به روز بمانید!
آیا مایل هستید اعلانات مربوط به گفتگوهای آنلاین خود را روی دستگاه خود دریافت کنید؟
لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.
کیفیت کلیه مشاورهها توسط بنیاد وکلا تضمین میشود
با توجه به گشترش علم حقوق و معاملات احتمالا اصطلاح خیار در معاملات را شنیده و یا در مفاد قرارداد ها مشاهده کرده باشید ما نیز در این مقاله از بنیاد وکلا سعی بر آن داریم که بصورت ساده در خصوص ماده 396 قانون مدنی در مبحث خیارات و احکام راجعه به آن، در بخش پنجم خیار عیب، مطالبی را برای برای آشنایی بیشتر خوانندگان قرار دهیم.
در اصطلاح فقهی یا حقوقی به معنای حقی است برای طرفین جهت برهم زدن قرارداد یک جانبه و اختیاری است که فرد در فسخ و برهم زدن معامله دارد.
عقودی که لزوم آنها ذاتی و حکمی است موضوع خیار قرار نمیگیرد به مانند عقد نکاح و شرط خیار در عقد نکاح موجب بطلان عقد میگردد.
عقودی که موضوع آن منشا حق باشد مانند و بیع، اجاره و ... که در اینگونه عقود لازم خیار حقی است برای دوطرف که فرایند تعهد و التزام آنان به عقد است.
در لغت به معنای نقص، معیوب.
آقای دکتر ناصر کاتوزیان در تعریف عیب می فرمایند: «نقصی است که از ارزش کالا یا انتفاع متعارف آن بکاهد».
اگر بعد از معامله ظاهر شود که مبیع(مورد معامله) معیوب بوده مشتری مختار است در قیول مبیع معیوب با اخذ ارش (مقدار مالی است که بعنوان خسارت مالی یا بدنی که در شرع مقدس یه آن اشاره نشده و به خسارت دیده پرداخت می شود) یا فسخ معامله
به نوعی می شود گفت این تنها خیاری است که قانونگذار در آن دو راه حل برای زیان دیده قرار داده است:
در ماهیت ارش دو نظر وجود دارد:
نظر دوم صحیح تر می باشد.
خیار عیب وقتی برای مشتری ثابت می شود که عیب ، مخفی و موجود در حین عقد باشد
در این ماده به دو نکته اشاره گردیده است:
منظور عیب در زمان حین عقد وجود داشته باشد که خود 3 استثنا دارد:
ماده425 قانون مدنی در مبحث خیارات و احکام راجعه به آن
تشخیص عیب بر حسب عرف و عادت می شود و بنابراین ممکن است بر حسب ازمنه (زمان ها) و امکنه (مکان ها) مختلف شود
باتوجه به اینکه در قانون مدنی تعریفی از عیب نشده است و فقط در این ماده تشخیص آن را (عیب) را برعهده عرف و عادت گذاشته است که بموجب ماده 3 ق.آ.د.م در صورتی که قوانین موضوعه کامل یا صریح نبوده و متعارض باشند یا اصلا...با استناد به منابع معتبر اسلامی یا فتاوای معتبر و اصول حقوقی که مغایر با موازین شرعی نباشد ...استناد می نماییم.
اگر در مورد ظهور عیب مشتری اختیار ارش کند تفاوتی که باید به او داده شود به طریق ذیل معین میگردد:
قیمت اتومبیلی 15 میلیون تومان است، بعد از فروش خریدار متوجه عیب آن شده است؛ در این حالت مشتری طبق ماده 422 ق.م ،به اختیار مبیع را قبول و ارش را به جای فسخ انتخاب می کند:
در این حالت نیز جهت محاسبه ارش نسبت مابه التفاوت بین 10میلیون و 7500000 هزارتومان که می شود سه چهارم از ثمن را نگه میدارد و یک چهارم آنرا که مبلغ دومیلیون و پانصد هزار تومان می باشد به مشتری مسترد می نماید.
در صورت اختلاف بین اهل خبره حد وسط قیمت ها معتبر است.
در موارد ذیل مشتری نمیتواند بیع را فسخ کند و فقط میتواند ارش بگیرد:
مثال ۱:
اگر کسی دستگاه معیوبی ررا خریداری نماید، لیکن آن را به دیگری واگذار نماید صرفا حق مطالبه ارش را دارد
مثال ۲:
اگر کسی مغازه ای را خریداری کند و با ظاهر شدن معایب و علم به آن اقدام به تخریب و نوسازی نماید در اینصورت مشتری به صورت ضمنی حق فسخ را از خود ساقط کرده است و صرفا حق مطالبه ارش را دارد.
