موضوعتان را بگویید، در چند ثانیه به وکیلِ در دسترس میرسید
لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.
آیا می‌توانم از فسخ قرارداد رجوع کنم؟
پرسیده شده ۵ ماه پیش
۵۹ پاسخ ثبت شده
بنده اظهارنامه‌ای مبنی بر فسخ قرارداد به خوانده فرستاده‌ام. ایشان طی اظهارنامه‌ای اعلام کرده هر گونه ادعای بنده در اظهارنامه را نمی‌پذیرد. آیا می‌توانم با استناد به اظهارنامه او طی اظهارنامه جدیدی رجوع از فسخ کرده و قرارداد را احیا کنم و درخواست خسارت به جای فسخ قرارداد کنم؟
جمع‌بندی پاسخ وکلاهوش مصنوعی
اکثر وکلا معتقدند فسخ یک عمل یک‌جانبه است و با اعلام آن قرارداد پایان یافته و رجوع از فسخ امکانپذیر نیست مگر با توافق جدید، اگرچه دیدگاه متفاوتی نیز بر امکان احیای تعهدات با اقدامات بعدی اشاره دارد.
احسان عبدالهیآنلاینوکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه·۴٫۸
پاسخ هوشمند بنیاد وکلاهوش مصنوعی
امکان رجوع از فسخ یک‌جانبه قرارداد
عموم وکلا تاکید دارند که فسخ با اراده یک‌طرفه واقع میشود و پس از اعلام رسمی آن، حیات حقوقی معامله خاتمه یافته و رجوع از فسخ دیگر ممکن نیست. احیای مجدد قرارداد در این حالت تنها با توافق جدید میان دو طرف میسر خواهد بود. در عین حال، دیدگاهی هم وجود دارد که اگر طرف مقابل فسخ را نپذیرفته باشد یا اقدامی حاکی از پایبندی به قرارداد انجام دهید، تحت شرایطی امکان مطالبه خسارت و تعهدات قراردادی مطرح میشود.
این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.
خیر، صرف «عدم پذیرش فسخ» توسط خوانده، به شما حق رجوع از فسخ قرارداد را نمی‌دهد. فسخ قرارداد یک حق ارادی است که یک‌باره با اعلام آن به طرف مقابل، واقع میشود (مطابق ماده ۱۸۵ قانون مدنی). به محض اعلام فسخ، قرارداد از همان لحظه منحل میشود و به قول معروف «فسخ قابل رجوع نیست»، مگر در موارد استثنایی.
اما وضعیت شما یک راه حل دارد:
۱. اگر فسخ را به اشتباه انجام داده‌اید (مثلا خیار فسخ نداشته‌اید):
· در این صورت اعلام فسخ شما بی‌اثر و باطل است. یعنی اصلا فسخی در کار نبوده و قرارداد همچنان پابرجاست.
· میتوانید اظهارنامه جدیدی بفرستید با این مضمون: «با توجه به اینکه فسخ قبلی از روی اشتباه بوده و من حق فسخ نداشتم، لذا آن را کان لم یکن تلقی میکنم. اکنون بر اساس قرارداد اصلی، از شما می‌خواهم تعهداتتان را انجام دهید وگرنه از بابت خسارت تاخیر یا عدم اجرا شکایت میکنم.»
۲. اگر حق فسخ داشته‌اید و به درستی هم فسخ کرده‌اید:
· فسخ قطعی شده و دیگر نمی‌توانید «رجوع از فسخ» کنید. اما میتوانید به جای فسخ، قرارداد جدیدی با همان موضوع و همان طرف منعقد کنید و در آن قرارداد جدید خسارت بابت قرارداد قبلی (مثلا خسارت تاخیر انجام تعهد تا زمان فسخ) شرط کنید. این کار عملا همان احیای قرارداد با تغییر از فسخ به مطالبه خسارت است، اما نیاز به توافق جدید دارد.
۳. تنها راه قانونی برای تغییر فسخ به مطالبه خسارت بدون توافق جدید:
· اگر فسخ را به دلیل «تاخیر در اجرای تعهد» انجام داده‌اید، در برخی رویه‌های قضایی (مستند به ماده ۲۴۰ قانون مدنی و رای وحدت رویه) شما میتوانید هم فسخ کنید و هم همزمان خسارت تاخیر یا عدم اجرا را تا زمان فسخ مطالبه کنید. یعنی نیازی به رجوع از فسخ نیست. میتوانید دادخواست بدید: «فسخ قرارداد به سبب تاخیر متعهد و نیز مطالبه خسارت وارده از بابت همین تاخیر».
