اگر فروشنده مالک واقعی نباشد، حقوق خریدار چگونه حفظ میشود؟
شخص «الف» مالک یک قطعه زمین بوده و شخص «ب» زمین مجاور را داشته است. «الف» در سال ۱۳۸۲ زمین «ب» را طبق قولنامه خریداری کرده، اما ثمن معامله را پسرش «ج» پرداخت کرده است. پس از ازدواج «ج»، «الف» به او اجازه داده در آن زمین خانه بسازد و «ج» نیز با اجازه پدر خانه ساخته و در آن سکونت کرده است.
در سال ۱۴۰۵، «ج» خانه و ملک را به شخص «د» فروخته و «د» تمام ثمن معامله را پرداخت کرده است. «ج» برای پیگیری امور انتقال سند به «د» وکالت داده و اصل قولنامه سال ۱۳۸۲ نیز نزد «ج» بوده است. اکنون «الف» به «د» مراجعه کرده و مدعی شده زمین متعلق به خودش است و «ج» مالک آن نبوده، و از انجام معامله جلوگیری کرده است.
با توجه به اینکه «د» با «ج» مبایعهنامه تنظیم کرده، کل ثمن را پرداخته و ملک سالها در تصرف «ج» بوده، آیا صرف ادعای «الف» میتواند معامله «د» را بیاثر کند یا او باید مالکیت خود را در دادگاه اثبات کند؟ اگر مشخص شود «ج» مالک نبوده، وضعیت معامله «د» چه میشود و آیا «د» میتواند ثمن و خسارات خود را از «ج» مطالبه کند؟ همچنین «د» برای حفظ حقوق خود در برابر ادعای احتمالی «الف» چه اقدامی باید انجام دهد؟
صرف ادعای پدر معامله را باطل نمیکند و او باید مالکیتش را در دادگاه ثابت کند؛ اما اگر ثابت شود فروشنده مالک نبوده، معامله فضولی است و خریدار میتواند ثمن و خسارت را از فروشنده مطالبه کند.
این مسیر کلی رسیدگی است، ولی سرنوشت ادعا به اسناد ثبتی و اثبات توافقات خانوادگی بستگی دارد.
