چگونه مهریه مازاد را از دادگاه مطالبه کنم؟

🌿

🔑 پاسخ کوتاه
۱) لزومی به اخذ «گواهی از اجرای ثبت» برای آن ۳۰۰ سکه‌ای که می‌خواهید از طریق دادگاه مطالبه کنید وجود ندارد؛ دادخواست را مستقیما به دادگاه خانواده تقدیم کنید.
۲) داشتن پرونده جداگانه در اجرای ثبت برای ۲۰۰ سکه مانعی برای طرح دعوا در دادگاه نیست؛ اما در دادخواست حتما ذکر کنید که ۲۰۰ سکه دیگر در شعبه اجرای ثبت تحت پرونده شماره … در حال اجراست تا از «دریافت مضاعف» جلوگیری شود.
۳) چنانچه در هر یک از دو مسیر وجهی وصول شد، مکلفید فورا به مرجع دیگر اعلام و از خواسته‌تان کسر کنید؛ در غیر این صورت، طبق ماده ۷۲۷ قانون مدنی و ماده ۲۳ قانون اجرای احکام مدنی «دارا شدن بلاجهت» و قابل تعقیب است.

─────────────────────────
مبانی و نکات قانونی
─────────────────────────
۱. اختیار انتخاب طریقه‌ی مطالبه
• مهریه چون در سند رسمی نکاحیه درج شده، مالک (زوجه) می‌تواند:
الف) به استناد مواد ۹۲ و ۹۳ آیین‌نامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازم‌الاجرا (مصوب ۱۴۰۰) از طریق اجرای ثبت اقدام کند؛
ب) یا طبق ماده ۱۰ قانون حمایت خانواده ۱۳۹۱ و مواد ۱۹۸ و ۲۰۱ قانون آیین دادرسی مدنی، دادخواست «مطالبه مهریه» به دادگاه خانواده بدهد.
• هیچ ماده‌ای شما را مکلف نکرده قبل از طرح دعوا، گواهی «عدم امکان وصول» یا «مانده بدهی» از ثبت بگیرید؛ چنین شرطی فقط وقتی مطرح است که خود اداره اجرا ‌ثبت پرونده را «لاوصول» تشخیص داده و بخواهد آن را به دادگاه بفرستد (ماده ۳۶ آیین‌نامه). در فرض شما، شاکی جدید هستید نه اداره ثبت.

۲. امکان مطالبه‌ی قسمتی از دین
• طبق ماده ۶۵ قانون آیین دادرسی مدنی: «خواهان می‌تواند تمام یا قسمتی از خواسته را مطالبه نماید».
بنابراین تجزیه‌ی مهریه (۵۰۰ ← ۲۰۰ + ۳۰۰) منع قانونی ندارد؛ به شرط آن‌که چندبار برای یک مقدار واحد حکم نگیرید.

۳. جلوگیری از اخذ دوباره
• اگر زوج در اجرای ثبت بخشی پرداخت کند، باید دادگاه را از این پرداخت مطلع کنید تا از محکوم‌به کسر شود (ماده ۴۴ آیین‌نامه اجرای اسناد رسمی و ماده ۳۴ قانون ثبت).
• همین‌طور، هر مبلغی که بر اساس حکم دادگاه وصول شود، باید فورا به دفتر اجرای ثبت اعلام گردد تا از مانده‌ی ۲۰۰ سکه کسر شود؛ وگرنه زوج می‌تواند «تخلیه ذمه» یا «اعتراض ثالث» کند و احتمال الزام به استرداد وجه وجود دارد.

─────────────────────────
چه مدارکی به دادگاه بدهید؟
• تصویر برابر اصل قباله ازدواج (صفحه مهریه)
• شرح مختصر: «۵۰۰ سکه مهریه؛ تعداد ۲۰۰ سکه تحت پرونده اجرائیه شماره … در واحد اجرای ثبت … در حال مطالبه است؛ لذا صرفا تقاضای صدور حکم نسبت به ۳۰۰ سکه باقی‌مانده را دارم.»
• تقاضای تامین خواسته (اگر بیم فرار اموال دارید)
• هزینه دادرسی متناسب با ۳۰۰ سکه (بر مبنای تعرفه سال جاری).

دادگاه خانواده پس از رسیدگی، حکم به پرداخت ۳۰۰ سکه صادر و در مرحله اجرا، مبلغ یا سکه‌ها از اموال زوج وصول خواهد شد؛ ضمنا او می‌تواند طبق قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی ۱۳۹۴، درخواست اقساط یا اعسار بدهد.

─────────────────────────
جمع‌بندی
۱) بدون مختومه‌کردن پرونده ثبت، می‌توانید برای باقی‌مانده مهریه به دادگاه مراجعه کنید؛ نیازی به گواهی خاص از ثبت نیست.
۲) در هر مرحله باید مرجع دیگر را در جریان وصول جزئی قرار دهید تا جمع مطالبات از ۵۰۰ سکه تجاوز نکند.
۳) چنانچه زوج تمام مهریه را در یکی از دو پرونده بپردازد، پرونده دیگر خودبه‌خود سالبه به انتفاء موضوع می‌شود و شما موظف به اعلام ختم عملیات هستید.