۴. پاسخ به سؤال مستقیم شما:
آیا با استناد به اظهارنامه او (که فسخ را نپذیرفته) میتوانید اظهارنامه جدید بفرستید مبنی بر رجوع از فسخ و احیای قرارداد؟
خیر، مگر اینکه در اظهارنامه اولیه خود شرط کرده باشید: «فسخ من موقوف به عدم اجرا ظرف مهلت معین است و در صورت اعتراض، فسخ منحل میشود». در غیر این صورت، اظهارنامه او مبنی بر «نمی‌پذیرم» به معنای عدم قبول فسخ از سوی اوست، اما تغییردهنده ماهیت فسخ شما نیست.
توصیه عملی و فوری:
به جای اظهارنامه جدید، مستقیما به دادگاه دادخواست بدهید:
· اگر فسخ درست بوده: «مطالبه خسارت ناشی از عدم اجرای تعهد (یا تاخیر) تا تاریخ فسخ، به علاوه تایید فسخ قرارداد».
· اگر فسخ اشتباه بوده: «الزام خوانده به اجرای تعهدات اصلی قرارداد و جبران خسارت تاخیر».
یک وکیل متخصص قراردادها این پیچیدگی را برایتان حل می‌کند. بدون مشاوره حضوری اقدام نکنید.
درود بر شما ؛
بله، در بعضی حالت‌ها «رجوع از فسخ» ممکن است، اما اصل موضوع این است که فسخ یک ایقاع است (یک‌طرفه) و اگر فسخ به‌درستی واقع شده باشد معمولا با یک اظهارنامه‌ی یک‌طرفه‌ی بعدی «خودبه‌خود» قرارداد احیا نمیشود؛ احیا غالبا نیازمند تراضی (موافقت) طرف مقابل یا انعقاد قرارداد جدید/اقاله است.
تفکیک کلیدی اینجاست:
۱) اگر فسخ شما «محقق نشده» باشد
مثلا حق فسخ نداشتید، شرط/خیار محقق نشده بود، یا اعلام شما مبهم بوده، یا اصلا فسخ از نظر حقوقی مؤثر واقع نشده باشد؛ در این صورت قرارداد از ابتدا هم منفسخ نشده که بخواهید احیا کنید.
اینجا میتوانید در اظهارنامه‌ی بعدی اعلام کنید که از ادعای فسخ صرف‌نظر می‌کنید/فسخ را منتفی می‌دانید و بر اجرای قرارداد تاکید کنید (هرچند این بیشتر جنبه‌ی «موضع‌گیری و اعلام» دارد).
۲) اگر فسخ شما «واقع و مؤثر» شده باشد
یعنی حق فسخ داشتید و به نحو صحیح اعلام کردید؛ در این حالت قرارداد منحل شده و:
- با اظهارنامه‌ی یک‌طرفه معمولا نمی‌توانید آن را زنده کنید.
- راه درست، یکی از این‌هاست:
- اقاله (به‌هم‌زدن اثر فسخ و تراضی بر ادامه/بازگشت وضعیت)
- انعقاد قرارداد جدید (حتی با همان شرایط قبلی)
- یا توافق کتبی طرفین بر «ادامه‌ی قرارداد/تنفیذ مجدد» (در عمل ماهیتش همان تراضی جدید است)
۳) پاسخ طرف مقابل («اظهارنامه‌ی او») چه اثری دارد؟
اینکه طرف مقابل نوشته «ادعاهای شما را نمی‌پذیرم» معمولا به‌تنهایی به معنی:
- قبول ادامه قرارداد، یا
- رضایت به احیای قرارداد
نیست. بیشتر یعنی اختلاف را پذیرفته و آماده‌ی دعوا/عدم پذیرش است.
جمع‌بندی کاربردی
- اگر فسخ مؤثر بوده: با اظهارنامه‌ی جدید یک‌طرفه قرارداد احیا نمیشود؛ باید توافق بگیرید.
- اگر فسخ محل تردید است: میتوانید اظهارنامه‌ی جدید بدهید و اعلام کنید قصد ادامه قرارداد دارید، ولی برای قطعیت، بهتر است مسیر حقوقی/توافقی روشن شود.
