من دادخواست اعسار دادم برای دو چک برگشتی که داشتم. من به خاطر شغلم که فعالیت در بازار مالی و فارکس است با یک نفر به پیشنهاد خودش مبلغی دادم و ماهانه مبالغی به او میدادم. بعد از دو سه ماهی پرداختها به تعویق افتاد و به خاطرش دو فقره چک دادم که نتوانستم پاس کنم. اجراییه آمد و من هم دادخواست اعسار دادم.
حال سوال من این است که من در قسمت دلایل اعسار نوشتم به خاطر فعالیت در بازار مالی رمز ارز و فارکس دچار ضرر شدم و به خاطر سود و نزولهایی که به آقای فلانی دادم دچار ورشکستگی شدم. آیا این متنی که نوشتم به خاطر نزول و سود میتواند برایم دردسر شود؟ چون خود طرف میگوید به ضررت است که چرا نوشتی نزول. آخه واقعا چکها را با سودش از من گرفت و من هم واقعیت را گفتم.
این پاسخ بهصورت خودکار و بر اساس میزان جزئیات در ابتدا آمده است، نه بهعنوان تأیید محتوای آن.
پاسخ توسط یکی از وکلای بنیاد وکلا
بله، اقرار به پرداخت نزول در دادخواست اعسار میتواند برای شما تبعات حقوقی داشته باشد و طرف مقابل شما به درستی این نکته را گوشزد کرده است. هرچند شما واقعیت را بیان کردهاید، اما این اقرار در یک سند رسمی قضایی، جنبههای مختلفی دارد که باید از آنها آگاه باشید.
تبعات حقوقی اقرار به پرداخت نزول
نوشتن اینکه به دلیل پرداخت «سود و نزول» دچار مشکل مالی شدهاید، از نظر قانونی یک اقرار محسوب میشود. اقرار شما به این معناست که در یک معامله ربوی شرکت داشتهاید. در قوانین ایران، ربا (نزول) یک جرم است و این جرم فقط شامل حال نزولدهنده نمیشود.
جرم بودن ربا برای هر دو طرف: بر اساس ماده ۵۹۵ قانون مجازات اسلامی، هر نوع توافق برای پرداخت مبلغی اضافه بر اصل پول به عنوان ربا، جرم تلقی میشود. این قانون نهتنها برای ربا دهنده، بلکه برای ربا گیرنده و حتی واسطههای معامله نیز مجازات تعیین کرده است.
مجازاتهای قانونی: مجازات این جرم شامل حبس از ۶ ماه تا ۳ سال، تا ۷۴ ضربه شلاق و جزای نقدی معادل مبلغ ربا میشود.
اقرار علیه خود: با نوشتن این موضوع در دادخواست، شما رسما علیه خودتان به مشارکت در یک عمل مجرمانه اقرار کردهاید. طرف مقابل شما (طلبکار) میتواند از همین اقرار شما استفاده کرده و علیه شما شکایت کیفری مبنی بر مشارکت در جرم ربا مطرح کند.
تاثیر این موضوع بر دادخواست اعسار شما
هدف اصلی دادخواست اعسار، اثبات ناتوانی مالی شما برای پرداخت یکجای بدهی است تا دادگاه با تقسیط آن موافقت کند. در پرونده اعسار، تمرکز دادگاه بر وضعیت مالی و درآمدی شماست و نه بر منشا و چگونگی ایجاد بدهی.
ذکر دلایلی مانند ضرر در بازارهای مالی برای توجیه ناتوانی مالی کافی است. با وارد کردن موضوع «نزول»، شما بدون اینکه به اثبات اعسار خود کمکی کرده باشید، یک ریسک کیفری برای خود ایجاد کردهاید. طلبکار شما اکنون این اهرم فشار را دارد که شما را به شکایت کیفری تهدید کند تا شاید از پیگیری دادخواست اعسار منصرف شوید.
راهکار و توصیه
با توجه به شرایطی که ایجاد شده است، اقدامات زیر قویا توصیه میشود:
اصلاح دادخواست یا ارائه لایحه تکمیلی: ممکن است وکیل شما توصیه کند که با ارائه یک «لایحه» (نوشتهای که در تکمیل دادخواست به دادگاه ارائه میشود)، توضیحات خود را اصلاح کنید. برای مثال، میتوانید توضیح دهید که منظور از «سود و نزول»، بهرههای نامتعارفی بوده که در محاسبات با طرف مقابل به شما تحمیل شده و تمرکز خود را بر روی ضرر و زیان ناشی از فعالیت در بازار مالی بگذارید.
تمرکز بر اثبات اعسار: در ادامه روند رسیدگی، تمام تمرکز خود را بر اثبات ناتوانی مالی خود بگذارید. مدارک لازم مانند پرینت حسابهای بانکی، شهادت شهود در مورد وضعیت معیشتی شما و فهرست اموال (در صورت نبودن مال) را آماده کنید تا به دادگاه نشان دهید که توانایی پرداخت یکجای بدهی را ندارید.
در نهایت، هرچند نیت شما بیان حقیقت بوده است، اما در مسائل حقوقی، نحوه بیان واقعیت میتواند سرنوشت پرونده را تغییر دهد. بنابراین، از این پس حتما با مشورت حقوقی اقدامات خود را پیش ببرید.
اعسار بهمعنای ناتوانی واقعی شخص از پرداخت بدهی یا هزینه دادرسی است، نه صرفا ادعای نداشتن مال.
