تحقیقات محلی چیست؟ و توان اثباتی تحقیق محلی

به استناد قانون آیین دادرسی مدنی، هرگاه شخصی در دادگاه دعوایی مطرح می کند بایستی آن را به اثبات برساند؛ این امر، از طریق ادله اثبات دعوا به عمل می آید.

یکی از انواع ادله اثبات دعوا، تحقیق محلی است که به آن تحقیقات محلی نیز گفته می شود.

در این صورت، دادرس می تواند با مراجعه به اهل محل از کیفیت موضوع اطلاعاتی پیدا کند.

این اطلاعات در نهایت ممکن است سبب علم قاضی شود و بر اساس آن رأی صادر گردد؛ به همین مناسبت، در این مقاله قصد داریم به بررسی به این سوال بپردازیم که تحقیقات محلی چیست؟

بنابراین، به توضیح تحقیق محلی چیست، درخواست تحقیق محلی و توان اثباتی تحقیق محلی خواهیم پرداخت.

تحقیق محلی چیست؟

نقش تحقیق محلی به عنوان یکی از ادله اثبات دعوا در قانون آیین دادرسی مدنی تعیین شده است.

در درجه اول باید دانست که تحقیق محلی چیست؟

بر اساس قانون، تحقیق محلی یعنی به دست آوردن آگاهی هایی که اهل محل راجع به امور موضوعی دعوا دارند.

تفاوت بین تحقیق از اهل محل و گواهی (شهادت) در آن است که گواه خودش به طور مستقیم شاهد رویدادها بوده است و یا مستقیما سخن مورد ادعا را شنیده است؛ در حالی که  در تحقیق محلی، اشخاصی که از آنها تحقیق می شود، دانستنی های خود را از مجموعه دیده ها و شنیده های مستقیم و غیر مستقیم و برداشت های خود بیان می کنند.

به عنوان مثال، گواه به واقع شدن عقد اجاره میان خواهان و خوانده گواهی می دهد، اما آگاهان محلی بی آنکه شاهد عقد مزبور باشند، شیوه رفت و آمد و مسائی از این قبیل به این باور می رسند که میان خواهان و خوانده عقد اجاره برقرار شده است.

درخواست تحقیق محلی

بر اساس ماده 249 قانون آیین دادرسی مدنی در خصوص درخواست تحقیق محلی، "در صورتی که طرفین دعوا یا یکی از آنان به اطلاعات اهل محل استناد نمایند، اگر چه به طور کلی باشد و اسامی مطلعین را هم ذکر نکنند، دادگاه قرار تحقیق محلی صادر می نماید.

بنابراین، برخلاف گواهی که باید اسامی گواهان درج شود، در تحقیق محلی این امر الزامی نمی باشد.

البته علی رغم ظاهر ماده، درخواست هریک از طرفین دعوا دادگاه را مکلف به صدور قرار تحقیق محلی نمی کند؛ بلکه دادگاه در صورتی که تحقیقات محلی در احراز موضوع دعوا کارایی نداشته باشد، می تواند آن را صادر نکند.

توان اثباتی تحقیق محلی

بر اساس ماده 255 قانون آیین دادرسی مدنی در خصوص توان اثباتی تحقیق محلی می توان گفت آگاهی ها و اطلاعات به دست آمده از تحقیق محلی هم مانند معاینه محل، از جمله امارات قضایی شمرده می شوند که تنها می توانند موجب علم یا اطمینان قاضی یا دادرس شوند و یا در آن کارایی داشته باشند.

بنابراین، دلیل به مفهوم اخص به شمار نمی روند و تنها اعتباری در حد اماره خواهند داشت.