اگر دوست دارید دقیق‌تر راهنمایی کنم، لطفا این ۴ مورد را بفرمایید:
۱) موضوع قرارداد چیست (مثلا فروش، اجاره، پیمانکاری…)؟
۲) مبنای فسخ چه بوده (خیار عیب، تخلف شرط، خیار تاخیر ثمن، شرط فسخ در قرارداد…؟)
۳) در اظهارنامه دقیقا نوشته‌اید «فسخ کردم» یا «قصد فسخ دارم/در صورت… فسخ میکنم»؟
۴) بعد از اظهارنامه، پول/ملک/کالا را پس داده‌اید یا تحویل گرفته‌اید؟
⚖️ درمسیر قانون ، اجرای عدالت و احقاق حقوق همواره پاسخگوی شما هستم. ⚖️
موفق باشید
باسلام
صرف ارسال اظهارنامه فسخ، همیشه به این معنا نیست که دیگر امکان عدول از آن وجود ندارد؛ اما نمی‌توان با اطمینان گفت با یک اظهارنامه جدید، فسخ را یک‌طرفه پس می‌گیرید و قرارداد خودبه‌خود احیا میشود. نتیجه به این بستگی دارد که حق فسخ شما چه نوعی بوده و آیا فسخ با شرایط قانونی واقعا محقق شده است یا خیر.
اگر در اظهارنامه اول به‌طور قطعی و منجز اعلام کرده‌اید که قرارداد را فسخ می‌کنید و شرایط اعمال خیار هم وجود داشته، ممکن است فسخ با همان اعلام واقع شده باشد. در این حالت، رجوع یک‌طرفه از فسخ اصولا امکانپذیر نیست؛ زیرا فسخ از ایقاعات است و پس از تحقق، قرارداد را برهم می‌زند
با سلام و احترام
با توجه به اینکه فسخ یک ایقاع (اراده یک‌طرفه) است، به محض اینکه اظهارنامه فسخ به طرف مقابل ابلاغ شود، اثر قانونی خود را گذاشته و قرارداد منحل میگردد؛ بنابراین پس از ابلاغ، دیگر امکان «رجوع از فسخ» و احیای قرارداد به صورت یک‌طرفه وجود ندارد، مگر اینکه طرف مقابل با اراده خود برای اقاله (برهم زدن فسخ قبلی) توافق کند. نپذیرفتن ادعای شما در اظهارنامه متقابل توسط ایشان، به معنای نادیده گرفتن اثر فسخ شما نیست و تنها با توافق جدید یا حکم دادگاه مبنی بر بی‌اعتباری فسخ اولیه، قرارداد قابل بازگشت است؛ در نتیجه، شما نمی‌توانید با اظهارنامه جدید قرارداد را احیا و مطالبه خسارت (تاخیر تادیه یا اجرای تعهد) کنید، مگر اینکه ابتدا ثابت شود فسخ شما از ابتدا واجد شرایط قانونی نبوده است.
سلام با توجه به توضیحات شما ، در رویه عملی دادگاه‌ها امکان عدم صدور حکم تایید فسخ قرارداد وجود خواهد داشت
بر اساس قانون ، فسخ قرارداد اعلامی است و با ارسال اظهارنامه برای طرف مقابل ، اعلام فسخ قرارداد ایجاد خواهد شد بعد از اعلام فسخ قرارداد ، می‌بایست دادخواست حقوقی اقامه گردد و باید حکم قطعی تائید فسخ قرارداد بیع توسط دادگاه صادر گردد
حال اگر بعد از ارسال اظهارنامه و اعلام فسخ قرارداد ، شما اقدامی نمایید که دلیل بر قبول قرارداد و پایبند بودن به قرارداد بیع باشد دادگاه حکم تائید فسخ قرارداد بیع را صادر نخواهد کرد و ...
بهتر است به وکیل مراجعه نمایید
کاربر گرامی سوال شما مبهم هست ،مشخص نیست در قرارداد شما حق فسخی داشته اید یا نه اگر حق فسخ داشته اید و در راستای حق خود آن را اعمال نموده اید احیای مجدد عقد با اراده یک طرفه امکان پذیر نیست ،اما اگر حق فسخی نداشته اید و اظهارنامه شما در واقع ایجابی یعنی دعوتی برای اقاله (یعنی برهم زدن) قرارداد بوده و ایشان نپذیرفته اند ،عقد شما پابر جا هست و اینکه میتوانید خسارت بگیرید یا نه بدون مطالعه قرارداد شما قابل پیش بینی نیست.
