آیا شکایت قذف بعد از رضایت ممکن است؟

محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

سلام وقتت بخیر
بله، امکان شکایت مجدد شما بابت قذف پس از رضایت در پرونده توهین، تحت شرایطی وجود دارد. در ادامه به بررسی این موضوع می‌پردازم:

تفاوت جرم قذف و توهین
ابتدا باید توجه داشت که جرم "قذف" و "توهین" دو عنوان مجرمانه متفاوت با تعاریف و مجازات‌های خاص خود هستند:

قذف: به معنای نسبت دادن زنا یا لواط به شخص دیگر است، خواه آن شخص زنده باشد یا مرده . این عمل می‌تواند از طریق گفتار، نوشتار و حتی به شیوه الکترونیکی مانند پیامک محقق شود . مجازات اصلی قذف، هشتاد ضربه شلاق حدی است . قذف یک جرم حق‌الناس است و تعقیب و اجرای مجازات منوط به مطالبه مقذوف (فردی که به او قذف شده) است .

توهین: به معنای هر رفتاری است که عرفا موجب وهن و کسر شان افراد شود.

امکان شکایت مجدد پس از رضایت
به طور کلی، پس از اعلام رضایت قطعی در جرایم قابل گذشت، امکان شکایت مجدد در خصوص همان موضوع وجود ندارد . جرم توهین نیز از جمله جرایم قابل گذشت است .

با این حال، در مورد شما چند نکته قابل توجه است:

موضوع متفاوت شکایت: شما در ابتدا بابت "توهین" شکایت کرده و رضایت داده‌اید. اما اکنون قصد دارید بابت "قذف" شکایت کنید. از آنجایی که قذف و توهین دو جرم متفاوت با عناصر قانونی و مجازات‌های مختلف هستند، می‌توان استدلال کرد که رضایت شما در پرونده توهین، لزوما به معنای اسقاط حق شکایت شما در خصوص جرم قذف نیست، حتی اگر هر دو اتهام ناشی از یک پیامک باشند. شما در واقع برای جرم قذف شکایتی ثبت نکرده بودید که بخواهید از آن رضایت دهید.

اشتباه در عنوان شکوائیه: شما ذکر کرده‌اید که در شکوائیه اولیه به اشتباه به جای قذف، عنوان توهین را مطرح کرده‌اید. این اشتباه در عنوان، ماهیت عمل ارتکابی (قذف از طریق پیامک) را تغییر نمی‌دهد.

حق‌الناس بودن قذف: جرم قذف از جمله جرایم حق‌الناس است و پیگیری آن منوط به شکایت شاکی خصوصی (مقذوف) است . تا زمانی که شما به طور مشخص از حق خود مبنی بر شکایت از جرم قذف نگذشته باشید، این حق برای شما محفوظ است.

شرایط استثنائی برای پس گرفتن رضایت (کمتر مرتبط با مورد شما اما قابل ذکر)
در موارد بسیار خاص، امکان عدول از رضایت وجود دارد، مانند:

اگر رضایت مشروط بوده و شروط آن عملی نشده باشد .

اگر پس از رضایت، آثاری از جرم ظاهر شود که نوع جرم ارتکابی را تغییر دهد .

اگر رضایت تحت تاثیر فریب، اجبار یا اشتباه ماهوی بوده باشد .
این موارد بیشتر به پس گرفتن رضایت در همان پرونده قبلی اشاره دارد، در حالی که شما قصد طرح شکایت جدید با عنوان مجرمانه دیگری را دارید.

نحوه اقدام برای شکایت قذف
برای طرح شکایت بابت قذف، باید:

به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه کنید .

شکوائیه‌ای با عنوان "قذف" تنظیم نمایید و در آن، مشخصات کامل خود و مشتکی‌عنه (ارسال‌کننده پیامک) و شرح ماجرا، از جمله متن دقیق پیامک‌ها را قید کنید.

ادله و مستندات خود (مانند تصویر پیامک‌ها) را ضمیمه شکوائیه کنید .
پس از ثبت، پرونده برای تحقیقات مقدماتی به دادسرا ارجاع خواهد شد .

نتیجه‌گیری
با توجه به اینکه شما برای جرم "توهین" رضایت داده‌اید و "قذف" یک جرم مجزا با ارکان و مجازات متفاوت است، به نظر می‌رسد که امکان طرح شکایت جدید برای قذف وجود داشته باشد، زیرا شما تاکنون شکایتی تحت عنوان قذف مطرح نکرده‌اید که بخواهید از آن صرف‌نظر کرده باشید. رضایت شما در پرونده توهین، به طور خودکار به معنای رضایت و اسقاط حق شکایت در مورد جرم قذف نیست. با این حال، تصمیم نهایی در این خصوص با مقام قضایی رسیدگی‌کننده خواهد بود که با بررسی محتویات پرونده قبلی و شکوائیه جدید، در این مورد اتخاذ تصمیم خواهد کرد.