لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.

وبلاگ بنیاد وکلا
۳۵ بازدید ۰ دیدگاه

اجازه ولی در نکاح دختر باکره

اجازه ولی در نکاح دختر باکره
فرشید شاه مردانی فیروزجائی
مشاوره حقوقی با فرشید شاه مردانی فیروزجائی کارشناس ارشد حقوق
۵.۰ بر اساس (۱) دیدگاه مشتریان

کیفیت کلیه مشاوره‌ها توسط بنیاد وکلا تضمین می‌شود

مقدمه

برای ازدواج غیر بالغ (پسر و دختر) اجازه ی ولی او لازم است.

ماده ۱۰۴۳ ق.م: (نکاح دختر باکره اگر چه به سن بلوغ رسیده باشد موقوف به اجازه پدر یا جد پدری او است و هر گاه پدر یا جد پدری بدون علت موجه از دادن اجازه مضایقه کند، اجازه او ساقط و در این صورت دختر می تواند با معرفی کامل مردی که می خواهد با او ازدواج نماید و شرایط نکاح و مهری که بین آنها قرار داده شده پس از اخذ اجازه از دادگاه مدنی خاص، به دفتر ازدواج مراجعه و نسبت به ثبت ازدواج اقدام نماید.)

نکته: نکاح دختر باکره با اجازه ی پدر یا جد پدری نافذ خواهد بود.

اگر این باکره ۱۸ ساله شد ، ۲۰ ساله شد و همچنان باکره بود و حتی ۵۰ ساله شد و باکره بود و ولی هم داشت که ولی او هم پدرش هست و یا جد پدری او هست مادر دخالتی ندارد، جد مادری هم هیچ دخالتی در این کار ندارند اگر اینها بودند نکاح ایشان بدون اجازه آنها نافذ نخواهد بود.

فقهای امامیه اجازه ولی را برای دختر بالغه رشیده عده ای لازم نمی دانند آنچه که در متون فقهی امده است.

قول مشهور: دختر بالغه رشید نیازی به اجازه از ولی ندارد، اما غیر مشهور اینست که اجازه ولی را لازم دانسته است.

نکته: قانون مدنی ایران چه در سابق چه در فعلی اجازه ی ولی را در ازدواج دختر باکره بالغ واجب دانسته است، در صورت ازدواج دختر بدون اجازه ی ولی عقد نکاح فضولی انجام داده و از زمان اجازه عقد توسط ولی آن عقد نافذ می شود.

خلاصه اینست که؛ دختر باکره اگر خواست ازدواج بکند باید حتما آن ازدواج با اجازه ولی باشد البته اگر ازدواج کرد و اجازه ولی را نگرفت، بعدا اگر ولی اجازه داد در اینصورت ازدواج او از زمانی که عقد خوانده شده نافذ است.

شرایط ازدواج دختر باکره بدون اذن ولی قهری

نکته : باکره ی بالغ رشید در صورت نداشتن ولی قهری برای ازدواج با تشخیص خود می تواند ازدواج کند.

ادامه ماده ۱۰۴۳: (هرگاه پدر یا جد پدری بدون علت موجه از دادن اجازه مضایقه کند اجازه ی او ساقط، و در این صورت دفتر می تواند با معرفی کامل مردی که می خواهد با او ازدواج نماید و شرایط نکاح و مهری  که بین آنها قرار داده شده پس از اخذ اجازه از دادگاه مدنی خاص، به دفتر ازدواج مراجعه و نسبت به ثبت ازدواج اقدام نماید).

دادگاه طبق آیین دادرسی مطالب ارائه شده را به ولی دختر ارائه می کند و اگر دادگاه دلایل ولی قهری را درست تشخیص داد به دختر اجازه ازدواج را نمی دهد اما در صورتی که دلایل ولی قهری را درست تشخیص نداد به دختر اجازه ی ازدواج می دهد، در صورتی که دادگاه به دختر اجازه ی ازدواج داد ولایت پدر در این مورد ساقط می شود(عضل می شود).

عضل می شود یعنی ولایت او نسبت به دختر در این خصوص از بین خواهد رفت، پس در صورت با وجود اینکه ولی قهری یعنی پدر یا جد پدری دختر وجود دارد دختر می تواند بدون اجازه آنها با مردی که می خواهد ازدواج بکند.

بدنبال این مساله ماده ۱۰۴۴ مقرر می نماید: در صورتی که پدر یا جد پدری در محل حاضر نباشند و استیذان از آنها نیز عادتا" غیر ممکن بوده و دختر نیز احتیاج به ازدواج داشته باشد، وی می تواند اقدام به ازدواج نماید.

