به روز بمانید!
آیا مایل هستید اعلانات مربوط به گفتگوهای آنلاین خود را روی دستگاه خود دریافت کنید؟
لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.
استارتآپ (startup) یا استارتاپ، یک کسبوکار نوپا و غالبأ مشارکتی است که بنیانگذاران آن با سرمایه و نیروی انسانی اندک اما اکثراً جوان و با انگیزه زیاد، وارد بازار هدف و معمولاً رقابتی میشوند که محصول (کالا با خدمات) جدیدی عرضه کنند یا در فرایند تولید آن نوآوری و بهبود ایجاد کنند یا تغییرات خلاقانهای در محصول نهایی دهند.
در این یادداشت به برخی از مهمترین مشکلات حقوقی استارتاپها و نکات برجسته اشاره میگردد تا اهمیت آنها بیشتر معلوم شود و دستاندرکاران این کسبوکارها از آن غافل نشوند.
ناآگاهی از قوانین مختلف و مرتبط
اهداف و فعالیتهای غیرقانونی و مجرمانه
پروانه کسب و مجوزهای فعالیت
ثبت شرکت و شخصیت حقوقی
حقوق مالکیت معنوی خود و دیگران
انواع قراردادهای همکاری و سرمایهگذاری
امور مالیاتی و بیمه تأمین اجتماعی
حریم خصوصی کاربران و سلب مسئولیت از اقدامات آنها
مشاوره با وکیل یا حقوقدان برای بنیانگذاران استارتاپ ضروری است اما بهتر و بلکه لازم است پیش از راهاندازی و فعالیت حرفهای، قوانین مرتبط را مطالعه کنند و با آنها اجمالاً آشنا شوند. در این صورت، مشاوره حقوقی را بهتر درک و استفاده خواهند کرد.
قوانین تجارت، تجارت الکترونیکی، ثبت شرکت، اختراعات، طرحهای صنعتی و علائم تجاری، جرایم رایانهای، مالکیت معنوی مانند قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرمافزارهای رایانهای، از مهمترین موارد هستند.
از فواید شناخت قوانین و نیز مشاوره حقوقی با وکیل باسابقه در حوزه استارتاپی نه هر وکیلی، این است که بنیانگذاران و مدیران استارتاپها گرفتار فعالیتها و معاملات غیرقانونی، نامشروع و مجرمانه نمیگردند که گاهی همه نتایج و سرمایه مادی آنها را از بین میبرد.
حتی در صورت شرعی و قانونی بودن فعالیتها، گرفتن مجوز برای همه کسبوکارها لازم و ضروری است و در صورت نبودن مجوزها، امکان توقف فعالیت وجود دارد. در اینجا به سه مجوز مهم اشاره میگردد.
پروانه کسب، مجوز صنفی برای فعالیت شغلی و حرفهای است. چنانچه فعالیت استارتاپ در فضای مجازی باشد و در اتحادیه اصناف، عنوان مرتبط با آن فعالیت وجود نداشته باشد، مجوز کسب باید از اتحادیه کسبوکارهای مجازی اخذ شود.
بیشتر استارتاپها به نوعی و به اشکال مختلف در فضای اینترنت و وب حضور دارند. گرفتن نماد اعتماد الکترونیک باعث اعتمادسازی نزد مخاطبان و کاربران و تعامل بیشتر آنها و افزایش سودآوری میگردد.
استارتاپهایی که در فضای اینترنتی و مجازی فعال هستند با اخذ مجوز ساماندهی از مرکز توسعه فناوری اطلاعات و رسانههای دیجیتال وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، از چند مزیت برخوردار میشوند؛ مانند اعتماد بیشتر مخاطبان به دلیل اینکه هویت مدیران سایتها و سامانههای اینترنتی استارتاپها توسط مرجع رسمی احراز شده است. همچنین با دریافت نماد طلایی مجوز ساماندهی، گرفتار فیلترینگ سریع و بدون اطلاع نمیشوند.
استارتاپها به پشتیبانی مراکز حمایتی دولتی و خصوصی نیاز دارند؛ مانند عضویت در پارک علم و فناوری و برخورداری از مزایاهای آن، اخذ وام و اعتبارات تخصیصیافته به کسبوکارها، جذب سرمایه و سرمایهگذار. برای استفاده از این حمایتها و امتیازات لازم است استارتاپها در قالب یکی از شرکتهای مندرح در قانون تجارت، در سازمان اسناد و املاک کشور ثبت شوند. انتخاب ساختار قانونی استارتاپ، به حوزه فعالیت، اهداف و شکل مشارکت بنیانگذران بستگی دارد و بهتر است با وکیل متخصص شرکت ها مشورت شود.
معمولاً استارتاپهایی که به جذب سرمایه نیاز دارند، شرکت سهامی خاص را و در غیر این صورت شرکت با مسئولیت محدود را انتخاب میکنند.
