چگونه شکایت کیفری برای برداشت غیرمجاز از کارت بانکی کنم؟

محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

سلام و وقت‑به‌خیر 🌷
ماجرا را می‌توان به‌صورت «برداشت مازاد و غیرمجاز از حساب بانکی» تحلیل کرد. در ادامه، هم عنوان کیفری، هم مسیر حقوقی، و هم ادله‌ای که باید جمع کنید قدم‌به‌قدم توضیح داده می‌شود.

────────────────────────
۱) عنوان کیفری مناسب چیست؟
الف) ماده «قانون جرایم رایانه‌ای»
«هر کس بدون مجوز یا بیش از میزان مقرر، از حساب دیگری برداشت کند…» به حبس (۹۱ روز تا یک سال) و جزای نقدی (تا دو برابر وجه) محکوم می‌شود.
⟹ چون فروشنده فقط ماذون به برداشت ۵۰۰ هزار تومان بوده ولی ۷ میلیون برداشته، قسمت مازاد (= ۶.۵ میلیون) مصداق «برداشت غیرمجاز» است.

ب) خیانت در امانت (ماده ق.م.ا – تعزیرات)
کارت بانکی و رمز به اعتماد داده شده؛ استفاده فراتر از اذن، «تعدی و تفریط» محسوب می‌شود و می‌تواند مشمول حبس تعزیری ۶ ماه تا ۳ سال گردد. بسیاری شعبه‌ها با همین عنوان کیفرخواست صادر می‌کنند.

ج) بعضی شعب، رفتار را «کلاهبرداری ساده» هم می‌پندارند (ماده ۱ قانون تشدید)؛ اما چون عنصر «تقلب» آشکار کمتر است، معمولا بین دو عنوان بالا یکی پذیرفته می‌شود.

پیشنهاد عملی: در شکوائیه، هر دو عنوان «برداشت غیرمجاز وجوه بانکی و خیانت در امانت» را بنویسید تا دادستان هر کدام را که مناسب دید تعقیب کند.

────────────────────────
۲) مرجع صالح و روند شکایت
• در تهران: دادسرای ناحیه ۳۱ (ویژه جرایم رایانه‌ای) یا کلانتری + پلیس فتا.
• شهرستان‌ها: دادسرای عمومی محل وقوع جرم یا پلیس فتا.
مراحل:
۱. مراجعه به دفتر خدمات قضایی و ثبت شکوائیه (پیوست اسناد بانکی).
۲. ارجاع به پلیس فتا برای استعلام تراکنش و اخذ پرینت حساب.
۳. احضار متهم؛ در صورت عدم حضور، جلب.
۴. پس از تکمیل تحقیقات، صدور قرار جلب به دادرسی و کیفرخواست.

در کیفرخواست معمولا علاوه بر مجازات، «رد مال» (= الزام به بازگرداندن ۶.۵ میلیون اضافه) به نفع شاکی قید می‌شود.

────────────────────────
۳) اقدام حقوقی جداگانه (اگر نخواستید یا نتوانستید کیفری بروید)
• عنوان دادخواست: «مطالبه وجه و خسارت تاخیر تادیه ناشی از برداشت مازاد از حساب بانکی».
• خواهان: پدر شما.
• خوانده: فروشنده + نشانی محل کسب او.
• مرجع: شورای حل اختلاف محل سکونت خوانده یا محل وقوع تعهد (چون مبلغ زیر ۲۰۰ میلیون تومان است).
• خواسته‌های فرعی:
۱) مطالبه خسارت تاخیر از تاریخ برداشت تا روز پرداخت.
۲) مطالبه هزینه دادرسی و حق‌الوکاله.

به دلیل وجود مسیر کیفری قوی و سریع‌تر (رد مال در همان پرونده)، غالب وکلا ابتدا شکایت کیفری می‌کنند؛ نیازی به طرح دعوای حقوقی جداگانه نیست مگر پرونده کیفری مختومه به منع تعقیب شود یا طولانی گردد.

────────────────────────
۴) ادله‌ای که باید آماده کنید
۱. پیامک یا رسید بانکی ۷٫۰۰۰٫۰۰۰ تومانی (پرینت گردش از شعبه بانک).
۲. رسید عطر (اگر عطر فروش نوشته یا امضا کرده که ۵۰۰ هزار تومان خسارت است).
۳. شهادت مامور ایست‌گاه مترو (استعلام هویت آنان از شرکت بهره‌برداری مترو).
۴. فیلم دوربین مداربسته پاسگاه مترو یا محل غرفه (با نامه بازپرس قابل استعلام است).
۵. گوشی تلفن همراه پدر (برای اثبات زمان تحویل کارت و رمز یا پیامک برداشت).
۶. کارت بانکی پدر و در صورت امکان اعلام رمز تحویلی.
۷. استشهاد محلی/گواهی حضور شما به‌همراه پدرتان.

────────────────────────
۵) چند نکته عملی
• حتما در متن شکوائیه قید کنید اجازه برداشت فقط «۵۰۰,۰۰۰ تومان» بوده؛ مازاد، «بدون اذن و فریبکارانه» انجام شده است.
• اگر فروشنده حاضر به استرداد وجه اضافه شد، صلح‌نامه کتبی بگیرید و پرونده را با گذشت مختومه کنید.
• نگهداری رسید عطر شکسته مهم است؛ زیرا نشان می‌دهد خسارت واقعی همان مبلغ اندک بوده و اعتماد سوءاستفاده شده.
• در صورت انکار متهم، درخواست «استعلام تراکنش مقصد» بدهید؛ حساب مقصد معمولا به نام خودش یا بستگانش است و قرینه محکمی برای سوءنیت است.
• مدت زمان رسیدگی کیفری در شعبه‌های فتا معمولا ۲ تا ۴ ماه تا صدور رای بدوی طول می‌کشد؛ با تودیع وثیقه یا تامین مناسب، پول سریع‌تر برمی‌گردد.

────────────────────────
خلاصه نهایی
۱) شکایت کیفری با عنوان «برداشت غیرمجاز وجوه از حساب بانکی (ماده قانون جرایم رایانه‌ای) و خیانت در امانت» توصیه می‌شود؛ مرجع: دادسرای جرایم رایانه‌ای / پلیس فتا.
۲) دادگاه کیفری علاوه بر مجازات، حکم «رد مال» (بازگشت ۶.۵ میلیون اضافه) صادر می‌کند؛ لذا اقدام حقوقی جداگانه معمولا ضروری نیست.
۳) مهم‌ترین ادله: پرینت حساب، پیامک بانکی، شهادت ماموران، دوربین مداربسته، رسید خسارت ۵۰۰ هزار تومانی.

موفق باشید؛ اگر برای تنظیم شکوائیه یا دادخواست به نمونه متن نیاز داشتید، در خدمتم. 🌺