به روز بمانید!
آیا مایل هستید اعلانات مربوط به گفتگوهای آنلاین خود را روی دستگاه خود دریافت کنید؟
لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.
کیفیت کلیه مشاورهها توسط بنیاد وکلا تضمین میشود
خودکشی یک آسیب اجتماعی و واکنشی است که در این آسیب، شخص خود را در مقابل مشکلات، تسلیم میبیند.
به مناسبت روز جهانی پیشگیری از خودکشی بر آن شدیم که به وضعیت قانونی این رفتار پرخطر اشاره کنیم.
براساس آمار خودکشی در سال ۲۰۱۹،به طور متوسط در ایران از هر ۱۰۰هزار نفر، ۴/۱نفر خودکشی میکنند.
طبق این آمار، ایران جایگاه صدوچهل ودوم را در میزان خودکشی کسب کرده است که آمار نسبتا خوبی است؛ البته این رتبه به دلیل ملاحظات فرهنگی در اعلام دقیق آمار خودکشی، چندان قابل استناد نیست؛ برای مثال همواره بین آمار سازمان پزشکی قانونی کشور و آمار ارائه شده از سوی نیروی انتظامی تفاوت وجود دارد.
باوجود آمار پایین خودکشی در ایران نسبت به دیگر کشورها، جوان بودن الگوی خودکشی و بحرانی بودن نرخ خودکشی در برخی مناطق غربی کشور، تامل برانگیز است.
درحالی که آمار جهانی از بالا بودن (سه برابری) نرخ خودکشی افراد بیش از ۷۰ سال نسبت به جوانان ۱۵ تا ۲۴سال حکایت دارد، در ایران میزان خودکشی جوانان نسبت به سالمندان، ۷۰ درصد بیشتر است.
نظامهای حقوقی درمورد خودکشی، رویکرد یکسانی درپیش نگرفتهاند.
خودکشی در قوانین برخی کشورها جرم محسوب میشود.
در قوانین برخی دیگر از کشورها، در زمینه اموری چون خودکشی کمکی و خودکشی ناموفق، تمهیدات گوناگونی وجود دارد.
برخی کشـورها نیز پا را از این فراتر نهاده و خودکشی ناموفق را جرم تلقی کردهاند.
خودکشی در هند جرم است و جزای آن تا یک سال زندانی شدن به همراه پرداخت جریمه است؛ البته بعدها دولت هند در سال ۲۰۱۴ اعلام کرد که میخواهد این قانون را لغو کند.
طبق ماده ۳۰۹ قانون جزای مالزی، کسی که اقدام به خودکشی کند، چنانچه زنده بماند، تا یک سال زندان یا جریمه یا هر دو برایش درنظر گرفته میشود. خودکشی در کشور نروژ جرم نیست.
در ناحیه ویکتوریای استرالیا، تهییج یا تشویق فرد به خودکشی، جرم است و قانون به افراد این اجازه را میدهد که از هر نیرویی که لازم باشد، بهره گیرند تا فردی را از خودکشی رهایی دهند.
در کشور هلند چنانچه فردی در حین انجام خودکشی درکنار فرد خودکش حضور داشته باشد یا به وی اطلاعاتی درزمینه چگونگی انجام خودکشی بدهد، جرم نیست اما کمک به فرد خودکش در انجام خودکشی، مثال تهیه ابزارهای خودکشی و آموزش نحوه استفاده از آن ها جرم است. خودکشی کمکی ازسوی پزشک در این میان استثناست.
مطابق ماده ۱۱۰ قانون جزای روسیه، نیز تشویق افراد به انجام خودکشی و همچنین تهدید یا تحقیر نظاممند فرد به قصد مجبور کردن وی به انجام خودکشی، تا ۵ سال زندانی شدن درپی خواهد داشت.
در حقوق جزای ایران، خودکشی و شروع به آن، جرمانگاری نشده است، ولی مسلم است که خودکشی مخل نظم عمومی است و از همین رو تمام ادیان و مذاهب این عمل را نهی کردهاند و دین مقدس اسلام نیز خودکشی را گناهی نابخشودنی دانسته و آن را در زمره گناهان بزرگ قرار داده است و مرتکب را مستوجب عقاب و کیفر اخروی میداند.
بر پایه نظریه مجرمیت استعارهای، از آنجایی که خودکشی به طور قانونی جرم و قابل مجازات نیست، معاونت در خودکشی هم جرم تلقی نمیشود.
معاونت در خودکشی، زمانی جرم دانسته میشود که به حد «سببیت» برسد؛ مثال فرد از ناآگاهی کسی سوءاستفاده کند و موجب مرگ او به دست خودش شود.
در این حالت معاونت در خودکشی، قتل عمد دانسته میشود. تهدید به انجام خودکشی نیز در قوانین جزایی جرم نیست، مگر آنکه ازسوی فرد زندانی و در زندان انجام شود که در آن صورت، تخلف انضباطی از آییننامه زندان تلقی میشود و با آن برخورد قضایی خواهد شد.