فسخ یک اقدام حقوقی است که با انجام آن، قرارداد منحل میشود و به طور کلی امکان رجوع از آن وجود ندارد، مگر با رضایت طرف مقابل . با این حال، میتوانید از طریق ارائه اظهارنامه جدید، ادعای خود را به جای فسخ، به سمت درخواست خسارت هدایت کنید . در نهایت، فقط دادگاه می‌تواند در این مورد تصمیم‌گیری کند .
سلام پیرو سوال شما، اگر فسخ را واقعا و به‌صورت معتبر اعمال کرده باشید، اصولا نمی‌توانید یک‌طرفه از آن رجوع کرده و قرارداد را احیا کنید؛ چون فسخ با اعمال حق فسخ محقق میشود و صرف اعلام آن به طرف مقابل فقط جنبه اثباتی دارد. بنابراین برای احیای قرارداد، اصولا اقاله و توافق مجدد طرفین لازم است. اگر فقط اظهارنامه‌ای فرستاده‌اید و شرایط قانونی فسخ اساسا محقق نبوده، موضوع متفاوت است و باید متن اظهارنامه و مبنای فسخ بررسی شود.
با درود. اظهارنظر در این مورد در گرو ملاحظه قرارداد بین شماست. اگر شما حق فسخ داشته باشید، با اعلام فسخ به طرف مقابل، قرارداد منحل میشود و رجوع از آن ممکن نیست و احیای قرارداد نیاز به ایجاب و قبول مجدد دارد. اما اگر شما حق فسخ نداشته باشید، اظهارنامه شما مبنی بر فسخ، چون مورد قبول طرف مقابل قرار نگرفته و انفساخ رخ نداده، فاقد هرگونه اثر حقوقی است. موفق باشید.
باید قرارداد کاملا بررسی گردد
اگر در لحظه ارسال اظهارنامه، شرایط فسخ برای شما برقرار بوده، به صرف ارسال آن اظهارنامه که جنبه اعلامی داشت، فسخ محقق گردیده و پاسخ طرف مقابل به اظهارنامه هم برای خودش بلااثر است و هم برای رجوع از فسخ شما.
اگر در لحظه ارسال اظهارنامه شرایط قراردادی فسخ محیا نبوده پس اظهارنامه شما باطل است و اساسا فسخس صورت نگرفته که بخواهد از آن رجوع گردد و قرارداد احیا گردد
سلام
اگر فسخ را به صورت قطعی اعمال کرده باشید، صرف ارسال اظهارنامه دوم و اعلام رجوع از فسخ، قرارداد را احیا نمیکند؛ چون فسخ با انشای آن محقق میشود. برای ادامه قرارداد، اصولا باید طرفین نسبت به اقاله و ادامه رابطه قراردادی توافق کنند.
باسلام،صرف ارسال اظهارنامه فسخ لزوما به معنای غیرقابل‌برگشت بودن آن نیست و امکان عدول به نوع حق فسخ و تحقق شرایط قانونی آن بستگی دارد؛ اما اگر فسخ به‌صورت قطعی و منجز اعلام شده و شرایط قانونی آن وجود داشته باشد، فسخ محقق شده و اصولا رجوع یک‌طرفه از آن امکانپذیر نیست.
فسخ پس از تحقق، معمولا قابل برگشت نیست مگر با تراضی جدید طرفین.
از طرفی رویه قضایی معمولا «عدم پذیرش فسخ توسط طرف مقابل» را مانع تحقق فسخ نمی‌داند؛ چون فسخ نیاز به قبول ندارد. بنابراین متن اظهارنامه دوم باید با دقت تنظیم شود تا تناقض اقرارگونه علیه شما ایجاد نکند.
با درود ، هرچند موضوع را دقیق مشخص نکرده اید ، ولی بعلت اینکه اظهارنامه اثری ندارد، یعنی فسخی صورت نگرفته ، می توانید طی اظهارنامه جدید از تقاضای فسخ ، تقاضای خسارت ناشی از عمل طرف یا ناشی از شرط ضمن عقد قرارداد نمایید
سلام
در صورتیکه شرایط فسخ محقق شده باشد و شما اراده خود را ابلاغ نموده باشید صرف عدم پذیرش طرف مقابل منجر به احیای قرارداد نمی گردد. طرفین با اقاله قرارداد و تراضی جدید میتوانند قرارداد جدیدی منعقد نمایند.
