امضا کننده قراداد را از چه جهاتی بررسی کنیم؟

هنگام انعقاد قراداد ممکن است شخصی که برای امضای قرارداد، در برابر شما حضور دارد، خود در قرارداد ذینفع نبوده و صرفا به نمایندگی از یک فرد یا گروهی، عهده دار مذاکره، انعقاد و امضای قراراداد شده است.

گاهی نیز امضا کننده قرارداد هیچ گونه حق یا به اصطلاح حقوقی «سمتی» در انعقاد یا امضای قراداد نداشته و صر فا به اشتباه یا دروغ، خود را نماینده معرفی نموده است.

گاهی نیز ممکن است شخص، نمایندگی داشته است، لیکن از حدود اختیارات نمایندگی، تجواز نماید. در این مطلب سعی بنده بر آن است که طرق کشف حقیقت را در خصوص شخص امضا کننده قرارداد، قبل از امضا، تبیین نمایم.

طرف قرارداد، شخص حقیقی است

در این صورت می‌بایست علاوه بر مطلبه و بررسی اسناد هویتی طرف مقابل و تطبیق آن با شخص امضا کننده، به نحوی از اصالت امضای امضا کننده و امکان انتصاب آن به امضا کننده مطمئن شوید. به عنوان مثال می‌توانید از طرف قرارداد، ارائه گواهی امضای صادره از دفتر اسناد رسمی را مطالبه نمایید.

همچنین در صورتی که موضوع قراداد، ملکی باشد که توسط وارث در حال معامله است، اخذ گواهی انحصار ورثه و امضای تمامی ورثه، ذیل قرارداد الزامی است.

در صورتی که شخص به نمایندگی از شخص دیگری در حال امضای قرارداد می‌باشد، می‌بایست حتما مدارک نمایندگی اعم از وکالتنامه و غیره را از امضا کننده قرارداد مطالبه نمایید. در مدرک مربوط به نمایندگی حتما به این نکته توجه نمایید که حدود اختیارات نماینده تا چه میزان می‌باشد.

نمایندگی

نمایندگی به سه قسمت تقسم می گردد:

1. نمایندگی قانونی
2. قضایی
3. قراردادی

نمایندگی قانونی به نمایندگی گفته می‌شود که به موجب حکم قانون برای افراد در نظر گرفته شده است. مانند نمایندگی ولی قهری نسبت به فرزند صغیر خود.

نمایندگی قضایی نمایندگی است که به موجب رای دادگاه تعیین می‌شود. مانند نمایندگی قیم نسبت به محجور که به رای دادگاه تعیین شده است.

نمایندگی قراردادی به موجب قراداد میان دو یا چند شخص ایجاد می‌گردد. مانند نمایندگی وکیل نسبت به موکل.

در اصطلاح حقوقی، شخصی که خود، طرف قراداد واقع شده اصیل و افرادی که در جایگاه اصیل امضا کننده قرارداد می‌باشند، نماینده (اعم از قانونی، قضایی و قراردادی) نام دارند.

طرف قرارداد شخص حقوقی است

شخص حقوقی در واقع همان شرکت‌های تجاری و سایر موسساتی است که هویتی مستقل از افراد داشته و موجودیت و هویت آن‌ها در دفتر ثبت  شرکت‌ها ثبت گردیده. در این حالت نیز می‌بایست مدارک و اطلاعات ذیل را امضا کننده قرارداد، مطالبه نمود:

• مدارک هویتی شخص امضا کننده:

در این خصوص در قسمت مربوط به شخص حقیقی توضیحات لازمه ارائه شد.

• شماره ثبت و شناسه ملی شخص حقوقی:

در صورتی که نماینده شخص حقوقی آخرین آگهی تغییرات شرکت متبوع خود را به شما ارائه داد، شماره ثبت و شناسه ملی را می‌توان از آن آگهی دریافت نمود. لیکن در صورت عدم ارائه آخرین آگهی، با دانستن این دو شماره می‌توانید از طریق وبسایت روزنامه رسمی به آدرس (www.rrk.ir) به تمامی آگهی های شرکت طرف قرارداد، دسترسی داشته باشید.

• آخربن آگهی تغییرات ثبت شده و منتشر شده در روزنامه رسمی:

اطلاعات ثبت شده درگاهی‌های روزنامه رسمی، به شما اعلام می‌نماید که چه شخصی در شرکت طرف قرارداد، صاحب امضای مجاز بوده و حدود اختیارات وی تا چه اندازه است.

دقت داشته باشید که گاهی اوقات دو نفر به عنوان صاحب امضا معرفی می‌شوند. در این صورت باید در متن آگهی مزبور به این مسئله توجه نمایید که امضای آن دو شخص، به اتفاق هم معتبر است یا امضای یکی از آن دو کفایت می‌نماید؟

اهلیت

در هر یک از حالات فوق به این مسئله توجه داشته باشید که امضا کننده قرارداد می‌بایست اهلیت انعقاد قرارداد را دارا باشد.

انعقاد قرارداد با شخص صغیر، مجنون یا سفیه (کسی که توانایی اداره اموال خود را به تنهایی ندارد و دارایی خود را به صورتی نامتعارف و نامعقول مصرف می‌نماید) که قانون انعقاد قرارداد با آنان را معتبر نمی‌داند، اعتبار قرارداد را ساقط می‌نماید.

پس شخص امضا کننده اعم از اینکه اصیل باشد یا نماینده، می‌بایست اهلیت انجام معاملات را نیز دارا باشد.

در صورتی که نمایندگی شخص امضا کننده قرارداد از شخص اصیل، نمایندگی قراردادی باشد، اهلیت شخص اصیل (مثلا موکل) نیز شرط است.