آیا باید همه شکات در سامانه ثنا ثبت‌نام کنند؟

محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

سلام و تبریک متقابل 🌷

خلاصه پاسخ
۱. اگر هر یک از شکات بخواهد «مستقیما» طرف پرونده باشد و ابلاغ‌های دادگاه را شخصا دریافت کند، باید در سامانه ثنا (ثبت‌نام الکترونیک قوه قضائیه) عضو شود.
۲. چنانچه همه شکات به یک نفر از میان خود یا به وکیل رسمی وکالت بدهند، فقط همان «نماینده/وکیل» باید ثنا داشته باشد و ثبت‌نام بقیه الزامی نیست.
۳. بدون ثنا نیز می‌توانید شکوائیه کتبی تقدیم کنید، ولی در مراحل بعدی برای ابلاغ‌ها دادگاه شما را مکلف به ثبت‌نام در ثنا یا معرفی نشانی الکترونیک می‌کند؛ در غیر این صورت، ابلاغ به «سامانه ابلاغ» انجام و به منزله‌ی ابلاغ قانونی تلقی خواهد شد—اگر حتی خود شاکی وارد نشود.
۴. بنابراین «حداقل یک حساب ثنا» برای ارسال شکوائیه کافی است، اما توصیه مؤکد این است که یا همه شکات در ثنا عضو شوند یا وکالت‌نامه محضری/وکالت‌نامه رسمی به نماینده بدهند تا در ادامه با مشکل مواجه نشوند.

جزئیات حقوقی
۱. ‌ قانون آیین دادرسی کیفری و «آیین‌نامه نحوه استفاده از فناوری اطلاعات در فرایندهای قضایی» (۱۴۰۰) مقرر می‌کند:
– نشانی الکترونیکی اشخاص در ثنا جزو «نشانی قانونی» آنهاست.
– ابلاغ از طریق سامانه ابلاغ، ابلاغ واقعی محسوب می‌شود.

۲. بر اساس بخشنامه ۱۷۲/۹۰۰۰/۳۴۱۶۸/۱۰۰ (۱۴۰۰/۰۸/۰۲) رئیس قوه قضائیه:
«کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی که در مراجع قضایی دعوی طرح می‌کنند یا طرف دعوی واقع می‌شوند، مکلف‌اند در سامانه ثنا ثبت‌نام کنند، مگر این‌ که از طریق وکیل یا نماینده قانونی اقدام نمایند.»

۳. بنابراین:
• اگر یک شکوائیه با امضای چند شاکی (بدون وکیل) ثبت شود، دفتر خدمات قضایی برای هر اسم، کد ثنا مطالبه می‌کند. نبود آن مانع ثبت نهایی نیست، ولی بعدها ابلاغ‌ها در سامانه ابلاغ قرار می‌گیرد و عدم رویت، عذر موجه تلقی نمی‌شود.
• اگر سایر شکات طی وکالت‌نامه رسمی به یکی از شکات یا وکیل پایه یک وکالت بدهند، ابلاغ به همان وکیل/نماینده کافی است و بقیه نیازی به ثنا ندارند.

سناریوهای عملی
۱) همه شکات حضوری امضا می‌کنند ⇐ همه باید ثنا داشته باشند.
۲) یک شاکی یا وکیل، وکالت‌نامه رسمی از بقیه دارد ⇐ فقط وکیل/نماینده ثنا می‌خواهد.
۳) شکوائیه با «نماینده عرفی» (بدون وکالت رسمی) ⇐ در عمل دفاتر قضایی ثبت می‌کنند، ولی دادگاه بعدا برای هر شاکی «رفع نقص» و ثبت ثنا را اخطار می‌دهد.

پیشنهاد
• اگر تعداد شکات زیاد است یا دسترسی به سامانه برای برخی سخت است، بهترین راه ‌حل: تنظیم یک وکالت‌نامه رسمی (در دفترخانه یا دفتر وکالت) به نام یک نفر یا وکیل دادگستری؛ همه مشکلات ابلاغ را رفع می‌کند و هزینه ثنا و پیگیری تک‌تک افراد هم حذف می‌شود.
• اگر قصد دارید بدون وکیل اقدام کنید، بهتر است همان ابتدا همه افراد در ثنا ثبت‌نام (رایگان و ظرف چند دقیقه) کنند تا بعدا به‌دلیل «ابلاغ ‌‌نشده» یا «عدم رؤیت ابلاغ» حقی از دست نرود.

موفق باشید