باسلام، همراه گرامی به‌محض اینکه فسخ به‌طور صحیح و قطعی اعلام و به طرف مقابل ابلاغ شود، عقد از همان زمان منحل میگردد و دیگر امکان رجوع از فسخ و احیای یک‌طرفه قرارداد وجود ندارد.
اظهارنامه طرف مقابل مبنی بر عدم پذیرش نیز تاثیری در اصل تحقق فسخ ندارد و صرفا جنبه اعلام نظر ایشان بوده است. بنابراین، پس از اعلام فسخ، تغییر مسیر به مطالبه خسارت یا ادامه قرارداد فقط در صورتی ممکن است که طرفین مجددا توافق کنند یا در قرارداد، شرط خاصی برای عدول از فسخ پیش‌بینی شده باشد.
سلام کاربر گرامی
باید قرارداد کاملا بررسی گردد
اگر در لحظه ارسال اظهارنامه، شرایط فسخ برای شما برقرار بوده، به صرف ارسال آن اظهارنامه که جنبه اعلامی داشت، فسخ محقق گردیده و پاسخ طرف مقابل به اظهارنامه هم برای خودش بلااثر است و هم برای رجوع از فسخ شما.
اگر در لحظه ارسال اظهارنامه شرایط قراردادی فسخ محیا نبوده پس اظهارنامه شما باطل است و اساسا فسخ آن صورت نگرفته که بخواهد از آن رجوع گردد و قرارداد احیا گردد
موفق باشین
صرف ارسال اظهارنامه فسخ، در صورت تحقق شرایط قانونی فسخ، معمولا موجب تحقق اثر فسخ میشود و رجوع یک‌طرفه از فسخ امکانپذیر نیست؛ مگر اینکه طرف مقابل با ادامه قرارداد موافقت کند یا حق فسخ هنوز اعمال نشده باشد.
اظهارنامه طرف مقابل مبنی بر نپذیرفتن ادعاهای شما، به‌تنهایی قرارداد را احیا نمیکند. اگر قصد ادامه قرارداد و مطالبه خسارت دارید، باید وضعیت حقوقی فسخ (تحقق یا عدم تحقق آن) و مفاد قرارداد بررسی شود.
در ابتدا برای ضایع نشدن حقوق شما بهتر است که با وکیل مشورت کنید . رجوع از فسخ خیر امکانپذیر نیست اما باتوافق یکدیگر میتوانید قرارداد را اقاله کنید.
ضمنا اینکه با ایجاد حق فسخ و اعلام شما معامله فسخ میگردد و دیگر رجوع و پشیمان شدن از آن امکانپذیر نیست، و در صورت عدم وجود آن اعلام شماهم اثری در قرارداد ایجاد نمی کند.
سلام وقت بخیر اگر طبق قرار داد حق فسخ یک طرفه برای شما وجود داشته باشد با ارسال اظهارنامه شما مبنی بر اعلام فسخ قرارداد منحل شده ورجوع ممکن نیست
اما اگر حق فسخی درقراداد برای شما پیش بینی نشده باشد با عدم قبول طرف مقابل قرارداد همچنان صحیح است و اثر حقوقی و قانونی آن پابرجاست
بله میتوانید دوباره اظهارنامه ارسال کنید و این بار خسارت را مطالبه کنید.قبل از ارسال اظهارنامه دوم ، مطمئن شوید که قصد فسخ ندارید و پس از تصمیم قطعی خسارت را مطالبه کنید.
درود؛ خیر، فسخ ایقاع است و با اراده یک‌جانبه محقق میشود؛ لذا پس از اعمال و اعلام آن، اثر حقوقی خود را گذاشته و رجوع از فسخ فاقد وجاهت قانونی است و قرارداد احیا نمی‌گردد.
با سلام. لازم است قرارداد بررسی شود. در صورتی که فسخ صحیحا صورت گرفته باشد، رجوع از آن ممکن نیست لیکن تحت شرایطی ممکن است به عنوان توافق جدید نگریسته شود.
