به روز بمانید!
آیا مایل هستید اعلانات مربوط به گفتگوهای آنلاین خود را روی دستگاه خود دریافت کنید؟
لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.
کیفیت کلیه مشاورهها توسط بنیاد وکلا تضمین میشود
وقتی مردی همسرش را میخواهد طلاق دهد ممکن است آن زن به شوهرش بگوید برای کارهایی که در طول زندگی کردهام دستمزد و حقالزحمه میخواهم! همان حقوقی را که اگر کسی را برای انجام آنها استخدام میکردی باید پرداخت میکردی. البته طبق قانون و در بعضی موارد دادگاه به خواست این زن یا زنان در وضعیت مشابه او حکم میدهد و مرد را به پرداخت حقوق کارهای خانه مجبور میکند!
برای آشنایی با شرایط قانونی دریافت حقوق کارهای خانه در زمان طلاق این مطلب را بخوانید.
طبق قانون، در زمان طلاق و در شرایطی، پرداخت اُجرَتُالمِثل ایام زندگی مشترک جزو حقوق زن است و دادگاه به آن حکم میکند. یکی از دلایل این قانون را حمایت قانونگذار از زنان در مقابل بیمهری و بیوفایی غیرمنطقی و نامعقول شوهران دانستهاند.
شرایط قانونی اجرتالمثل ایام زندگی مشترک
تفاوت اجرتالمثل با نحله و مهریه
دادخواست اجرتالمثل ایام زندگی مشترک
اصطلاح اجرتالمثل در مقابل اجرتالمثل است. تعریف و توضیح ساده آنها این است که اجرتالمسمی همان اجرت و دستمزدی است که بین دو طرف بهصورت گفتاری یا نوشتاری توافق شده است. مثلاً در یک قرارداد شفاهی یا کتبی، فردی برای کاری موقت یا مستمر اجیر و استخدامشده است و در قرارداد و توافقشان دستمزد کار را مشخص و معین کردهاند. اجرتالمثل دستمزد و حقوق کاری است که در ابتدا و قبل از شروع درباره آن صحبتی یا توافقی نشده است. در این موارد، آن کارگر یا مستخدم اگر مستحق دستمزدی باشد، به او حقالزحمه متعارف و معمول آن تعلق میگیرد و باید پرداخت شود؛ هرچند اگر در آغاز کار سر قیمت توافق میکردند ممکن بود به کمتر از قیمت فعلی راضی میشدند.
در موضوع بحث ما، چون آغاز زندگی مشترک با صلح و صفا و مهر و وفاست، غالباً اگر زنی هم در فکر دریافت حقوق برای کارهایی که مانند رابطه زناشویی (تمکین) وظیفه شرعی یا قانونی او نیست باشد آن را مطرح نمیکند؛ بنابراین اگر آن زن در شرایط قانونی دریافت حقوق کارهای خانه قرار بگیرد چون از ابتدا برای آن کارها حقوق و دستمزدی مشخص نشده است به او اجرتالمثل پرداخت میشود؛ کارهایی مثل آشپزی، نگهداری و شیردهی بچه، ظرف و لباس شستن، نظافت خانه و ساختمان.
مستند حقوقی برای پرداخت اجرتالمثل ایام زندگی مشترک در زمان طلاق، سه مادهقانونی است:
۱. قانون مدنی
ماده ۳۳۶ قانون مدنی (مصوب ۱۸ اردیبهشت ۱۳۰۷)، اصلیترین قانون اجرتالمثل است که برای همه موارد و نهتنها برای دستمزد کارهای خانه توسط همسر کاربرد دارد و جاری است:
«هرگاه کسی برحسب امر دیگری اقدام به عملی نماید که عرفا برای آن عمل اجرتی بوده و یا آن شخص عادتاً مهیای آن عمل باشد عامل مستحقّ اُجرت عمل خود خواهد بود؛ مگر اینکه معلوم شود که قصد تَبَرُّع داشته است.»
نکاتی در این ماده وجود دارد که بعداً میبینید که در شرایط قانونی اجرتالمثل همسر نیز در نظر گرفتهشده است.
