداد خصوصی که صرفاً به نام شخص «الف» و با امضای شخصی او منعقد شده و فاقد تصریح به نمایندگی و اختیار امضای شرکت است، در وهله نخست تعهدات قراردادی را متوجه شخص «الف» می‌کند، نه شرکت. بنابراین، الف اصولاً برای مطالبه وجهی که خود بابت قرارداد پرداخت کرده یا تعهد پرداخت آن را بر عهده داشته، ذی‌نفع است؛ اما اگر وجه را شخص ثالث «ب» پرداخت کرده باشد، حق استرداد ب منوط به احراز منشأ پرداخت، قصد پرداخت‌کننده و دریافت‌کننده و اینکه پرداخت از جانب چه کسی و بابت چه دینی انجام شده است. صرف واریز وجه از حساب ب، به‌تنهایی نه طلبکاری او را اثبات می‌کند و نه حق مطالبه الف را از بین می‌برد.

ناهید نورعلی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱ نظر)

آقای «الف» با توجه به اینکه قرارداد خصوصی را اصالتاً و بدون تصریح به نمایندگی از شرکت امضا کرده، اصولاً حق طرح دعوای استرداد وجه را دارد؛ مشروط بر اثبات پرداخت یا ذی‌نفع بودن. شخص ب نیز صرفاً در صورت اثبات حق خود نسبت به وجه پرداختی، می‌تواند مطالبه استرداد کند. ثبت قرارداد الکترونیک بعدی به نام شرکت، به‌تنهایی اثبات‌کننده تعلق قرارداد اولیه به شرکت نیست و وکیل باید استحقاق خود نسبت به وجه دریافتی را اثبات کند. شرط داوری نیز اصولاً نسبت به اشخاصی که آن را نپذیرفته‌اند، قابل استناد نیست.

فرهود مدبر خاک نژاد

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۵ نظر)

با سلام
«انتساب قرارداد به شرکت با سهامدار بودن آقای الف امکان‌پذیر نیست، چون قرارداد با امضای شخصی ایشان بسته شده. برای استرداد وجه هم باید رابطه دو قرارداد و علت پرداخت بررسی شود. آقای “ب” هم صرفاً با واریز وجه، ذی‌حق شناخته نمی‌شود و باید رابطه مالی‌اش را اثبات کند. در کنار این‌ها، باید دامنه شمول شرط داوری را هم چک کرد. بدون بررسی دقیق قرارداد خصوصی، اسناد ثنا و مدارک مالی، نمی‌شود نظر قطعی در مورد خواهان‌ها و نتیجه پرونده داد.»

حدیث محمودی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۹ نظر)

آقای الف چون قرارداد را با امضای شخصی خودش بسته حق شکایت دارد و شخص ب هم باید ثابت کند چرا پول را واریز کرده تا بتواند پولش را پس بگیرد ادعای وکیل مبنی بر اینکه قرارداد مربوط به شرکت بوده به دلیل تفاوت نام و امضا ضعیف است اما اگر در قرارداد شرط داوری شده باشد ممکن است دادگاه پرونده را برای رسیدگی به داور ارجاع دهد

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید

سمانه پیرانی

مشاوره از ۴۵۰٬۰۰۰ تومان