 تبصره - ثبت این ازدواج در دفترخانه منوط به احراز موارد فوق در دادگاه مدنی خاص می باشد.)

گفته شد که اگر پدر یا جد پدری وجود نداشته باشند یا فوت کرده باشند، نیازی نیست این ماده که خوانده شد در حالی که است که آنها هستند ولی در حکم نبودن می باشند به این معنا که دختر نمی تواند از آنها استیذان بکند خبری از آنها ندارد می داند که آنها هستند امکان اینکه آنها را پیدا بکند وجود ندارد؛ اینجا دیگر نیازی به اجازه ندارد و می تواند اقدام به ازدواج بکند، بدون اینکه ما تشخیص بدهیم که پدر یا  جد پدری وجود دارند ولی نمی تواند که دختر با آنها اجازه بگیرد تشخیص این مساله را به دادگاه مدنی خاص واگذار نموده و مانند همان وضعی است که پدر و جد پدری هستند و امکان دسترسی به آنها هست ولی مانع ازدواج هستند اینجا هم عدم دسترسی به پدر و جد پدری اینکه آیا این درست است یا درست نیست با تشخیص دادگاه مدنی خاص است).

نکته اول: اگر دختری توانست اجازه ی ولی قهری خود را برای ازدواجش ساقط کند(از طریق دادگاه اقدام کرد)، لیکن طی شرایطی نتوانست با فرد مورد نظر ازدواج کند، در صورت ازدواج مجدد نیازی به اجازه ی ولی قهری نیست.

از قاعده استصحاب استفاده می شود به این معنا که این پدر ولایت داشت نسبت به این دختر تا زمانی که دادگاه او را از این ولایت خلع نکرده باشد، اکنون که خلع کرده منتهی در مورد خاصی بوده که خلع کرده ما شک می کنیم آیا ولایت او مجددا بر می گردد یا نه؛ با توجه به قاعده استصحاب عدم ولایت او صورت می پذیرد بنابراین اگر دختر خواست با مرد دیگری ازدواج بکند، قاعدتا دیگر نیازی به مراجعه مجدد به دادگاه برای گرفتن اجازه از پدر یا جدش نداشته باشد.

نکته دوم: در صورت وجود پدر و جد پدری اجازه ی ازدواج دختری از پدر یا جد پدری او که سفیه شده است و شرایط لازم تعقل را نداشته باشد(سفیه یا مجنون باشند) و تحت قیومیت قرار گرفته باشد لازم نیست.

طرح چند سؤال

ماده ۱۰۴۳ ق.م:

نکاح دختری که هنوز شوهر نکرده اگر چه به سن بلوغ رسیده باشد، موقوف به اجازه پدر یا جد پدری او است و هرگاه پدر یا جد پدری بدون علت موجه از دادن اجازه مضایقه کند، اجازه او ساقط و در این صورت دختر میتواند با معرفی کامل مردی که میخواهد با او ازدواج نماید و شرایط نکاح و مهری که بین آنها قرار داده شده پس از اخذ اجازه از دادگاه مدنی خاص به دفتر ازدواج مراجعه و نسبت به ثبت ازدواج اقدام نماید.

  • اگر دختر باکره ای ازدواج کند و در صورت باکره بودن از همسر خود جدا شود، اجازه ی پدر یا ولی قهری برای ازدواج مجدد لازم است؟ بلی، چون در متن قانون آمده است که دختر باکره با اذن ولی خود می تواند ازدواج کند.
  • در صورتی که بکارت دختر از بین برود (در اثر پریدن، عمل جراحی) در حین ازدواج باز هم به اجازه ولی احتیاج دارد؟ بلی، زیرا تنها بکارتی که در اثر نزدیکی با همسر خود از بین برود موجب ساقط شدن اذن ولی برای ازدواج دختر می شود.
  • اگر نزدیکی با دختر باکره صورت بگیرد (از طریق نکاح یا غیر نکاح) (شبهه و زنا) باز هم اجازه ی ولی برای ازدواج مجدد لازم است؟ خیر در این حالت اجازه ی ولی لازم نیست.
فرشید شاه مردانی فیروزجائی
مشاوره حقوقی با فرشید شاه مردانی فیروزجائی کارشناس ارشد حقوق
۵.۰ بر اساس (۱) دیدگاه مشتریان

کیفیت کلیه مشاوره‌ها توسط بنیاد وکلا تضمین می‌شود

ثبت دیدگاه

جهت ثبت دیدگاه خود ابتدا باید وارد حساب کاربری خود شوید:

ورود ثبت‌نام
دیدگاه‌ها

هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.