امکان مطالبه وجه حقالوکاله توسط شخص حقیقی و واریزکننده ثالث در فرض مغایرت قرارداد با وکالتنامه شرکتی
ادامهٔ متن پرسشبستن
شخص «الف» به عنوان موکل قراردادی خصوصی با یک وکیل دادگستری منعقد میکند. در متن قرارداد، هویت موکل منحصراً شخص حقیقی قید شده و صرفاً با عبارت «به عنوان مالک و سهامدار عمده شرکت [نام شرکت]» توصیف گردیده است؛ سند مذکور فاقد مهر شرکت، فاقد ذکر سمت نمایندگی قانونی یا حق امضای مجاز بوده و صرفاً با امضای شخصی آقای «الف» تنظیم شده است. همچنین کل مبلغ حقالوکاله به استناد تبصره همین قرارداد، مستقیماً از حساب شخص ثالث («ب») به حساب شخصی وکیل واریز شده است.
دو ماه بعد، قرارداد الکترونیک وکالت در سامانه ثنا با مبلغی ناچیز، اصالتاً به طرفیت شرکت و با امضای مدیرعامل وقت شرکت ثبت میشود و وکیل نیز پس از چند ماه پروندهای را صرفاً به نام شخص حقوقی به جریان میاندازد. اکنون آقای «الف» و واریزکننده وجه قصد دارند علیه وکیل، دعوای استرداد وجه مطرح کنند. وکیل مدعی است که قصد واقعی طرفین و موضوع اقدامات مربوط به شرکت بوده و پرداخت نیز ذیل همان رابطه توجیه میشود. ضمناً در قرارداد خصوصی، شرط داوری به انتخابِ وکیل درج گردیده است.
با توجه به اصل استقلال شخصیت حقوقی و عدم درج سمت نمایندگی در قرارداد اولیه، آیا شخص حقیقی («الف») و شخص ثالث واریزکننده دارای سمت قانونی برای استرداد وجه هستند و اعتبار دفاعیات وکیل چگونه ارزیابی میشود؟
جمعبندی پاسخ وکلا
آقای الف به عنوان طرف امضاکننده قرارداد خصوصی اصولاً حق مطالبه استرداد وجه را دارد، اما شخص ثالثِ واریزکننده باید منشأ و جهت پرداخت خود را ثابت کند. دفاعیات وکیل در برابر متن قرارداد ضعیف است، با این حال شرط داوری میتواند مانع رسیدگی مستقیم دادگاه به دعوای طرف قرارداد شود.
این وضعیت یک قاعده کلی است و پذیرش دعوا در پرونده شما مستقیماً به عبارات دقیق تبصره پرداخت و نحوه نگارش شرط داوری بستگی دارد.