حضانت فرزند بعد از فوت پدر و مادر

یکی از موضوعات مهم در خصوص تربیت و نگهداری از فرزندان، مسئله حضانت فرزندان است.

این مسئله به خصوص در  موقعیتی که یک یا هر دوی آنها فوت کرده باشند و یا از هم جدا شده باشند، اهمیت می یابد، به همین دلیل در مقررات قانونی به امر حضانت فرزندان بعد از طلاق و حضانت فرزندان بعد از فوت والدین توجه ویژه ای شده و مقررات مربوط به آن تدوین شده است.

بنابراین، در این مقاله حضانت فرزندان بعد از فوت مادر، حضانت فرزندان بعد از فوت پدر و حضانت فرزندان بعد از فوت والدین مورد بررسی قرار می گیرد.

حضانت فرزند بعد از فوت پدر

بر اساس ماده 1171 قانون مدنی "در صورت فوت یکی از ابوین، حضانت طفل با آن که زنده است خواهد بود ؛ هر چند متوفی پدر طفل بوده و برای او قیّم معین کرده باشد".

بر اساس این ماده، در صورتی که حضانت کودک با پدر باشد و پدر فوت کند، در صورتی که مادر کودک زنده باشد، حضانت طفل بر عهده مادر خواهد بود، نه هیچکس دیگر.

حتی در صورتی که پدر قیّم تعیین کرده باشد و یا در موردی هم که بعد از فوت پدر ولایت با جدّ پدری باشد، باز هم حضانت کودک با مادر خواهد بود.

بنابراین، در صورتی که پدر کودک فوت کرده باشد، پدر بزرگ کودک یا قیّمی که از طرف پدر تعیین شده بود، صلاحیت بر عهده گرفتن حضانت کودک را نخواهند داشت، بلکه حضانت بر عهده مادر است.

البته این موضوع یک استثناء دارد و آن هم این است که مادر از صلاحیت اخلاقی لازم برای بر عهده گرفتن حضانت برخوردار نباشد که در این صورت دادگاه به تقاضای نزدیکان طفل، قیّم طفل یا تقاضای رئیس حوزه قضایی، در خصوص حضانت طفل تصمیم مقتضی را می گیرد و ممکن است حضانت را از مادر سلب کند.

حضانت فرزند بعد از فوت مادر

بر اساس صدر ماده 1171 قانون مدنی "در صورت فوت یکی از ابوین، حضانت طفل با آن که زنده است خواهد بود".

بنابراین، حضانت فرزند بعد از فوت مادر، در صورت زنده بودن پدر کودک، با او خواهد بود.

حضانت فرزند بعد از فوت والدین

همانگونه که گفتیم، حضانت در صورت فوت پدر، با مادر کودک خواهد بود و در صورت فوت مادر، حضانت با پدر است، اما حضانت فرزندان بعد از فوت والدین با چه کسی است؟

بر اساس مقررات قانونی، در صورت فوت پدر و مادر کودک، حضانت در درجه اول با جدّ پدری است؛ یعنی پدرِ پدر کودک و او نسبت به بقیه افراد صلاحیت بیشتری دارد، اما در صورتی که پدربزرگ او در قید حیات نباشد، وصی این وظیفه را بر عهده دارد.

توضیح اینکه هر یک از پدر یا جدّ پدری می توانند بعد از فوت دیگری می توانند برای فرزندان خود وصی تعیین کنند تا بعد از فوتش در نگاهداری و تربیت آنها مواظبت کرده و اموال آنها را اداره کند.

در صورتی هم که وصی تعیین نشده باشد، حضانت با قیّمی است که خود دادگاه آن را منصوب می کند که برای تعیین قیّم، خویشان کودک بر دیگران مقدم هستند.