اصولا خودکشی چون اقدام علیه تمامیت جسمانی است، در موضوعات حقوق کیفری قابل بحث است و یک ماده از قانون مدنی ایران نیز به این موضوع پرداخته است.
ماده ۸۳۶این قانون میگوید هرگاه کسی به قصد خودکشی، خود را مجروح یا مسموم کند یا اعمال دیگر از این قبیل که موجب هلاکت است، مرتکب شود و پس از آن وصیت کند، آن وصیت درصورت هلاکت، باطل است و هرگاه اتفاقا منتهی به موت نشد، وصیت نافذ خواهد بود.
مصادیق جرمانگاری خودکشی در قانون درمورد خودکشیهای موفق، یعنی آن نوع از خودکشی که هدف فرد محقق میشود و زندگیاش خاتمه مییابد، بدون شک نمیتوان مجازاتی در نظر گرفت؛ زیرا اولا این عمل، جرمانگاری نشده است و ثانیا اصل شخصی بودن مجازاتها در نظام حقوق کیفری ایران، حاکم است و وقتی فرد میمیرد، دیگر کسی وجود ندارد که بتوان او را مجازات کرد. اما زمانی که خودکشی به مرگ منتهی نمیشود، ممکن است عمل فرد تحت عناوین دیگری قابل مجازات باشد.
اگر فردی بخواهد در انظار عمومی دست به خودکشی بزند، قطعا اقدام او باعث وقوع بینظمی در محل و برهم خوردن آسایش و آرامش میشود.
در این مورد، ماده ۶۱۸قانون مجازات اسلامی میگوید: «هرکس با هیاهو و جنجال یا حرکات غیرمتعارف یا تعرض به افراد، موجب اخلال نظم و آسایش و آرامش عمومی گردد یا مردم را از کسب وکار بازدارد، به حبس از ۳ماه تا یک سال و تا ۷۴ضربه شلاق محکوم خواهد شد».
از سوی دیگر، خودکشی در دین مبین اسلام یک فعل «حرام» است.
ماده ۶۳۸ قانون مذکور بیان میکند:
«هرکس علنا در انظار و اماکن عمومی و معابر تظاهر به عمل حرامی کند، علاوه بر کیفر عمل، به حبس از ۱۰ روز تا ۲ ماه یا تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم میشود»، لذا اگر کسی در مرئی و منظر عموم دست به خودکشی بزند و نمیرد، از باب انجام فعل حرام در انظار و اماکن عمومی، قابل مجازات است.
علاوه بر این، طبق ماده ۵۱قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح مصوب۱۳۸۲، هر نظامیای که برای فرار از کار یا انجام وظیفه یا ارعاب و تهدید فرمانده یا رئیس یا هر مافوق دیگر یا برای تحصیل معافیت از خدمت یا انتقال به مناطق مناسب تر یا کسب امتیازات دیگر، عمدا به خود صدمه وارد کند یا حتی تهدید به خودزنی کند، حسب مورد علاوه بر جبران خسارت به حبس محکوم میشود؛ البته این مورد، فقط شامل نظامیان -کسانی که در استخدام نیروهای مسلح هستند- یا سربازان وظیفه میشود.
قانون جرایم رایانهای مصـوب ۱۳۸۸نیز برای تحریک و تشویق به خودکشی، مجازات تعیین کرده است و بر این اساس میتوان گفت که آن را نه به عنوان معاونت در جرم بلکه به عنوان جرمی مستقل، مستحق مجازات دانسته است.
به موجب بند ب ماده۱۵ قانون مذکــور، هرکس ازطریق سامانههای رایانهای یا مخابراتی یا حاملهای داده، افراد را به ارتکاب جرایم منافی عفت یا استعمال موادمخدر یا روانگردان یا خودکشی یا انحرافات جنسی یا اعمال خشونتآمیز، تحریک یا ترغیب یا تهدید یا دعوت کند یا فریب دهد یا شیوه ارتکاب یا استعمال آنها را تسهیل کند یا آموزش دهد، به حبس از ۹۱روز تا یک سال یا جزای نقدی از ۵میلیون ریال تا ۲۰میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم میشود.
همچنین براساس تبصره ماده ۱۷۳آییننامه اجرایی سازمان زندانها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور مصوب ۱۳۸۴:
«زدوخورد در زندان، خودزنی، اقدام به خودکشی یا تهدید به انجام آن و هرنوع عملی که بنا به مقررات خلاف محسوب میشود، ممنوع است و متخلف براساس نظر شـورای انضباطی، تنبیه و حسب مورد به مراجع قضایی معرفی خواهد شد.
کیفیت کلیه مشاورهها توسط بنیاد وکلا تضمین میشود
دیدگاهها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.