بنیانگذاران و مدیران استارتاپها هنگام تأسیس و نیز فعالیتهای مختلف، باید مالکیت معنوی دیگران را رعایت کنند. همچنین باید به حفظ مالکیت معنوی خود نیز دقت و برای آن تلاش کنند. بخشی از حفظ مالکیت معنوی آنها به انواع قراردادهایی که میبندند برمیگردد.
مهمترین مسئله هر استارتاپی قراردادهای همکاری در سطوح مختلف است؛ مانند قراردادهای میان بنیانگذاران و شرکا، مدیران اصلی و میانی، سرمایهگذاران، اعطای نمایندگی و شعبه، همکاری کارمندان و پیمانکاران.
درباره مشکلات حقوقی قراردادها در استارتاپها حرف و نکته خیلی زیاد است! در اینجا به چند مورد اشاره میشود اما قبل از بستن هر قراردادی لازم است که با متخصص قرارداد باسابقه در حوزه استارتاپی گفتگو شود و اصلأ به نمونه قراردادهای اینترنتی یا شرکتهای مشابه اکتفا و استفاده نشود.
برای انعقاد قرارداد بویژه با همبنیانگذاران، شرکا، سرمایهگذاران، مدیران اصلی و نمایندگیها و شعب، چه اشخاص حقیقی و چه اشخاص حقوقی، حتماً به سابقه حقوقی و کیفری آنها دقت کنید که دچار عواقب گاه جبرانناپذیر آن نشوید.
با همبنیانگذاران، شرکا و مدیران و همه کارمندان، باید قرارداد عدم رقابت و افشای اطلاعات منعقد گردد تا از انتشار اطلاعات محرمانه و حیاتی استارتاپ، جذب نیروهای تربیتشده و باتجربه توسط رقبا و… جلوگیری شود و در صورت اتفاق راه جبران خسارات و… باز باشد.
در ابتدای راهاندازی استارتاپ، معمولاً میان بنیانگذران و شرکا رفاقت و همکاری بیشتر از نیمه و انتهای راه هست و به همین دلیل بعضیها به اصل بستن قرارد یا امضای یک قرارداد دقیق و شفاف و صریح بیتوجه هستند و بعد از رشد و بلوغ استارتاپ گرفتار همین بیتوجهی میشوند.
قراردادهای سرمایهگذاران و روشن بودن سهمها و شروط، یکی از چالشهای مهم استارتاپهاست؛ چون گاهی سرمایهگذاران تمایل دارند قراردادهای یک.جانبه و با منفعت بیشتر برای خودشان ببندند. اگر به این مسئله دقت نشود مشکلات فراوان و جدی پیش روی بنیانگذاران استارتاپ خواهد بود.
در همه قراردادها لازم است مرجع حل اختلاف برای انواع اختلافها و نوع داوری پیش.بینی شود تا بیشتر آنها قبل از دادگاه حل و فصل شود و زمان، انرژی و هزینه زیادی را به استارتاپ تحمیل نکند.
با ثبت شرکت در سازمان اسناد و املاک کشور، پیشثبتنام و تشکیل پرونده اولیه امور مالیاتی و بیمه تامین اجتماعی به صورت خودکار و الکترونیکی انجام میپذیرد. به هرحال، صاحبان کسبوکارهای نوپا نباید درباره مالیات و بیمه و تکالیف و حقوقی قانونی خویش بیتوجه و بیتفاوت باشند و آن را پست گوش بیندازند که گاهی مهلتهای قانونی را از دست میدهند و مجبور به پرداخت جریمه نقدی و… میشوند.
اگر استارتاپ حضور و فعالیت کاربران را در فضاهای مختلف اجتماعی و مجازی خود پذیرفته و مجاز شمرده است باید برای حفظ حریم خصوصی آنها و نیز سلب مسئولیت درباره اقدامات و محتواهای غیرمجاز و غیرقانونی آنها اقدامات کافی را انجام دهد. یکی از آنها قوانین و شرایط استفاده است که لازم است با نظارت کارشناسان حقوقی مرتبط با فعالیتهای استارتاپ آماده و منتشر گردد.
در پایان تأکید میشود که اگر استارتاپی دارید که در فضای الکترونیکی فعالیت بازرگانی و تجاری دارد حتماً به قوانین تجارت الکترونیکی توجه کنید. همچنین از امتیازات عضویت در پارک علم و فناوری و مراکز مشابه استفاده کنید.
و آخرین نکته اینکه برای موضوع پر اهمیت و پر چالش استارتاپ، فقط از [[وکلا و حقوقدانان متخصص و کارکشته]] کمک بگیرید.
استارتاپ انواع مختلفی دارد و شرکتهای دانشبنیان از آن جملهاند که دانشگاه را به صنعت پیوند میزنند. همه استارتاپها در آغاز راه و تأسیس، در میانه راه و رشد و نیز در مرحله بلوغ و توسعه همواره با موانع و سختیهای مختلفی ازجمله مشکلات حقوقی روبرو هستند و به همین دلیل لازم است از ابتدا تا انتها از مشاوره تلفنی یا مشاوره آنلاین با کارشناسان حقوقی در زمینههای مختلف کمک بگیرند.
دیدگاهها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.