درود بر شما ؛
اگر پدرتان **زنده** است، شما به‌عنوان فرزند معمولا **مستقلا حق شکایت برای مال پدر** را ندارید؛ اما چون فرمودید پدرتان **مشکل ذهنی** دارد، راه قانونی این است که یک نفر به‌عنوان **نماینده قانونی (قیم/ولی/امین)** از طرف ایشان اقدام کند.
### حالت‌های اصلی
۱) **اگر پدر “محجور” شناخته شود (عدم اهلیت به دلیل بیماری ذهنی):**
- باید از **دادگاه خانواده** درخواست **حجر** و سپس **قیمومت** (یا امین) بدهید.
- بعد از اینکه قیم تعیین شدید، می‌توانید **به نام پدر** علیه عموها:
- دعوای **اثبات مالکیت/الزام به تنظیم سند رسمی** (اگر زمین سندی شود)
- یا **خلع ید و تحویل ملک** (اگر تصرف کرده‌اند)
- یا **تقسیم ترکه** (اگر زمین در عمل جزو ارث حساب شده)
را مطرح کنید.
۲) **اگر پدر از نظر قانونی محجور نباشد:**
- فقط **خود پدر** باید شکایت کند یا به شما **وکالت رسمی** بدهد (دفترخانه).
- اگر به‌دلیل وضعیت ذهنی نتواند آگاهانه وکالت بدهد، معمولا مسیر درست همان **قیمومت** است.
### نکته خیلی مهم درباره “دادن زمین قبل از فوت”
برای اینکه زمین واقعا مال پدرتان شده باشد، باید مشخص شود **نوع انتقال** چه بوده:
- **سند رسمی/صلح‌نامه/هبه‌نامه** دارد؟
- **تحویل و تصرف** زمین به پدر انجام شده؟
- شاهد/مدرک کتبی دارید؟
بدون سند و مدرک، کار سخت‌تر می‌شود ولی غیرممکن نیست (با **شهادت شهود، استعلام‌ها، قبض‌ها، تصرف** و…).
### پیشنهاد عملی سریع
اگر ممکن است این ۴ مورد را بفرمایید تا دقیق‌تر بگویم چه دادخواستی بهتر است:
۱) زمین **سند رسمی** دارد یا قولنامه‌ای/بدون سند؟
۲) پدربزرگ **چیزی مکتوب** (صلح‌نامه، هبه‌نامه، وصیت‌نامه) داده؟
۳) الان زمین دست **کدام عمو** است و در تصرف کیست؟
۴) پدر شما **گواهی پزشکی/پرونده** برای مشکل ذهنی دارد؟
اگر موافقید، بر اساس پاسخ شما یک مسیر قدم‌به‌قدم و خیلی خلاصه (با عنوان دقیق دادخواست‌ها) می‌نویسم.