مثال ۳:
ساختمان یا بنای خریداری شده بر اثر بلای طبیعی تخریب بگردد.
اگر عیب حادث بعد از قبض در نتیجه عیب قدیم باشد، مشتری حق رد را نیز خواهد داشت.
یعنی عیب جدید سبب از عیب قدیم باشد، در حکم عیب سابق و مانع از فسخ نمی شود.
صورتی که دریک عقد چند چیز فروخته شود بدون اینکه قیمت هر یک علیحده معین شده باشد و بعضی از آنها معیوب درآید مشتری باید تمام آن را رد کند و ثمن را مسترد دارد یا تمام را نگه دارد و ارش بگیرد و تبعیض نمیتواند بکند مگر به رضای بایع.
مثال:
ممکن است مشتری چند کالا، لب تاپ، لباسشویی، ظرفشویی را به مبلغ جمعـا "20میلیون تومان بخرد بدون آنکه هرکدام را بصورت جداگانه تعیین کند.
در اینصورت اگر یکی از کالاها معیوب باشد، مشتری نمیتواند فقط درخصوص همان کالا معامله را فسخ کند بلکه باید نسبت به معیوب ارش بگیرد یا نسبت به تمام معامله خیار عیب را اعمال و معامله را فسخ و ثمن را مسترد کند.
قانونگذار در این ماده تجزیه مبیع را موجب ضرر بایع در نظر گرفته است.
در صورتیکه در یک عقد بایع یک نفر و مشتری متعدد باشد و در مبیع عیبی ظاهر شود یکی از مشتریها نمیتواند سهم خود را به تنهایی رد کند و دیگری سهم خود را نگاه دارد مگر با رضای بایع و بنابراین اگر در رد مبیع اتفاق نکردند فقط هر یک از آنها حق ارش خواهد داشت.
مثال:
3 نفر خودرویی را خریداری مینمایند در خودرو عیب ظاهر میگردد، یکی از خریداران به تنهایی نمی تواند سهم خود یا کلی معامله را فسخ نماید، مگر با رضایت بایع (فروشنده) و اگر آن 3نفر به اتفاق نظر نرسند در فسخ قرارداد، هر یک از آنها میتواند ارش بگیرند.
اگر در یک عقد بایع متعدد باشد مشتری میتواند سهم یکی را رد و دیگری را با اخذ ارش قبول کند.
مثال:
چند نفر مالک دستگاهی هستند آن را به شخصی میفروشند اگر دستگاه معیوب باشد، مشتری می تواند به نسبت سهم هریک از فروشندگان را فسخ و یا اار هرکدام اختیار ارش کند.
اگر ظاهر شود که مبیع معیوب اصلاً مالیت و قیمت نداشته بیع باطل است و اگر بعض مبیع قیمت نداشته باشد بیع نسبت به آن بعض باطل است و مشتری نسبت به باقی از جهت تبعض صفقه اختیار فسخ دارد.
خیار عیب بعد از علم به آن فوری است.
لازم به توضیح می باشد این فوریت ناظر به حق فسخ و یا مطالبه ارش می باشد هم شامل حق فسخ و هم شامل ارش.
اگر بایع از عیوب مبیع تبری کرده باشد به اینکه عهده عیوب را از خود سلب کرده یا با تمام عیوب بفروشد مشتری در صورت ظهورعیب حق رجوع به بایع نخواهد داشت و اگر بایع از عیب خاصی تبری کرده باشد فقط نسبت به همان عیب حق مراجعه ندارد.
توضیح این ماده تبری از عیوبب در صورتی موجب مسولیت بایع نسبت به ضرر ناشی از کالای معیوب می شود که فروشنده به عیب آگاه نبئده است و الا اگر در زمان تبری به عیب آگاهی داشته باشد فسخ خیار عیب را ساقط می کند ولی به ضرر ناشی از کالای معیوب مسول است.
از حیث احکام عیب ثمن شخصی مثل مبیع شخصی است.
اگرثمن که بایع تسلیم کرده است معیوب درآید خریدار جق فسخ ندارد و می تواند فروشنده در بیع کلی را مجبور به تبدیل آن کند در صورتیکه تبدیل آن ممکن نباشد حق فسخ دارد.
با توجه به ماده 23 ق .آ.د.م دادگاه صالح برای رسیدگی به دعوی خیار عیب را
کیفیت کلیه مشاورهها توسط بنیاد وکلا تضمین میشود
دیدگاهها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.