آیا می‌توانم علیه ۵ نفر در یک شکواییه شکایت کنم؟

محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

سلام و احترام 🌱

پاسخ کوتاه
• بله؛ تمام موارد را می‌توانید در «یک شکوائیه» علیه هر ۵ نفر درج کنید.
• دادسرا پس از ثبت، خودش تشخیص می‌دهد که برای هر عنوان مجرمانه پرونده فرعی یا قرار تامین جداگانه صادر کند.
• لازم نیست برای هر جرم یا هر متهم شکوائیه‌ی جداگانه تنظیم کنید، ولی پرونده‌تان باید کاملا مستند و طبقه‌بندی‌شده باشد تا بازپرس یا دادیار سردرگم نشود.

────────────────────────────
۱) مستندات قانونی جرائم مطرح‌شده
────────────────────────────
| عنوان اتهام | ماده/قانون | مجازات | «قابل گذشت» یا «غیرقابل گذشت» |
|-------------|------------|---------|--------------------------------|
| ارسال تصویر مستهجن در فضای مجازی | ماده ۱۴ قانون جرایم رایانه‌ای | حبس ۹۱ روز تا ۲ سال یا جزای نقدی | غیرقابل گذشت |
| توهین ساده (فحاشی در چت/پیامک) | ماده ۶۰۸ قانون مجازات اسلامی | شلاق تا ۷۴ ضربه یا جزای نقدی | قابل گذشت |
| افترا (نسبت دادن جرم بی‌آنکه بتواند اثبات کند) | ماده ۶۹۷ قانون مجازات اسلامی | حبس تا ۲ سال یا شلاق | قابل گذشت |
| تهدید (پیامکی یا تلفنی) | ماده ۶۶۹ قانون مجازات اسلامی | حبس تا ۲ سال یا شلاق | قابل گذشت |
| مزاحمت تلفنی | ماده ۶۴۱ قانون مجازات اسلامی | حبس تا ۶ ماه | قابل گذشت |

نکته: «قابل گذشت» یعنی با رضایت شاکی پرونده مختومه می‌شود؛ ولی شما همچنان می‌توانید همه را در یک شکایت ذکر کنید.

────────────────────────────
۲) چرا یک شکوائیه کافی است؟
────────────────────────────
۱. ماده ۳۰۰ و ۳۰۲ قانون آیین دادرسی کیفری:
وقتی چند جرم توسط افراد متعددی علیه یک شاکی واقع شده و مرتبط یا در «یک سلسله‌ اقدامات» اتفاق افتاده است، می‌توان همه را در یک پرونده مطرح کرد.

۲. ماده ۲۰ آیین‌نامه دفاتر خدمات الکترونیک قضایی:
سامانه ثنا امکان درج چند عنوان اتهامی و چند متهم در یک فرم شکوائیه را دارد.

۳. بازپرس اختیار دارد پس از تحقیق، در صورت لزوم «قرار تفکیک» صادر کند (مثلا بخش جرایم رایانه‌ای را به دادسرای ویژه فتا و مزاحمت تلفنی را به دادسرای عمومی ارجاع دهد). وظیفه‌ شما فقط طرح جامع موضوع است.

────────────────────────────
۳) شیوه تنظیم شکوائیه
────────────────────────────
۱. مشخصات شاکی
– نام/نام‌خانوادگی، کدملی، نشانی، تلفن.

۲. مشخصات متهمان
– اگر از اطلاعات سجلی مطمئن نیستید، «فرزند … ، ساکن …» بنویسید. (برای پنج نفر پشت‌سر‌هم).

۳. شرح وقایع به ترتیب تاریخ
– حتما زمان، بستر (دیوار، واتساپ، تماس، SMS)، شماره‌ای که تماس گرفته شده و محتوای پیام را جداگانه بنویسید.
– نمونه: «در تاریخ … از شماره … در پیام‌رسان دیوار تصویری حاوی … برای اینجانب ارسال شد.»

۴. عناوین اتهامی پیشنهادی
الف) نشر و ارسال تصاویر مستهجن – ماده ۱۴ قانون جرایم رایانه‌ای
ب) توهین و فحاشی – ماده ۶۰۸ ق.م.ا
پ) افترا – ماده ۶۹۷ ق.م.ا
ت) تهدید – ماده ۶۶۹ ق.م.ا
ث) مزاحمت تلفنی – ماده ۶۴۱ ق.م.ا

۵. دلایل و مستندات
• اسکرین‌شات اصل چت (با نشانۀ ساعت و تاریخ)
• پرینت پیامک‌ها (از اپراتور درخواست کنید یا در دفاتر پلیس +۱۰)
• لیست تماس از اپراتور همراه اول/ایرانسل
• فایل صوتی ضبط‌شده (اگر دارید)
• شهادت شهود (نام و نشانی).

۶. خواسته‌ها
– تعقیب کیفری متهمان، مجازات قانونی، جبران ضرر و زیان (چنانچه بعدا دادخواست ضرر و زیان تقدیم کنید).

۷. پیوست‌ها
– فلش مموری یا CD شامل تصاویر و فایل‌های صوتی
– چاپ کاغذی اسکرین‌شات‌ها
– رسید درخواست پرینت مکالمات از اپراتور.

────────────────────────────
۴) نکته‌های عملی
────────────────────────────
• جرائم رایانه‌ای → معمولا دادسرای ناحیه ۳۱ تهران (یا شعبه ویژه فتا در استان) رسیدگی می‌کند. اگر در شهر دیگری هستید، دادسرای همان حوزه ابتدا موضوع را دریافت و سپس به شعبه رایانه‌ای ارجاع می‌دهد.
• محل وقوع جرم در مزاحمت تلفنی و تهدید = جایی که پیام دریافت شده است؛ پس حوزه قضایی شما صلاحیت دارد.
• هزینه ثبت شکوائیه در دفتر خدمات الکترونیک قضایی حدود ۵۰–۸۰ هزار تومان است (صرفا هزینه خدمات؛ نه تمبر مالی).
• چون چهار عنوان از پنج عنوان «قابل گذشت» هستند، اگر یکی از متهمان عذرخواهی و رضایت شما را جلب کرد، می‌توانید برای همان فرد گذشت کنید؛ لزومی به گذشت از بقیه نیست.
• اگر بعد از تشکیل پرونده بخواهید ضرر و زیان مدنی هم مطالبه کنید، باید دادخواست مستقل در همان شعبه کیفری یا دادگاه حقوقی (به‌عنوان «دادخواست ضرر و زیان ناشی از جرم») بدهید.

────────────────────────────
جمع‌بندی
────────────────────────────
۱. کلیه جرایم و هر پنج متهم را در یک شکوائیه بیاورید؛ الزامی به تفکیک در مرحله ثبت نیست.
۲. با توضیح منظم، مستندات طبقه‌بندی و ذکر مواد قانونی، کار بازپرس ساده می‌شود و احتمال قرار منع تعقیب کاهش می‌یابد.
۳. پس از ثبت، دادسرا ممکن است برای سهولت رسیدگی برخی عناوین را تفکیک یا پرونده را به شعب تخصصی ارجاع دهد؛ شما نگران نباشید.
۴. حتما از تمام ادله نسخه‌ پشتیبان بگیرید و اصل آن را در قالب CD یا فلش به شعبه تقدیم کنید.

اگر نیاز به نمونه متن شکواییه یا پرسش دیگری داشتید، در خدمتم. موفق باشید 🌷