آیا در ملک مشاع قولنامه‌ای، هر وارث باید طرح دعوا کند؟

محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

سلام
در دعاوی تصرف عدوانی یا خلع ید در ملک مشاعی، طرح دعوا توسط هر یک از وراث نسبت به سهم خود امکان‌پذیر است، اما شرایط و اثرات آن متفاوت است.

۱. تصرف عدوانی توسط یکی از وراث
اگر یکی از وراث بدون رضایت سایرین، ملک مشاعی را تصرف کند، سایر وراث می‌توانند علیه وی دعوای تصرف عدوانی مطرح کنند. این دعوا از نوع حقوقی است و در دادگاه عمومی حقوقی رسیدگی می‌شود. در صورت اثبات عدوانی بودن تصرف، دادگاه می‌تواند حکم به رفع تصرف صادر کند. لازم به ذکر است که در این نوع دعوا، مجازات کیفری برای متصرف در نظر گرفته نمی‌شود .

۲. خلع ید در ملک مشاع
در ملک مشاع، هر یک از مالکین در تمام ملک شریک هستند و هیچ‌یک بدون رضایت سایرین حق تصرف ندارند. اگر یکی از مالکین بدون اذن دیگران در ملک تصرف کند، سایر مالکین می‌توانند دعوای خلع ید مطرح کنند. در این دعوا، دادگاه می‌تواند حکم به رفع تصرف صادر کند، اما تحویل ملک به محکوم‌له منوط به اذن سایر مالکین است .

۳. طرح دعوا توسط هر یک از وراث
هر یک از وراث می‌توانند نسبت به سهم خود در ملک مشاعی دعوا طرح کنند. برای این کار، ارائه گواهی انحصار وراثت و مدارک دال بر مالکیت ضروری است. در صورت اثبات عدوانی بودن تصرف، دادگاه می‌تواند حکم به رفع تصرف صادر کند.

نتیجه‌گیری
در دعاوی تصرف عدوانی یا خلع ید در ملک مشاعی، هر یک از وراث می‌توانند نسبت به سهم خود دعوا مطرح کنند. طرح دعوا توسط یک یا چند وارث تاثیری بر حقوق دیگران ندارد، اما در صورت صدور حکم، اثر آن نسبت به تمامی ملک خواهد بود. در صورت نیاز به راهنمایی بیشتر، مشاوره با وکیل متخصص در امور ملکی توصیه می‌شود.