مسئولیت پرداخت هزینه‌های اخذ پایان‌کار و عوارض شهرداری بر عهده خریدار است یا فروشنده؟

با توجه به اینکه ۱۵ سال از تحویل گذشته و سند تفکیکی صادر نشده، وضعیت شما پیچیده است. پاسخ به سؤال اصلی (تکلیف هزینه‌ها) به چند عامل کلیدی بستگی دارد:
اصل کلی: هزینه پایان‌کار بر عهده فروشنده است
پایان‌کار (گواهی عدم خلاف) مجوزی است که شهرداری برای ساخت‌وساز صادر می‌کند. از نظر قانونی، این هزینه بخشی از تعهدات سازنده/فروشنده است، نه خریدار. عوارض شهرداری (عوارض نوسازی، پسماند و…) نیز معمولاً بر عهده مالک اصلی (فروشنده) است، مگر اینکه در قرارداد به‌صراحت به خریدار منتقل شده باشد.
مشکل اصلی شما: نبود قرارداد کتبی
نبود قولنامه یا مبایعه‌نامه، بزرگ‌ترین مانع حقوقی است. در این حالت:
• اثبات تعهدات: بدون سند کتبی، اثبات اینکه فروشنده متعهد به پرداخت پایان‌کار بوده، دشوار است. البته می‌توانید با شهادت شهود، رسیدهای پرداخت، مکاتبات با مؤسسه، وجود رابطه حقوقی را اثبات کنید.
• مطالبه مجدد: اگر فروشنده قبلاً مبالغی برای سند گرفته و دوباره مطالبه می‌کند، باید مشخص شود این مبالغ جدید بابت چه چیزی است. مطالبه مجدد بدون ارائه مستندات قانونی (مثل فاکتور شهرداری) غیرقانونی است.

اقدامات پیشنهادی

۱- مطالبه مستندات: از فروشنده/مؤسسه بخواهید فاکتور رسمی شهرداری بابت پایان‌کار و عوارض را ارائه دهند. اگر پایان‌کار بابت ساخت‌وساز خودشان است، هزینه آن قطعاً بر عهده آنهاست.
۲-تشکیل پرونده: با توجه به نبود قرارداد، در صورت عدم همکاری، می‌توانید از طریق دادگاه حقوقی اثبات وقوع بيع و الزام فروشنده به تنظیم سند رسمی و کمیسیون ماده ۱۰۰ شهرداری (در صورت وجود تخلف ساختمانی) پیگیری کنید.
۳-تحلیل قرارداد مؤسسه: اگر مؤسسه واسطه بوده، اساسنامه یا توافق‌نامه‌های داخلی آن می‌تواند مبنای تعهدات شما باشد.