به استناد ماده ۱ قانون اعسار مصوب ۱۳۱۳ و مواد ۵۰۴ تا ۵۱۴ قانون آیین دادرسی مدنی، شخص معسر کسی است که:"به واسطه عدم کفایت دارایی یا عدم دسترسی به مال خود، قادر به پرداخت بدهی یا هزینه دادرسی نباشد."
🔹 نکات مهم در اثبات اعسار
برای اینکه دادگاه ادعای اعسار را بپذیرد، شخص باید ادله کافی ارائه دهد؛ صرف ادعا کفایت نمیکند. مهمترین ادله عبارتاند از:
۱. شهادت شهود معتبر (دو نفر مرد یا یک مرد و دو زن):
باید شهادت دهند که شخص معسر واقعا درآمد یا دارایی قابل توجهی ندارد و مخارج او بیشتر صرف هزینه زندگی میشود.
🔸 طبق ماده ۵۰۶ قانون آیین دادرسی مدنی.
۲. اظهارنامه مالی:
فهرست دقیق داراییها (منقول، غیرمنقول، حساب بانکی، حقوق، وسایل نقلیه، سهام و...) را به دادگاه ارائه دهد تا صداقت وی روشن شود.
۳. مدارک مالی:
مانند فیش حقوقی، اجارهنامه، گواهی اشتغال به کار، هزینههای درمانی، یا اسناد بدهی دیگر.
۴. استعلام از مراجع رسمی:
دادگاه معمولا از ثبت اسناد، بانکها یا راهور برای بررسی دارایی استعلام میگیرد.
بله، نوشتن واژه «نزول» در دادخواست اعسار میتواند برای شما مشکلساز باشد، زیرا نزول (ربا) در قوانین ایران جرم محسوب میشود و ممکن است دادگاه به جای تمرکز بر اعسار شما، به موضوع ارتکاب عمل ربوی توجه کند. بهتر است دلایل اعسار را به شکل کلی و قانونی بیان کنید و از ذکر مستقیم «نزول» خودداری نمایید.
بله، بهتر است اصطلاح «نزول» را حذف کنید، چون در دادگاه میتواند به عنوان اقرار به معامله ربوی تلقی شود که خودش عمل غیرقانونی است. پیشنهاد میشود در توضیحات بعدی یا جلسه دادگاه بگویید:
«به علت فعالیت در بازار مالی و معاملات پرریسک دچار زیان شدم و برای جبران ضرر، مبالغی بهصورت توافقی به آقای ... پرداخت کردم.»
این بیان هم واقعی است و هم از نظر حقوقی برایتان دردسرساز نمیشود.
عنوان استفاده شده دارای جنبه مجرمانه میباشد یعنی نزول دادن و نزول گرفتن لاز قانونی جرم است حال اینکه شما میگویید نزول و سود دریافت کردهام در واقع به نوعی اقرار به جرم است نزد مرجع قضایی،اینکه آن مرجع برای شما اعلام جرم کند یا از آن چشم پوشی کند اراده قاضی رسیدگی کننده بستگی دارد،فلذا بهتر است در صورت امکان این واژه را اصلاح نمائید.
بله ممکن است تبعاتی برای شما داشته باشد.اما دادگاه اعسار به تمکن و عدم ملائت شما کار دارد و مستندات شما باید ثابت کند در حال حاضر توانایی مالی برای پرداخت دفعتا و یکجای محکوم به را ندارید که اگر ثایت شد تقسیط می شود.
بهتر بود که برای اثبات اعسار، روی ضرر و زیانهای ناشی از فعالیت در بازار مالی و عدم توانایی مالی فعلی تاکید میکردید و از به کار بردن واژههایی مانند نزول و سود (ربا) که جنبه کیفری دارند، خودداری میکردید.
نوشتن «نزول» در دادخواست اعسار میتواند علیه شخص مورد استناد قرار گیرد، بهخصوص اگر رابطه مالی ماهیت ربوی داشته باشد.
با این حال، صرف استفاده از واژه «سود» الزاما اثباتکننده ربا نیست و باید شرایط قانونی ربا احراز شود
این واژه نوعی اقرار به کاری خلاف و غیرقانونی است و دارای تبعاتی برای شما هست و میبایست در جلسه دادگاه آن را تصحیح کنید و دلایل و توضیحات خود را در خصوص این تصحیح بیان کنید.
اگر واقعا رابطه بر مبنای سود بوده بهتر است در جلسه اعسار توضیح دهید که منظور شما از سود و نزول صرفا مبالغ اضافی پرداختی بابت توافق مالی بوده و وارد اقرار به ربا نشوید
صرفنظر از بکار بردن کلمه نزول که بار ربوی دارد . اما اگر شما ثابت کنید که ناچار بودید برای شما مشکلی بوجود نمیاد . و در خیلی از آرا دیده شده که شخص ربا دهنده در صورت اضطرار محکومیت کیفری ندارد.
با توجه به اینکه طبق قانون هم شخص نزول دهنده و هم گیرنده ی نزول مجرم و قابل مجازات هستند،بله میتواند برای شما آثار و تبعات منفی داشته باشد . بهتر است از عنوان مناسبری استفاده کنید.
پاسخهای عمومی، مدارک و تاریخها و شرایط خاصِ شما را نمیبینند. در یک مشاورهٔ تلفنی، وکیل روی همین پرونده با شما صحبت میکند و قدم بعدی را مشخص میکند.
ثبتنام لازم نیست؛ فقط شمارهٔ موبایل، آن هم فقط برای همین مشاوره.
پرسش حقوقی خودتان را بپرسید
پرسش خود را ثبت کنید تا وکلای بنیاد وکلا پاسخ بدهند — ثبت پرسش رایگان است.ثبت پرسش حقوقی
