دادگاه صالح و شرایط لازم برای مطالبه نفقه فرزند

لزوم پرداخت نفقه به فرزندان در قانون مدنی ضمن مبحث نفقه اقارب مورد توجه قانونگذار قرار گرفته و در ماده 1204 قانون مدنی مصادیقی از نفقه فرزند نام برده شده است که عبارتند از مسکن، البسه، غذا و اثاث البیت به قدر رفع حاجت.

البته مصادیق نفقه فرزند که در این ماده آمده اند انحصاری نیستند و جزء مهم ترین مصادیق نفقه می باشد، اما گاهی شخصی که به موجب قانون مکلف به پرداخت نفقه به فرزند شده از پرداخت آن خودداری می کند که در چنین شرایطی مراجعه به دادگاه صالح برای مطالبه نفقه فرزند ضروری است.

به همین مناسبت در این مقاله از وبسایت معتبر حقوقی قصد داریم پس از بررسی شخص عهده دار نفقه فرزند و شرایط مطالبه نفقه فرزند، به بررسی دادگاه صالح برای مطالبه نفقه فرزند بپردازیم.

نفقه فرزند به عهده کیست؟

بر اساس ماده 1199 قانون مدنی، پرداخت نفقه به فرزندان یا نفقه اولاد پیش بینی شده است که بر اساس آن، "نفقه اولاد به عهده پدر است؛ پس از فوت پدر یا عدم قدرت او به انفاق، به عهده اجداد پدری است.

در صورت نبودن پدر و اجداد پدری یا عدم قدرت آنها، نفقه به عهده مادر است.

هرگاه مادر هم زنده یا قادر به انفاق نباشد، به عهده پدر بزرگ و مادر بزرگ مادری و مادر بزرگ پدری واجب النفقه است و اگر چند نفر از اشخاص مذکور، از حیث نزدیکی به شخص واجب النفقه مساوی باشند، نفقه را باید به میزان مساوی بپردازند.

شرایط مطالبه نفقه فرزند

شرایط مطالبه نفقه فرزند با شرایط پرداخت نفقه به زن متفاوت است.

بر اساس قانون مدنی، از جمله شرایط پرداخت نفقه به فرزندان عبارت است از اینکه:

• الف - به فرزندی نفقه تعلق می گیرد که فقیر و ندار باشد؛ بنابراین، اگر فرزند توانایی لازم برای کسب درآمد داشته یا خودش دارای اموال کافی باشد، پرداخت نفقه به وی ضروری نیست، اما نفقه زن در همه حال به عهده مرد می باشد؛ حتی اگر زن شاغل بوده و اموال زیادی داشته باشد.
• ب - کسی ملزم به پرداخت نفقه به فرزند است که به لحاظ مالی متمکن و دارا باشد؛ بنابراین، اگر پدر یا سایر اشخاصی که مکلف به پرداخت نفقه است، توانایی مالی برای پرداخت نفقه فرزند را نداشته باشد ، پرداختن نفقه الزامی نیست، اما نفقه زوجه به هر حال به عهده شوهر است و عدم توانایی مالی مرد برای پرداخت نفقه سبب ایجاد حق طلاق برای زن می شود.
• ج - فرزندان تنها بابت نفقه حال و آینده خود می توانند دادخواست بدهند و نفقه ایام گذشته فرزند قابل مطالبه نمی باشد؛ در حالی که زن می تواند هم‌زمان نفقه گذشته و آینده خود را مطالبه کند.

دادگاه صالح برای مطالبه نفقه فرزند

در قسمت قبل به بررسی مهم ترین موضوعات پیرامون مطالبه نفقه فرزند پرداخته شد؛ اما پاسخ به این سوال ضروری است که دادگاه صالح برای مطالبه نفقه فرزند کجاست.

برای شناسایی دادگاه صلاحیت دار برای مطالبه نفقه فرزند لازم است که این موضوع را در دو حوزه صلاحیت ذاتی و صلاحیت محلی دادگاه بررسی کنیم.

• الف - دادگاهی که صلاحیت ذاتی برای رسیدگی به دادخواست مطالبه نفقه فرزند را دارد، دادگاه خانواده می باشد و خود فرزند یا کسانی که به نمایندگی از فرزند دادخواست مطالبه نفقه فرزند می دهند لازم است به دادگاه خانواده مراجعه کنند.
• ب – دادگاهی که صلاحیت محلی برای رسیدگی به رسیدگی به دعوای مطالبه نفقه فرزند را دارد نیز دادگاه محل اقامت خوانده است، به این معنا که خواهان برای مطالبه نفقه فرزند باید به محل اقامت خوانده دعوای مطالبه نفقه فرزند (که معمولا پدر است) مراجعه نموده و دادخواست تقدیم کند؛ به این صورت که اگر مادر و فرزندش در کرج ساکن هستند و پدر ساکن تهران است، مادر برای مطالبه نفقه فرزند خود باید به دادگاه خانواده شهر تهران مراجعه و دادخواست مطالبه نفقه فرزند تقدیم نماید.

بنابراین دادگاه صالح برای مطالبه نفقه فرزند دادگاه خانواده محل اقامت پرداخت کننده نفقه است.