۲. تبصره الحاقی ماده ۳۳۶ قانون مدنی
مجلس قانون اجرتالمثل زن در ایام زوجیت را تصویب میکند اما شورای نگهبان تأیید نمیکند و درنهایت مجمع تشخیص مصلحت نظام آن را در ۹ مرداد ۱۳۸۱ تصویب میکند و تبصره الحاقی ماده ۳۳۶ قانون مدنی قرار میدهد:
«چنانچه زوجه کارهایی را که شرعاً به عهده وی نبوده و عرفا برای آن کار اجرتالمثل باشد، به دستور زوج و با عدم قصد تبرع انجام داده باشد و برای دادگاه نیز ثابت شود، دادگاه اجرتالمثل کارهای انجامگرفته را محاسبه و به پرداخت آن حکم مینماید.»
در این تبصره الحاقی، شروطی مانند دستور شوهر و عدم قصد انجام تبرای و مجانی ذکرشده است.
۳. قانون حمایت خانواده
در جدیدترین قانون حمایت خانواده نیز بهحق اجرتالمثل زنان تصریحشده است. این قانون که سومین قانون با این نام در ایران است پس از انقلاب و در سال ۱۳۹۲ تصویب و در تاریخ ۷ اردیبهشت ۱۳۹۲ لازمالاجرا گردید. در ماده ۲۹ این قانون و بر اساس دو مستند قانونی قبلی که ذکر کردیم، از دادگاه در زمان حکم به طلاق خواستهشده است اجرتالمثل ایام زندگی مشترک هم تعیین تکلیف شود:
«دادگاه ضمن رأی خود با توجه به شروط ضمن عقد و مندرجات سند ازدواج، تکلیف جهیزیه، مهریه و نفقه زوجه، اطفال و حمل را معین و همچنین اجرتالمثل ایام زوجیت طرفین مطابق تبصره ماده ۳۳۶ قانون مدنی تعیین و در مورد چگونگی حضانت و نگهداری اطفال و نحوه پرداخت هزینههای حضانت و نگهداری تصمیم مقتضی اتخاذ میکند… .»
قانون جدید حمایت خانواده، حاکم بر قوانین قبلی درباره زنان است و اگر فکر میکنید حقی را پس از تاریخ اجرایی شدن آن ازدستدادهاید، با [[متخصصان حقوقی خانواده بنیاد وکلا]] مشورت کنید.
همانطور که در بالا و در مستندات قانونی اشاره شد، قانونگذار شرایطی را برای دریافت اجرتالمثل زن مقرر کرده است. این شرایط بهطورکلی و بدون توضیح حقوقی درباره جزئیات آنها ازاینقرار است:
چهار اصطلاح مالی در ازدواج و طلاق وجود دارد: مهریه، نفقه، نحله و اجرتالمثل. تعیین مهریه به قبل از ازدواج، پرداخت نفقه به دوران ازدواج و در موادی به پس از طلاق، و دوتای دیگر به زمان طلاق مربوط است. اجرتالمثل که موضوع این یادداشت بود و بررسی شد. نفقه شامل هزینههای زندگی طبق توان شوهر و شأن همسرش است.
نَحلِه به معنای بخشش، مبلغی است که دادگاه در زمان طلاق و طبق شرایط قانونی و با توجه به مدت زندگی مشترک و کارهایی که زن در آن مدت انجام داده و وظیفه شرعی با قانونی او نبوده است تعیین میگردد و شوهر باید به زن بپردازد. یکی از آن شرایط این است که امکان تعیین اجرتالمثل ممکن نباشد.
تا اینجا درباره حق اجرتالمثل زنان صحبت کردیم اما گرفتن این حق به دادخواست جدا و مستقل از سوی زن نیاز دارد و با دادخواست طلاق مرد انجام نمیشود. تنظیم این دادخواست برای دادگاه مدنی صورت میگیرد و باتوجه به شرایط قانونی آن، بهتر است از طریق [[کارشناسان حقوقی یا وکلای متخصص امور خانواده بنیاد وکلا]] انجام شود تا بهترین متن و محتوا در دادخواست مطرح شود و برای دادگاه قانعکننده باشد. در این موارد این متخصصان هستند که میدانند از چه اصطلاحات حقوقی و چه بیان قانونی برای دادخواست یا دفاعیه استفاده کنند.
نکته مهم و پایانی اینکه اگر زنی به طلاق بدون دریافت اجرتالمثل رضایت دهد، پس از ثبت طلاق نیز میتواند برای دریافت آن در صورت داشتن شرایط قانونی از طریق دادگستری اقدام کند. اگر در این وضعیت قرار دارید حتماً از مشاور بنیاد وکلا استفاده کنید.
کیفیت کلیه مشاورهها توسط بنیاد وکلا تضمین میشود
دیدگاهها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.